สวนศาสตร์ ( สะ-วะ-นะ-สาด )

 

เรื่องของเสียงเป็นศาสตร์สาขาหนึ่งทางวิทยาศาสตร์ เรียกว่า สวนศาสาตร์ ( สะ-วะ-นะ-สาด-) หมายถึงวิชาที่ว่าด้วยเสียง งที่กล่าวไว้ในคำอธิบายไปแล้วครับ

ในคำว่าเสียงสามารถแบ่งเป็นส่วนประกอบออกได้เป็น 5 ส่วนใหญ่ ๆ ซึ่งจะเป็นส่วนที่เชื่อมโยงกันและกันรวมกันจนเกิดเป็นเสียงในงานทางดนตรีได้ดังนี้

1. ระดับเสียง(Pitch)

ซึ่งหมายถึง เสียงสูงต่ำ เราสามารถเปรียบเทียบเสียง 2 เสียงได้ว่าเสียงใหนมีระดับเสียงสูงหรือต่ำกว่ากัน โดยการฟัง ถ้าระดับเสียงใหนแตกต่างกันมากก็จะฟังได้ง่าย ถ้าเสียงต่างกันเพียงเล็กน้อยจะฟังออกยากกว่า แต่นักเรียนดนตรี นักดนตรีจะมีความสามารถที่แยกแยะระดับเสียงสูงต่ำได้ไม่ยาก โดยทั่วไประดับเสียงของผู้ชายมักจะต่ำกว่าเสียงของผู้หญิงและในเพศเดียวกัน ระดับเสียงของเด็กจะสูงกว่าระดับเสียงของผู้ใหญ่ 

2. ความเข้มเสียง(Volume หรือ Intensity)

หมายถึงเสียงที่เบาและดังความเข้มเสียงเกิดจากการสั่นสะเทือนของวัตถุที่เป็นแหล่งกำเนิดเสียง ถ้าวัตถุสั่นสะเทือนมาก เสียงจะดัง และในทางตรงกันข้าม ถ้าวัตถุสั่นสะเทือนน้อย เสียงจะเบา (ก็แน่อยู่แล้ว) เพราะฉะนั้นความเข้มเสียงขึ้นอยู่กับความแรงที่ส่งจากแหล่งกำเนิดเสียงส่งไปยังหูเวลาที่เราตะโกนเส้นเสียงจะสั่นสะเทือนมาก ทำให้เกิดเสียงดัง ถ้าเราอกเสียงเบา ๆ (กระซิบ ๆ) เส้นเสียงจะสั่นสะเทือนน้อย เสียงจึงเบาไงครับ

3. สีสันเสียง (Timbre หรือ Tone color)

หมายถึง เสียงที่มาจากแหล่งกำเนิดต่าง ๆ กัน เช่น เสียงเปียโน เสียงกีตาร์ เสียงพูด เสียงเคาะประตู เสียงกริ่ง เสียงลม ฯลฯ เพลงเดียวกันที่บรรเลงโดยเครื่องดนตรีต่างชนิดกันจะทำให้เกิดรสชาติต่างกันเพราะสีสันเสียงอารมณ์เสียงต่างกันนั่นเอง ^^

4. คุณภาพเสียง (Tone quality)

หมายถึงเสียงดีมากดีน้อย เช่น เสียงโน๊ตตัวเดียวกันที่เกิดจากเปียโน 2 ตัว จะมีคุณภาพเสียงไม่เหมือนกันทีเดียว แม้จะมีระดับเสียง ความเข้มเสียง และสีสันเสียงเหมือนกันทุกประการ เวลาเลือกซื้อเครื่องดนตรีจึงต้องคำนึงถึงคุณภาพเสียง ซึ่งแต่ละคนจะชอบคุณภาพเสียงที่ไม่เหมือนกัน บางคนชอบเปียโนยี่ห้อหนึ่งเพราะฟังนุ่มไพเราะ ส่วนอีกยี่ห้อหนึ่งเสียงใสเกินไป ในขณะที่อีกคนหนึ่งชอบเปียโนเสียงใส ในการปฏิบัติเครื่องดนตรี นักดนตรีต้องคำนึงอย่างมากถึงคุณภาพเสียง เพื่อให้ได้น้ำเสียงที่ไพเราะน่าฟัง

5. ความยาวเสียง (Duration)

เป็นพื้นฐานของดนตรีที่เกี่ยวข้องกับเวลา เสียงแต่ละเสียงที่เกิดขึ้นต้องมีระยะเวลาที่ทำให้เกิดเสียงยาวเสียงสั้น เสียงไม่ว่าจะมีระดับเสียงที่แน่นอนหรือไม่ก็ต้องมีความยาวเข้ามาเกี่ยวข้อง ความยาวเสียงเป็นที่มาของจังหวะซึ่งมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในดนตรีของทุกชาติทุกศาสนา ความยาวเสียงในที่นี้หมายรวมถึง ความเงียบของตัวหยุดด้วยนะครับ เนื่องจากดนตรีเป็นผลของการกระบวนการเกิดเสียง (Sound) สลับกับความเงียบ (Silence) ไม่ว่าจะเป็นเสียง (ซึ่งใช้สัญลักษณ์ตัวโน๊ต) หรือความเงียบ (ซึ่งใช้สัญลักษณ์ตัวหยุด) ย่อมต้องมีความยาวหรือระยะเวลาทั้งสิ้น.