หญ้าแฝก มีคุณค่ามากมาย

ทางโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ เราได้ช่วยกันปลูกหญ้าแฝกรอบๆสวนต่างในเขตโรงพยาบาล โดยแรงงานแรงใจพวกเรายามบ่ายๆเวลา15.00น จนถึงเลิกงาน สิ่งที่ได้

เราออกกำลังกาย / ได้ความสามัคคี / เราได้ช่วยกันทำงานเพื่อพ่อหลวงของเรา

และสิ่งแวดล้อม และอีกหน่อยเราจะแจกหญ้าแฝกแก่ผู้รับบริการที่รงพยาบาลหนองม่วงไข่

วันนี้มีข้อมูลจาก www.thvn.rdpb.go.thเกี่ยวกับเรื่องหญ้าแฝกมาฝากค่ะ

หญ้าแฝกVetiver grass

มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Vetiveria zizanioides Nash ต่อมาจากการศึกษาทางอนุกรมวิธานถึงชนิดสารประกอบภายในต่างๆ เปรียบเทียบกับหญ้าพันธุ์อื่นๆ และตีพิมพ์ผลงานในวารสาร Austrobaileya 5 (1999) : 503-533 หญ้าแฝกจึงได้รับการเปลี่ยนชื่อทางพฤษศาสตร์เป็น Chrysopogon zizanioides (L.) Roberty หญ้าแฝกเป็นพืชมีอายุได้หลายปี ขึ้นเป็นกอแน่น มีความสูงประมาณ 100-150 ซม. โคนต้นมีลักษณะแบน ใบแตกออกจากโคนกอเรียงซ้อนกันแน่น มีรูปขอบใบขนานปลายสอบแหลมยาว 35-80 ซม. มีส่วนกว้าง ประมาณ 5-9 มม. สามารถสืบพันธุ์ได้ทั้งแบบไม่อาศัยเพศโดยการแตกหน่อจากส่วน ลำต้นใต้ดินหรือแบบ อาศัยเพศโดยการให้ดอกและเมล็ดเช่นเดียวกับ พืชชั้นสูงทั่วไป

หญ้าแฝกเป็นหญ้าที่ขึ้นเป็นกอมีลักษณะเป็นพุ่มใบยาวตั้งตรงขึ้นสูงมักพบขึ้นอยู่เป็นกลุ่มใหญ่ หรือกระจายกันอยู่ไม่ไกลกันกอแฝกจะมีขนาดค่อนข้างใหญ่โคนกอเบียดกันแน่นเป็นลักษณะเฉพาะ อันหนึ่งที่แตกต่างจากหญ้าอื่นค่อนข้างชัดเจนส่วนโคนของลำต้นจะแบนเกิดจากส่วนของโคนใบที่ จัดเรียงพับซ้อนกันลำต้นแท้จะมีขนาดเล็กซ่อนอยู่ในกาบใบบริเวณคอดิน

. การใช้ประโยชน์จากหญ้าแฝก
การปลูกหญ้าแฝกมีวัตถุประสงค์หลัก เพื่อใช้ในการอนุรักษ์ดินและน้ำโดยเฉพาะในบริเวณพื้นที่ลาดชัน ตามแนวพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว แต่การปลูกเพื่ออนุรักษ์ดินและหรือการปลูกในพื้นที่เกษตรในลักษณะต่าง ๆ นั้น เป็นการใช้ประโยชน์ในแง่ของการอนุรักษ์ ซึ่งมีคุณค่าที่ไม่สามารถประเมินราคาเป็นตัวเงินให้เกษตรกรเห็นได้ จึงเป็นสาเหตุให้เกษตรกรบางส่วนยังไม่ยอมรับหญ้าแฝกปัญหาที่มักจะพบเสมอ ๆ ในการส่งเสริมให้เกษตรกร ปลูกหญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำในพื้นที่การเกษตร ก็คือ การที่เกษตรกรต้องสูญเสียพื้นที่ดินจำนวนหนึ่งจากพื้นที่ที่ปลูกพืชรายได้ (cash crop) เอาไปปลูกหญ้าแฝก โดยที่ไม่มีรายได้โดยตรงจากการปลูกหญ้าแฝก อีกทั้งยังมีปัญหาในขณะเตรียมดิน เพราะหากมีการปลูกแถวหญ้าแฝกตามแนวระดับในพื้นที่ที่จะใช้ปลูกพืชรายได้ ผู้ขับรถแทรกเตอร์รับจ้างในการเตรียมดินมักจะไถแถวหญ้าแฝกออกในขณะเตรียมดิน เพราะทำให้เตรียมดินได้สะดวกและรวดเร็วขึ้น ในขณะเดียวกัน ในการปลูกหญ้าแฝกให้เจริญเติบโตได้ดี จำเป็นต้องมีการบำรุงรักษาหญ้าแฝก โดยการตัดใบออกตามกำหนดเวลา หากเกษตรกรสามารถนำใบหญ้าแฝกที่จำเป็นต้องตัดออกนี้ไปใช้ประโยชน์ และ/ หรือ เพิ่มมูลค่าให้แก่ใบหญ้าแฝกก่อนนำไปจำหน่ายเป็นผลิตภัณฑ์หญ้าแฝก หรือแม้กระทั่งนำใบหญ้าแฝกที่ตัดออก ไปขายโดยตรงให้แก่ผู้นำไปใช้ประโยชน์ หรือทำผลิตภัณฑ์ ก็จะทำให้เกษตรกร มีผลประโยชน์และรายได้ จึงมีความเต็มใจที่จะปลูกหญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำในพื้นที่การเกษตรของตน

สำหรับการปลูกหญ้าแฝก เพื่อประโยชน์นอกเหนือจากการอนุรักษ์ดินและน้ำ เช่นเพื่อบำบัดน้ำเสีย ดูดซับมลพิษ โลหะหนัก และสารกำจัดศัตรูพืช ฯลฯ นั้น ก็อาจนำต้นและใบ ตลอดจนราก ไปใช้ประโยชน์ได้การใช้ประโยชน์ของต้นหญ้าแฝกที่มีชีวิต
ต้นหญ้าแฝกที่ยังมีชีวิตอยู่ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ดังต่อไปนี้:
1 การใช้ประโยชน์แบบฉบับ (Conventional Uses): ได้แก่การใช้ประโยชน์ในด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำ ตลอดจนการป้องกันสิ่งแวดล้อม การบำบัดน้ำเสีย ฯลฯ ซึ่งได้กล่าวมาแล้ว ในบทต้นๆ
2 การใช้ประโยชน์อื่นๆ: ได้แก่การนำหญ้าแฝกที่ยังมีชีวิตอยู่ (นั่นคึอ ไม่มีการเก็บเกี่ยว) ดังเช่นในกรณีดังต่อไปนี้:
2.1 อาหารสัตว์ (Forage): ใบหญ้าแฝก มีคุณค่าทางอาหารพอ ๆ กับหญ้าอื่น ๆ อีกทั้งยังไม่มีสารที่เป็นพิษ