ตั๋วแลกเงิน
1.ความหมาย คือหนังสือตราสารซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่าผู้สั่งจ่ายสั่งบุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่าผู้จ่าย ให้ใช้เงินจำนวนหนึ่งแก่บุคคลคนหนึ่งหรือให้ใช้ตามคำสั่งของบุคคลคนหนึ่งซึ่งเรียกว่าผู้รับเงิน(ม.908)
2. ลักษณะที่สำคัญ
2.1 เป็นคำสั่งให้ใช้เงิน
2.2 มีผู้เกี่ยวข้อง 3 ฝ่าย คือผู้สั่งจ่าย ผู้จ่าย และผู้รับเงิน(ยกเว้นกรณีผู้สั่งจ่ายเป็นผู้รับเงิน)
2.3 เป็นตราสารที่ต้องมีรายการตามที่กฎหมายกำหนด(ม909)
3. การโอนตั๋วแลกเงิน มี 2 กรณี คือ
3.1 การโอนตั๋วแลกเงินชนิดระบุชื่อผู้รับเงิน(ระบุชื่อผู้รับเงินไว้อย่างชัดเจนและขีดฆ่าคำว่าหรือผู้ถือออก) - กระทำโดยวิธีการสลักหลังและส่งมอบตั๋วแลกเงินนั้นแก่ผู้รับโอน
3.2 การโอนตั๋วแลกเงินชนิดผู้ถือ(ตั๋วแลกเงินที่มีคำจดแจ้งให้ใช้เงินแก่ผู้ถือหรือเป็นตั๋วระบุชื่อผู้รับเงินไว้แต่ไม่ได้ขีดฆ่าคำว่าหรือผู้ถือออก)
- กระทำโดยวิธีการส่งมอบตั๋วแลกเงินนั้นแก่ผู้รับโอน (ตั๋วเงินชนิดผู้ถือมีเฉพาะกรณีตั๋วแลกเงินและเช็คเท่านั้น ไม่ใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงิน)
4. การสลักหลังตั๋วแลกเงิน (ใช้กับกรณีการโอนตั๋วแลกเงินชนิดระบุชื่อผู้รับเงินเท่านั้น ตั๋วผู้ถือไม่มีการสลักหลังเพราะการโอนทำโดยวิธีส่งมอบเท่านั้น(ม.918) หากมีการสลักหลังจะเกิดผลทางกฎหมายเป็นการประกัน(อาวัล)สำหรับผู้สั่งจ่ายตาม ม.921) มีวิธีการสลักหลัง 2 วิธี ดังนี้(ม.919)
4.1 การสลักหลังเฉพาะ - กระทำโดยวิธีเขียนหรือระบุตัวผู้รับโอนและลงลายมือชื่อของผู้โอนลงในตั๋วแลกเงินด้านหลัง(หรือด้านหน้าก็ได้)
4.2 การสลักหลังลอย - กระทำโดยวิธีลงลายมือชื่อของผู้โอนไว้ด้านหลังตั๋วแลกเงินหรือที่ใบประจำต่อเท่านั้น (การสลักหลังต้องปราศจากเงื่อนไข ถ้ามีถือว่าไม่มี สลักหลังโอนบางส่วนเป็นโมฆะ)
5. ผลของการสลักหลัง
- ทำให้สิทธิในตั๋วแลกเงินนั้นโอนไปยังผู้รับสลักหลัง(ม.920)
แต่หากการสลักหลังทำไม่ถูกต้อง จะทำให้การโอนตั๋วเงินไม่ต่อเนื่อง เรียกว่า “การสลักหลังขาดสาย” และทำให้ผู้รับสลักหลังตั๋วเงินนั้นไม่เป็นผู้ทรงตามกฎหมาย - ทำให้สิทธิในตั๋วแลกเงินนั้นโอนไปยังผู้รับสลักหลัง(ม.920)
6. การรับรองตั๋วแลกเงิน(ไม่นำไปใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงินและเช็ค) - คือการที่ผู้จ่ายแสดงเจตนาที่จะปฏิบัติตามคำสั่งของผู้สั่งจ่ายในตั๋วแลกเงินนั้น(รับรองว่าจะจ่ายเงินตามตั๋วโดยลงชื่อด้านหน้าตั๋วเท่านั้น)(ม.931)(การรับรองมี 2 อย่างคือรับรองตลอดไปกับรับรองเบี่ยงบ่าย ม.935)
7. การอาวัลตั๋วแลกเงิน - ความหมาย หมายถึง การค้ำประกันการใช้เงินตามตั๋วเงินนั้น อาจค้ำประกันทั้งจำนวนหรือแต่บางส่วนก็ได้(ม.938) (นำหลักนี้ไปใช้กับ ตั๋วสัญญาใช้เงินและเช็คด้วย ไม่นำหลักกฎหมายเรื่องค้ำประกันมาบังคับใช้)
- วิธีการอาวัล กระทำโดยเขียนลงในตั๋วเงินหรือใบประจำต่อด้วยถ้อยคำทำนอง ”ใช้ได้เป็นอาวัล” หรือเพียงลงลายมือชื่อผู้รับอาวัลด้านหน้าตั๋วเงิน (ม.939) (เว้นแต่เป็นลายมือชื่อผู้จ่ายหรือผู้สั่งจ่าย)
8. ผลของการอาวัล - ทำให้ผู้รับอาวัลต้องผูกพันเป็นอย่างเดียวกับบุคคลซึ่งตนค้ำประกัน แม้ความรับผิดใช้เงินของผู้ซึ่งตนเข้าประกันจะเป็นอันใช้ไม่ได้ ผู้รับอาวัลก็ยังคงต้องรับผิด(ม.940)
