GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

การฉีดยาคุม

การฉีดยาคุมกำเนิด
       ยาคุมกำเนิดชนิดฉีด มีหลายชนิด แต่ที่ใช้กันมาก คือ DMPA (depot medoxy progesterone acetate) ขนาดที่ใช้ 150 มิลลิกรัม ฉีดเข้ากล้ามตรงสะโพก ฉีดทุก 3 เดือน ลักษณะของยา เป็นผลึกแขวนลอยสีขาว ตกตะกอน เวลาฉีดต้องเขย่า เวลาดูดจะเป็นฟอง

ยาคุมฉีดมีกี่ชนิด
ยาคุมฉีด ถ้าแบ่งตามฮอร์โมนที่สังเคราะห์ จะแบ่งได้ 2 ชนิด
       1. ยาฉีดชนิดมี progestogen (โปรเจสโตเจนล้วนๆ) แบ่งได้เป็นอีก 2 ชนิด
        1.1 ยาฉีดชนิด 3 เดือน (DMPA) 

  • ระดับฮอร์โมนจะขึ้นสูงสุดใน 7 วัน ออกฤทธิ์คุมกำเนิดได้ภายใน 24 ชั่วโมงหลังฉีด ระดับฮอร์โมนไม่สะสมในร่างกายแม้ฉีดติดต่อกันเป็นเวลานาน
  • ชื่อการค้าในเมืองไทยเช่น Depo provera ( ของUp John), Controlan, Depo gestin, Depo Progesta แต่ละบริษัทมีขนาดของเกล็ดยาแตกต่างกันไป

        1.2 ยาฉีดคุมกำเนิด 2 เดือน คือยา NET - EN (Norethisterone enanthate) ที่มีขายในเมืองไทยคือ Noristerat

  • ผลิตในรูปยาน้ำมัน (caster oil / benzyl benzoate)
  • หลังฉีดยาจะกระจายไปสู่ไขมันทั่วร่างกาย แล้วค่อยๆกระจายไปสู่กระแสโลหิตอีกที แล้วจะหมดภายใน 56-74 วัน สามารถฉีดที่ต้นแขน หรือสะโพกก็ได้

       2. ยาฉีดชนิดฮอร์โมนรวม (combined injectable contraceptive-CICs)เป็นยาคุมฉีดชนิด 1 เดือน เป็นยาที่ประกอบด้วย progestogen และ estrogen เช่น
         2.1 Cycloprovera หรือ cyclofem ประกอบด้วย DMPA 25 มิลลิกรัม และEstradiol cyprionate 5 มิลลิกรัม
         2.2 Mesygina ประกอบด้วย NET - EN 50 มิลลิกรัม และ Estradiol valerate 5 มิลลิกรัม
         2.3 hydroxyprogesterone caproate 250 มิลลิกรัม รวมกับ estradiol valerate 5 มิลลิกรัม
กลไกการป้องกันการตั้งครรภ์ 
       1. ออกฤทธิ์โดยยับยั้งการตกไข่ DMPA ที่ใช้ฉีดมีฤทธิ์สูงกว่าโปรเจสเตอโรนธรรมชาติถึง 25 เท่า และมีระดับยาสูงพอที่จะยับยั้งฮอร์โมนจากต่อมสมองที่จะมาสั่งงานให้มีการตกไข่ จึงสามารถป้องกันการตกไข่ได้ตั้งแต่เดือนแรกที่ฉีด
       2. DMPA ไปเปลี่ยนแปลงสภาพของเยื่อบุโพรงมดลูกให้ไม่เหมาะสมสำหรับการฝังตัวของไข่ที่บังเอิญเกิดการปฎิสนธิแล้ว โดยทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกฝ่อบางลง และมีปริมาณน้อยลง จึงทำให้ระดูมาผิดปกติ หรืออาจไม่มาเลย อาการผิดปกติของระดูนี้สัมพันธ์กับระยะเวลา(จำนวนปีที่ฉีด)ที่ใช้ด้วย
       3. ไปเปลี่ยนแปลงมูกตรงปากมดลูกให้เหนียวข้น จนไม่เหมาะสำหรับเชื้ออสุจิจะผ่านไปได้
จะฉีดได้เมื่อไหร่
การเริ่มฉีดยาคุมกำเนิดเข็มแรกให้เริ่มดังนี้
       1. ขณะกำลังเป็นรอบเดือน ควรฉีดตั้งแต่วันแรกที่มีรอบเดือน หรือภายใน 5 วันนับจากวันที่มีรอบเดือน ก็สามารถคุมกำเนิดได้ในเดือนนั้นเลย แต่ถ้าฉีดหลังจากมีรอบเดือน 7 วันไปแล้ว อาจไม่สามารถระงับการตกไข่ได้ จึงต้องใช้การคุมกำเนิดวิธีอื่นร่วมไปด้วย
       2. หลังคลอด จะฉีดทันทีหลังคลอดเลยก็ได้ หรือจะรอ 4 - 6 สัปดาห์ค่อยฉีด ตอนหมอนัดตรวจหลังคลอด ยาฉีดไม่มีผลต่อการผลิตน้ำนม จึงไม่มีข้อห้ามสำหรับคนที่เลี้ยงลูกด้วยนมแม่
       3. กรณีหลังแท้งเองหรือทำแท้ง ก็ฉีดได้เลยตั้งแต่หลังแท้งแล้ว หรือจะรอ 2 - 3 สัปดาห์ก็ได้ค่อยฉีดก็ได้

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): ฉีดยาคุม
หมายเลขบันทึก: 370605
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 22
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน

ความเห็น (22)

อืม ดีแล้ว แต่ขอเพิ่มเติมหน่อยนะ

อาการข้างเคียงของยาฉีดคุมกำเนิด

1. อาจมีเลือดออกมากหรือออกนาน พบไม่บ่อยนัก สามารถพบแพทย์เพื่อตรวจและบำบัดให้หายได้

2. เลือดออกกระปริบกระปรอย พบได้ค่อนข้างบ่อยในเข็มแรกๆ ปัญหานี้ไม่รุนแรง แต่ก็ก่อให้เกิดความรำคาญได้ ซึ่งก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผู้ใช้เลิกฉีดต่อ

3. การขาดระดู พบได้บ่อยที่สุด เนื่องจากยาคุมไปทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกฝ่อและบาง จึงไม่มีอะไรออกมา การขาดระดูไม่ท้องแน่นอน ไม่มีอันตรายแต่อย่างใด ไม่ต้องแก้ไขอะไร หลังจากหยุดฉีดไปแล้ว 9 - 12 เดือนมดลูกก็จะกลับคืนสภาพเดิม

4. อาจมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นได้ เพราะเชื่อกันว่า ฮอร์โมนนี้ไปกระตุ้นต่อมความอยาก(อาหาร) ก็เลยกินแยะ ทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มได้ ดังนั้นใครที่พันธุ์อ้วนอยู่แล้ว จึงไม่แนะนำให้ฉีด

5. ไม่ทำให้มะเร็งเต้านมเพิ่มมากกว่าคนที่ไม่ใช้ ส่วนมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกจะลดลง รวมทั้งมะเร็งรังไข่ก็ลดลงด้วย

6. ความรู้สึกทางเพศ ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ซ้ำบางรายกลับเพิ่มขึ้นเพราะไม่ต้องกังวลกับการตั้งครรภ์ แต่ก็มีบางรายมีมีความต้องการลดลงจากเรื่องเลือดออกกระปริบกระปรอย

7. อาการปวดศีรษะ อาจพบได้ในบางราย แต่ก็ไม่รุนแรงและหายเองได้ ไม่ต้องรักษา

เพิ่มแค่นี้ก่อนนะ ถ้ามีความรู้อะไรใหม่ๆเดียวจะแวะมาบอกนะ

ขอเพิ่มอีกนิดนะจ๊ะ

ผลข้างเคียงของยาคุมกำเนิด

ผลค้างเคียงของยาคุมกำเนิดที่พบบ่อย คือ อาการคลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ ไม่สบายเนื้อสบายตัว บวม น้ำหนักขึ้น เจ็บหน้าอก (อาการอื่นๆ ปลีกย่อยให้ดูในเอกสารกำกับยา) มักจะเป็นในระยะแรกๆ ของการเริ่มรับประทานยา (3 แผงแรก)

ถ้าทนได้หลังจากนั้นก็จะคุ้นเคยกับยามากขึ้นไม่มีอาการอะไร

ผลเสียของยาคุมกำเนิด

- อาจทำให้มีความผิดปกติของไขมันในเลือด

- การแข็งตัวของเลือดง่ายกว่าปกติ ไม่ดีสำหรับคนที่มีประวัติเคยมีเส้นเลือดดำอุดตัน

- คนที่เป็นเนื้องอกมดลูก เนื้องอกเต้านม จะให้เป็นมากขึ้น

- ยานี้จะถูกทำลายที่ตับ ถ้ามีโรคตับอยู่จะทำให้ตับอักเสบขึ้นได้

คนที่ไม่ควรรับประทานยาคุมกำเนิด

1. มีไขมันในเลือดสูง มีความดันโลหิตสูง

2. มีประวัติเส้นเลือดอุดตันในเส้นเลือดดำ

3. มีก้อนที่เต้านมไม่ทราบสาเหตุ เป็นมะเร็งเต้านม

4. เนื้องอกมดลูก

5. เป็นโรคตับ ตับทำงานไม่ดี

6. อายุมากเกิน 45 ปีขึ้นไป

ดีจังเพื่อนที่มาโพสให้อ่านเราขอเพิ่มอีกนิดนะ

คนที่ควรใช้ยาฉีดคุมกําเนิดได้แก่

1. ผู้ที่มีบุตรเพียงพอแล้ว และกลัวการทําหมัน

2. เคยใช้วิธีการคุมกําเนิดแบบอื่นๆ แล้วมีอาการข้างเคียงมาก

3. เป็นโรคเรื้อรังและไม่ควรมีบุตรอีก เช่น โรคไต โรคหัวใจ เป็นต้น

4. เป็นโรคซึ่งไม่เหมาะที่จะใช้วิธีคุมกําเนิดแบบอื่น เช่น มีเนื้องอกที่มดลูก

5. อยู่ในช่วงของการให้นมบุตร

คนที่ไม่ควรใช้ยาฉีดคุมกําเนิด ได้แก่

1. ผู้ที่ยังไม่มีบุตร ผู้ที่อายุน้อยหรือประจําเดือนมาไม่เป็นปกติ

2. มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอดโดยไม่ทราบสาเหตุ

3. ตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าจะตั้งครรภ์

4. เป็นมะเร็งหรือสงสัยว่าจะเป็นมะเร็งที่อวัยวะสืบพันธุ์

เลิกฉีดยาคุมแล้ว ต้องการท้อง ฉีดมา 1 ปีแล้ว ต้องรอกี่เดือนถึงจะท้องค่ะ

ฝากไว้นะคะถ้าไม่แน่ใจว่ามีโรคประจำตัวหรือไม่ควรตรวจสุขภาพก่อน/ซื้อยากินเองครั้งแรกบางที่ไม่ได้รับคำแนะนำที่ถูกต้องก็พลาดได้มาอนามัยใกล้บ้านขอคำปรึกษาได้ค่ะ

ฉีดยาคุมแล้วประจำเดือนจะไม่มากี่เดือน  กังวลมากกลัวจะท้อง

มี พสพ หลังฉีดยาคุม ประมาณ ๑ เดือน  ประจำเดือนก็ไม่มากังวลมาก  จะท้องไหมประจำเดือนไม่มา ๓ เดือนแล้ว  ฉีดแล้วก็มากระปริกระปรอย   หลังมี พสพ  ก็ไม่มาเลย  ทำไงดีกังวลมากกกกกก

ฉีดยาคุมจะมีผลข้างเคียงคือประจำเดือนไม่มา มากระปริดกะปรอย(ปกติ) แต่หลังฉีดซิ เมื่ออยากมีลูกแต่กลับมียาก ต้องใช้เวลา ก็ไม่รู้ว่าจะมาเมื่อไหร่ ทางที่ดีถ้าเพิ่งมีลูก อย่าคุมดีกว่าผลข้างเคียงเยอะ สู้คุมแบบธรรมชาติดีกว่า จนกว่าเราคิดว่าไม่อยากมีลูกถึงคุมจะได้ไม่ต้องเครียดว่าอยากมีลูกแต่ไม่มี-พอไม่อยากมีดันมา

เคยปรึกษาหมอมาเหมือนกัน เรื่องผลข้างเคียงแต่หมอบอกว่า ไม่ว่าการฉีดยาคุมหรือการทำหมันก็สามารถมีลูกได้เหมือนกัน เพราะมีเครสหมอคนหนึ่งคนไข้ทำหมันแล้วแต่ดันมีลูก มีโดยไม่รู้ตัวด้วยพอไปซาวด์ดูเจอเด็กในท้องเฉย เพราะไม่มีอไรที่จะยับยั้งธรรมชาติได้ การฉีดอย่างคุมหรือทำหมันเป็นวิทยาการอย่างหนึ่งเท่านั้นแต่ก็ไม่ร้อยเปอร์ซ็นต์ อยู่ที่ร่างกายคนเราบางคนฉีดแล้วพอเลิกฉีดก็อาจทำให้มีลูกยาก บางคนปล่อยแล้วก้อมีเลยก็เป็นได้

หลังจากฉีดยาคุมแล้ว2เข็มเม็ดสิวเล็กๆขึ้นเต็มหน้าเลยคะนด้วยเรียกว่าแพ้รึเปล่าคะ

คือหนูอยากรุ้ว่ายาคุมกำเนิดจาสามารถฉีดได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่ค่ะและก่อนหน้านี้หนูกินยาคุมฉุกเฉินมาค่ะมาได้แค่4วันจาสามารถฉีดได้มั้ยค่ะ

หากฉีดยาคุมมาแล้ว8ปีหลังจากนี้ประจำเดือนจะมาหรือไม่คะ

หลังจากหยุดฉีดยาคุมแล้วเจ็บหน้าอกเกี่ยวกันไหมค่ะ

ค่ะ อยากจะถามว่า ถ้าเกิดว่าตั้งครรภ์ก่อนฉีดยาคุม โดยไม่รู้ตัว จะมีผลอย่างไรค่ะ และนี้ก็ผ่านมา 3 เดือนแล้วประจำเดือนก็ยังไม่มาเลยค่ะ ดิฉันยังไม่พร้อม จึงเป็นกังวลใจค่ะ

ยาคุมแบบฉีดจะออกฤทธิ์หลังฉีดกี่วันค้ะ

ดิฉันฉีดยาคุมมา9เดือน หยุดฉีดมา4เดือน แล้วมี พสส.จะท้องมั้ยคะ???

เมื่อเดือน ต.ค.57 ที่ผ่านมา แฟนผมมีประจำเดือน 2 รอบครับ ครั้งแรกเมื่อวันที่ 2 ต.ค. และอีกครังหนึ่งวันที่ 17 ต.ค.57 ผมพาแฟนไปฉีดยาคุม ชนิด 1 เดือนมาเมื่อวันที่ 17 ต.ค.57 ซึ่งเป็นวันแรกที่มีประจำเดือน หลังจากนั้นสัก 2 - 3 วัน ผมก็มีเพศสัมพันธ์กับ แฟนแต่ไมได้่ปล่อยข้างในนะครับ แต่ผมแปลกใจว่าทำไมวันที่ 8 พ.ย.57 แฟนผมมีประจำเดือนวันแรก แต่ก็ไม่มากแล้วผมมามีอะไรกับเทอวันที่ 9 พ.ย.57 ครั้งนี้ ผมปล่อยใน คาดว่าแฟนผมมีโอกาสจะท้องไหมครับ หลังจากนั้นก็มีอะไรบ้าง 2 - 3 วันครั้งหนึ่ง แต่ไม่เคยปลอยในนะครับ กลัวจะท้องนะครับ เพราะเข็มที่ 2 นัด 17 พ.ย.57 แต่แฟนผมไม่ยอมฉีด


เลิกฉีดยาคุมมาแล้ว2เดือนกว่าแต่สเดือนยังไม่มาจะท้องปะคะ

ใครพอจะบอกได้บ้างคะ พอดีดิฉันฉีดยาคุมแบบ3เดือนวันที่หมอนัดตรวจหลังคลอด จนครั้งนี้เปนครั้งที่3แล้ว ประจำเดือนยังไม่มาเลยอ่ะคะ

คุณหมอฉีดยา Depo-gestin ให้เนื่องจากพบเนื้องอกในมดลูก และช็อกโกแล็ตซีส ฉีดแล้วน้ำหนักพุ่งพรวดมาก

มี่ยาตัวไหนที่จะไม่ทำให้น้ำหนักเพิ่มไหมค่ะ เพราะคุณหมอบอกต้องฉีดเรื่อยๆค่ะ

ขอบคุณค่ะ

เราฉีดยาคุมมา 3 เดือนแล้วแต่เดือนที่4 จะไม่ฉีดแล้วพอดีประจำเดือนมา จะไม่เปนไรใช่ป่ะ

วันนี้ที่ 1 ครบฉีดยาคุ้ม แต่ยังไม่ได้ไปฉีด มีรัยกะแฟนก่อนฉีด จะท้องมัยคะ