การดำเนินงานของเภสัชกรในคลินิกเติมยา

           ที่ รพ. ลำปาง หลังจากที่งาน ambulatory care ได้ดำเนินงานในคลินิกพิเศษอายุรกรรมโรคเบาหวานเป็นระยะเวลาหนึ่ง  พบว่า  ผู้ป่วยที่ต้องได้รับยาต่อเนื่องบางรายมีการนัดหมายและติดตามการรักษาแต่ละครั้งเป็นระยะเวลาประมาณ 4-6 เดือน  ที่ผ่านมาพบว่าผู้ป่วยจะมีการเก็บยาไว้ไม่เหมาะสม  ซองยาเก่า  เม็ดยาเสื่อมก่อนเวลาที่กำหนด ผู้ป่วยมีปัญหาจากการใช้ยา ได้แก่ ผู้ป่วยไม่สามารถใช้ยาถูกต้องตามแพทย์สั่ง  ผู้ป่วยเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา  มารับการรักษาก่อนเวลานัด  นอกจากนี้ทีมเยี่ยมบ้าน (Home Health Care) พบปัญหาเช่นเดียวกันคือ ผู้ป่วยเก็บยาไม่ถูกต้อง  มียาเสื่อมคุณภาพ  และมียาจำนวนมากเหลือที่บ้านผู้ป่วย  ดังนั้นจึงมีแนวคิดที่จะดำเนินการติดตามการใช้ยาระหว่างแพทย์นัด  โดยช่วงเวลาที่ยังไม่ถึงเวลาที่แพทย์นัด  ผู้ป่วยจะมารับยาต่อเนื่องที่เภสัชกรและติดตามการใช้ยา  หากพบปัญหาจะปรึกษาแพทย์เพื่อให้การรักษาที่เหมาะสมในผู้ป่วยรายนั้นต่อไป 

ขั้นตอนการดำเนินงาน

  1. เตรียมการดำเนินการ
    1. เตรียมแนวทางในการดูแลผู้ป่วยและการส่งต่อที่ได้รับการรับรองจากแพทย์ผู้ดูแลผู้ป่วย
    2. เอกสารที่ใช้ในการดำเนินการ  ได้แก่  แฟ้มประวัติการใช้ยา  แบบเก็บข้อมูล  โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำหรับเก็บข้อมูล
    3. เตรียมการให้บริการ
      1. ประสานงานศูนย์ข้อมูลเพื่อเปิด code Medication Refill Clinic
      2. ประสานห้องจ่ายยาเบอร์ 18 เพื่อทราบวิธีการดำเนินงาน
      3. ดำเนินงานให้บริการรับยาเติมยา
        1. ซักถามผู้ป่วยเพื่อค้นหาปัญหาจากการใช้ยา  ตามแนวทางการดูแลผู้ป่วยของงานบริบาลผู้ป่วยนอกโรคเรื้อรังเบาหวาน  และตรวจสอบยาที่เหลือ
        2. แก้ไขปัญหาให้ผู้ป่วยตามความเหมาะสม 
        3. หากพบปัญหาต้องส่งปรึกษาแพทย์ทุกราย ได้แก่
          1. ผู้ป่วยมี BP > 130/80 mmHg
          2. ผู้ป่วยมีอาการข้างเคียงจากการใช้ยาที่ไม่สามารถใช้ยาต่อเนื่องได้
          3. ผู้ป่วยเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคที่เป็นอยู่

                       4. นำใบสั่งยาให้แพทย์ sign ทับอีกครั้ง

 Criteria ในการคัดเลือกผู้ป่วย เข้าคลินิกเติมยา (แพทย์เป็นผู้เลือก)

  1. HbA1C < 7%  2 ครั้งติดต่อกัน
  2. BP < 130/80  mmHg
  3. ไม่มีภาวะ chronic complication  ที่ร้ายแรง  เช่น  serum cr. > 2 mg%,  amputation, CHD
  4. พิจารณาทำ Medication Refilled  โดย
    1. นัด 6 เดือน  ตรวจ FBS, HbA1C พบแพทย์
    2. นัด 3 เดือน  สำหรับ Medication refilled ผู้ป่วยพบเภสัชกร, พยาบาล วัด BP ถ้าเภสัชกรพบความผิดปกติหรือปัญหาจะส่งพบแพทย์  ถ้าไม่มีปัญหาจะ Remedication 3 เดือน

            หลักการก็เป็นอย่างที่กล่าวมาข้างต้น  สำหรับ work flow และรูปภาพ จะได้นำเสนอในเรื่องเล่าต่อไปนะคะ