การสอนแบบโปรแกรม

Programmed Instruction

  • ความหมายของการสอนแบบโปรแกรม
   รศ.ดร.เปรื่อง กุมุท : หมายถึง การจัดลำดับประสบการณ์ไว้สำหรับผู้เรียน ไปสู่ขีดความสามารถ โดยอาศัยหลักความสัมพันธ์ของสิ่งเร้ากับการตอบสนอง ซึ่งพิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพ

   รศ.ดร.ชัยยงศ์ พรหมวงศ์ : เป็นการสอนที่มีการวางโปรแกรมไว้ล่วงหน้าที่จะให้ผู้เรียน ได้เรียนรู้ด้วยตนเองด้วยการลงมือประกอบกิจกรรมอย่างกระฉับกระเฉง ทราบข้อติชมได้ทันที มีความภูมิใจในความสำเร็จ และได้ใคร่ครวญตามทีละน้อยตามลำดับขั้นและก้าวไปข้างหน้าตามความสามารถ ความสนใจ และความสะดวกของแต่ละคน

  • หลักการของการสอนแบบโปรแกรม
  1. เปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมอย่างกระฉับกระเฉง ( Active Participation) เช่น นักเรียนได้อ่าน ได้ตอบคำถาม ได้ทดลอง หรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ตามที่โปรแกรมจะกำหนดให้
  2. ให้ทราบผลการเรียนของตนอย่างทันทีทันใด ( Immediated Feed Back) หรือเป็นการให้ข้อมูลย้อนกลับแก่ผู้เรียนให้ทราบทันทีว่าสิ่งที่ตนทำไปนั้นถูกหรือผิดอย่างไร เพราะเหตุใด ข้อสำคัญในการให้ข้อมูลย้อนกลับนี้ควรให้ตรงจุดเป็นราย ๆ ไป เพราะปัญหาของนักเรียนแต่ละคนย่อมจะแตกต่างกันไป
  3. ประสบการณ์แห่งความสำเร็จ ( Sucess Experience) เมื่อผู้เรียนเรียนจบในแต่ละขั้นตอนที่สำคัญ ๆ ครูควรจะให้การเสริมแรง ( Reinforcement) แก่ผู้เรียน เพราะการเสริมแรงจะเป็นสิ่งกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความรู้สึกภาคภูมิใจ และต้องการจะเรียนต่อไป แต่การให้การเสริมแรงควรจะพิจารณาให้เหมาะสมกับความสามารถของผู้เรียนแต่ละคนด้วย
  4. การประมาณทีละน้อย ( Gradual Approximation) เป็นการจัดลำดับขึ้นตอนของเนื้อหาให้เหมาะสมกับความสามารถของผู้เรียน แต่ละขั้นตอนจะต้องมีความต่อเนื่องกัน การจะรู้ได้ว่าการจัดลำดับเนื้อหาเหมาะสมกับผู้เรียนหรือไม่นั้น จะได้จากการทดลองและปรับปรุงแก้ไข หรือการใช้วิธีระบบ ( System Approach) เข้ามาช่วยในการจัดการ
  • ประเภทของการสอนแบบโปรแกรม
  1. การสอนแบบโปรแกรมในฐานะวิธีการ เป็นการสอนที่ใช้วิธีการอย่างเดียวและใช้สื่อเพียง 1 - 2 อย่าง เช่น บทเรียนแบบโปรแกรม ตำราแบบโปรแกรม โปรแกรมภาพ เป็นต้น
  2. การสอนโปรแกรมในฐานะกระบวนการ เป็นการสอนที่ใช้วิธีการหลายอย่างและใช้สื่อประสม คือ ใช้สื่อตั้งแต่ 3 อย่างขึ้นไปร่วมกัน สื่อแต่ละอย่างจะเสริมซึ่งกันและกัน เช่น การสอนแบบศูนย์การเรียน การสอนทางไกล เป็นต้น
  • การสอนแบบโปรแกรม เป็นวิธีการสอนที่มีหลักการเพื่อเอื้อให้เกิดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งอาจจะนำไปใช้เป็นหลักการในการสอนวิธีต่าง ๆ ได้ เช่น การสอนแบบบรรยาย การสอนแบบสาธิต หรือการสอนแบบกิจกรรมกลุ่ม เป็นต้น