การประมงโดยการจับจากธรรมชาติตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536-2545 ทำรายได้ให้กับประเทศปีละกว่า 3 หมื่นล้านบาท การประมงแบ่งเป็นการประมงพื้นบ้านและการประมงพาณิชย์ การประมงพื้นบ้านซึ่งมีมากว่า 63% ในทวีปเอเชีย และเกือบทั้งหมดในประเทศที่กำลังพัฒนา สัตว์น้ำที่จับมากรองลงมาจากปลาได้แก่ กุ้งและหมึก และปริมาณสัตว์น้ำที่จับได้น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด คือกุ้ง เนื่องจากสัตว์น้ำมีมากมายกว่า 1,000 ชนิด เครื่องมือที่ใช้จึงมีค่อนข้างมาก การประมงในประเทศไทยกว่า 90% เป็นการใช้เรือทำการประมง และเลือกใช้เครื่องมือผิดวิธีทำให้ทรัพยากรร่อยหรออย่างรวดเร็วและคิดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจปีละหลายล้าน เครื่องมือการประมงที่จัดอยู่ในประเภททำลายล้างมีดังนี้
1. อวนรุน แบ่งเป็นเรืออวนรุนขนาดใหญ่และขนาดเล็ก ที่อวนรุนสร้างความเสียหายได้มากเนื่องจาก จับได้ภายในรัศมีกว้างถึง 3 กิโลเมตรจากชายฝั่ง ตาอวนมีความถี่มาก 5 มม.-1.5 มม. ทำได้มากครั้งและนานในหนึ่งวัน ในเวลา 1 ปีใช้อวนรุนได้ถึง 8 เดือน
2. อวนลาก แบ่งเป็น 4 ประเภท
2.1 อวนลากเดี่ยว มีเครื่องยนต์ลำเดียวและทำการประมงได้ตลอดปี
2.2 อวนลากคู่ มีเครื่องยนต์ 2 ลำ ทำการประมงได้ตลอดปี
2.3 อวนลากคานถ่าง เหมือนอวนลากเดี่ยวแต่ใช้เพียงเรือหางยาวขนาดเล็ก เป็นเรือประมงน้ำตื้น และเน้นจับปลาขนาดเล็ก
2.4 อวนลากแคระ คล้ายเรืออวนลากเดี่ยวและเรืออวนลากคานถ่างแต่มีขนาดเล็ก อวนมีความยาวกว่า เน้นการจับกุ้งป็นหลัก
3. อวนล้อมหิน เป็นอวนสี่เหลี่ยมผืนผ้ายาวเน้นทำงานกลางวัน น้ำลึก 1-10 ม.
4. เรืออวนล้อมจับปลากระตัก ทั้งประเภทออกหากลางวันและกลางคืน เรือเวลากลางคืนแบ่งได้ ดังนี้
4.1 เรืออวนล้อมปั่นไฟปลากระตัก ประกอบด้วยเรือแม่ 1ลำ และเรือปั่นไฟ 1-3 ลำ เน้นการประมงน้ำลึก 20-45 ม.
4.2 เรืออวนช้อนปลากระตักปั่นไฟ จับปลาในลักษณะช้อนโดยฉุดเชือกผูกหัวมุมอวน และตักปลาใส่เรือ
4.3 เรืออวนครอบปลากระตักปั่นไฟ เป็นอวนรูปกล่องสี่เหลี่ยมเปิดด้านบน อวนตาถี่ 5 มม. จับโดยรั้งอวนสี่ด้านที่ผิวน้ำแล้วครอบลงไป กว้านเชือกปิดห่วงด้านล่าง
ข้อควรรู้/สถานการณ์น่าสนใจ
- จำนวนครึ่งหนึ่งของปลาที่จับทั่วโลกมาจากชาวประมงพื้นบ้าน 90% ที่จับปลาเพื่อการดำรงชีวิต
- 95% ของปลาที่จับเป็นอาหาร หรือ 80 ล้านตัน มาจากบริเวณรอบชายฝั่งทะเล
- ประชากรมากกว่า 300 ล้านคน รับประทานอาหารจากทะเล และจะเพิ่มขึ้นกว่า 700 ล้านคนในอีก 20 ปีข้างหน้า
- กลุ่มชาวประมงพื้นบ้านกำลังถูกคุกคามจากการทำประมงสมัยใหม่ที่ผิดกฎหมายและขาดการควบคุม
- มากกว่า 70% ของการประมงในโลกจับปลาเกินจำนวน ซึ่งในอนาคตอาจมีไม่เพียงพอ
- จำนวนปลาใหญ่ที่ล่าเพื่อการค้าทั้งหลาย จะลดลงมากกว่า 90% ในทศวรรษหน้า
- การประชุมระดับโลกได้มีข้อตกลงให้ภายในปี พ.ศ.2558 ต้องทำให้จำนวนปลามีมากเพียงพอที่จะรองรับกับจำนวนประชากรมนุษย์ เป็นภารกิจเร่งด่วน
- หยุดการประมงที่ขาดการควบคุม, ผิดกฎหมายและใช้เครื่องมือไม่ถูกต้องและไม่เหมาะสม
- รัฐบาลมักทุ่มงบประมาณรวมกันทั่วโลกกว่า 15-20 พันล้านเหรียญสหรัฐ ในการประมง ทำให้ทรัพยากรทางทะเลร่อยหรอลงเรื่อยๆ
- การจับปลาอย่างไม่ถูกวิธีได้ทำลายสิ่งมีชีวิต และที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล
- ในแต่ละปี การจับปลาอย่างผิดกฎหมายครอบคลุมพื้นที่กว่า 80 ไมล์
- ปลาฉลามกว่า 100 ล้านตัว ถูกล่าเพื่อนำเนื้อและครีบมาเป็นอาหาร โดยเฉพาะหูฉลาม ซึ่งนักล่าเพียงแค่ตัดครีบและโยนตัวลงทะเล ซึ่งฉลามจะเสียเลือดจนตาย
- สถิติการจับปลาทั่วโลก โดยการใช้เครื่องมือแบบไม่เลือก มีจำนวนกว่า 200 ล้านตันต่อปี
- การจับกุ้งทะเลคิดเป็น 2% ของอาหารทะเลทั่วโลก แต่เป็น 1 ใน 3 ของการจับทั้งหมด
สิ่งที่เราทำได้
- ไม่ทำการประมงที่ใช้เครื่องมือผิดวิธี ผิดกฎหมาย
- ไม่จับสัตว์น้ำในฤดูวางไข่
- มีส่วนร่วมในการดูแลรักษาทรัพยากรทางทะเล
