ความปลอดภัยในงานเชื่อมโลหะ(Arc Welding Safety)

American Weling Society ได้แบ่งกฎนี้ออกเป็นข้อย่อย 3 ข้อ คือ

1.ควันจากการเชื่อม

2.แสงจากการเชื่อม

3.ไฟฟ้าดูด

ภาชนะหรือหีบห่อที่บรรจุลวดเชื่อมแต่ละชนิด ได้ระบุอันตรายที่เกิดจากการเชื่อมไว้ดังนี้            

 คำเตือน กรุณาป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นทั้งต่อตัวเองและผู้อื่น อ่านฉลากก่อนใช้ ฟูมและก๊าซ

เป็นอันตรายต่อสุขภาพ แสงจากการเชื่อมเป็นอันตรายต่อสายตา และไฟฟ้าดูดอาจทำให้ถึงแก่ชีวิตได้

โปรดอ่านทำความเข้าใจคู่มือการใช้ก่อนทำงาน ปฏิบัติตามกฎความปลอดภัย จัดระบบระบายอากาศที่ดี

เพื่อป้องกันการสะสมของฟูมและก๊าซ สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันดวงตา หู และร่างกายที่เหมาะสม

อย่าแตะต้องอุปกรณ์ที่มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านรายละเอียดเกี่ยวกับความปลอดภัยในงานเชื่อม ถูกกล่าวไว้ใน 

            1. The American Natinal Standard Institute (ANSI) Bulletin E49.1

จัดพิมพ์โดย The American Welding Society            

 2. เอกสารของ OSHA Safety and Health Standard 29 CFR 1910        

ถ้าคุณพบปัญหาต่าง ๆ ในการเชื่อม คุณสามารถตรวจสอบข้อมูลได้จากเอกสารทั้ง 2 ฉบับข้างต้น

หรือตรวจสอบกับหัวหน้างานอันตรายอย่างหนึ่งในการเชื่อม คืออันตรายที่เกิดจากก๊าซอัดภายใต้ความดัน

ซึ่งจะไม่ขอกล่าวถึงรายละเอียดในที่นี้ แต่จะขอกล่าวเน้นถึงกฎความปลอดภัยเฉพาะที่ระบุไว้บนฉลาก

ของลวดเชื่อมซึ่งครอบคลุมทั้งการเชื่อมทั่ว ๆ ไปและการเชื่อมด้วยไฟฟ้า 

1. ฟูมและก๊าซที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ             มนุษย์ได้เรียนรู้วิธีการเชื่อมมานานแล้ว แต่ไม่ค่อยได้ตระหนักถึง

อันตรายของฟูมและก๊าซที่เกิดขึ้นในงานเชื่อมสักเท่าไร การศึกษาในประเภทนี้เพิ่งจะเริ่มขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1970-1980 เท่านั้น

สิ่งที่คุณเห็นอยู่ขณะนี้กับตัวอย่างของวัสดุที่ปะปนอยู่ในควันจากการเชื่อม

 จากการวิเคราะห์พบว่าสารเหล่านี้มีส่วนประกอบของโลหะออกไซด์และสารที่เคลือบบนลวดเชื่อม

ซึ่งสารเหล่านี้จะปะปนอยู่ในอากาศที่ใช้ในการหายใจและอาจผ่านเข้าสู่ปอดได้            

อย่าหายใจเอาฟูมเข้าปอด พัดลมดูดอากาศสามารถใช้เพื่อกำจัดฟูมเหล่านี้ออกจากบริเวณทำงานได้

แต่ควรระวังอย่างให้ฟูมเหล่านี้หมุนเวียนเข้ามาสู่บริเวณหายใจ            

สิ่งหนึ่งที่ควรระวังคือ ถ้าปริมาณมากขึ้นอัตราการถ่ายเทอากาศควรมีค่าสูงขึ้นเช่นกัน

ค่าความเข้มข้นของฟูมในบรรยากาศรอบ ๆ บริเวณทำงานจะต้องถูกควบคุมให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย

 แต่ในทางปฏิบัติแล้วควรจะกำจัดออกให้หมด คุณจะต้องระวังที่จะไม่หายใจเอาฟูมนี้เข้าไป

นอกจากนี้ในระหว่างการเชื่อมอาจเกิดก๊าซพิษร่วมกับควัน ก๊าซต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นคือ

            1) ก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ มักเกิดในบรรยากาศแต่อาจเกิดได้ขณะทำการเชื่อม

ควันจากการเชื่อมและแสงจ้าจากการเชื่อม จะก่อให้เกิดการระคายเคืองที่ตา จมูกและลำคอ

อาจทำให้หมดสติได้ ควรติดตั้งระบบระบายอากาศเฉพาะที่เพื่อแก้ปัญหานี้

2) ก๊าซโอโซน มักเกิดจากการเชื่อมที่ใช้อาร์กอน ซึ่งเป็นก๊าซที่ใช้ตัดเหล็ก ในการเชื่อม

 ควันจากการเชื่อมทังสเตนหรือการเชื่อมด้วย ก๊าซ ก๊าซโอโซนจะก่อให้เกิดการระคายเคืองตาและเยื่อบุ

โดยจะทำให้เกิดโรค Pulmonary edema โรคเกี่ยวกับทางเดินหายใจเรื้อรัง

ควรใช้เครื่องมือกำจัดฟูมในการป้องกัน        

    3) ก๊าซคาร์บอนมอนนอกไซด์ เกิดจากการใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นก๊าซเชื่อม

หรือเกิดจากการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ของสารบางชนิด เช่น สี หรือ ไข ควรหลีกเลี่ยงฟูมที่เกิดจากโลหะหนัก

เช่น นิเกิลและโครเมียม เพราะจะมีผลเสียต่อปอดและอวัยวะอื่น ๆ

 ควรจัดเตรียมระบบระบายอากาศและอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลให้พร้อมเมื่อทำการเชื่อมโลหะบางชนิด

 เช่น สแตนเลส โลหะหนักอีกชนิดหนึ่งที่มีอันตรายมาก คือ แคดเมียม เพราะพิษของมันมีผลต่อปอด ไต

 ตลอดจนระบบเลือด ดังนั้นก่อนการเชื่อมโลหะที่มีแคดเมียมเป็นองค์ประกอบโปรดตรวจสอบรายละเอียดวิธีการเชื่อมที่ปลอดภัย

จากผู้ควบคุมงาน หรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ควรหลีกเลี่ยงการหายใจเอาฟูมของโลหะผสม เช่น BAG 1

 ซึ่งมีแคดเมียมเป็นองค์ประกอบ สถานที่เชื่อมโลหะดังกล่าวจะต้องมีการระบายอากาศที่ดี

คู่มือด้านความปลอดภัย

 

 

       รายละเอียดวิธีการเชื่อมที่ปลอดภัยจากผู้ควบคุมงาน หรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ควรหลีกเลี่ยงการหายใจ

 

เอาฟูมของโลหะผสม เช่น BAG 1 ซึ่งมีแคดเมียมเป็นองค์ประกอบ สถานที่เชื่อมโลหะดังกล่าวจะต้องมีการระบายอากาศที่ดี

      ควันเชื่อมหรือฟูมของสารอื่น ๆ ที่เป็นพิษ คือ แมงกานีส ทองแดง แบลิเลียมสารประกอบฟลูออไรด์และวานาเดียม

 รายละเอียดต่าง สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากเอกสารประกอบของ American Welding Society

 

 

2. แสงจากการเชื่อม
      แสงจ้าจากการเชื่อมเป็นอันตรายต่อดวงตาและอาจทำให้ผิวหนังไหม้ได้

 

 รังสีในห้องเชื่อมที่เป็นอันตรายจะอยู่ในช่วงความถี่ตามองไม่เห็น คือช่องรังสีใต้แดงและรังสีเหนือม่วง
      รังสีเหนือม่วงที่มีอยู่ในแสงอาทิตย์จะเผาผิวหนังให้ไหม้ได้ ถ้าเราตากแดดนานเกินไป

 

ก๊าซบางชนิด เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ จะสามารถกรองและดูดซับรังสีนี้ได้มาก

แต่ในทางตรงกันข้าม อาร์กอนจะไม่มีผลต่อการลดความเข้มของรังสีเหนือม่วง ดังนั้นบุคคลที่เชื่อมโดยใช้อาร์กอน

 จึงมีความเสี่ยงต่อรังสีเหนือม่วงมากกว่าบุคคลที่เชื่อมโดยใช้คาร์บอนไดออกไซด์

      สารที่เคลือบลวดเชื่อมหลายชนิดจะให้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาขณะเกิดการเผาไหม้

นอกจากนี้ สารที่เคลือบลวดเชื่อมบางชนิดจะมีผลต่อการลดการแพร่รังสีเหนือม่วงอีกด้วย

 แต่โดยทั่วไปแล้วอัตราการแพร่รังสีของรังสีเหนือม่วงในงานเชื่อมประเภทการเชื่อมด้วยก๊าซยังมีค่าสูง

      ควรปกป้องสายของคุณโดยการใช้กระจกค่าตัดแสงที่เหมาะสมกับชนิดของงาน

American Welding Society ได้กำหนดไว้ว่า ระดับความเข้มข้นของแผ่นตัดแสงที่เหมาะสมกับงานเชื่อมแต่ละประเภท

 คุณสามารถเลือกใช้แผ่นตัดแสงที่มีความเข้มสูงกว่าที่กำหนดได้เสมอ แต่อย่าใช้แผ่นที่มีความเข้มต่ำกว่าที่กำหนด

      แผ่นกรองแสงนี้อาจทำมาจากกระจก พลาสติก อาจมีการเคลือบทองในลักษณะที่มนุษย์อวกาศใช้

 

ถ้าคุณใช้แผ่นกรองแสงเคลือบทอง ควรตรวจสอบการเคลือบว่าไม่มีรอยขีดข่วนใด ๆ

ดวงตาคุณจะไม่สามารถรับรู้อาการเจ็บป่วยได้จนกว่าดวงตาจะถูกรังสีต่าง ๆ จะทำลายอย่างรุนแรง

และอาจเป็นการทำลายโดยถาวร
      แสงจ้าจากการเชื่อมสามารถทำอันตรายต่อผิวหนังได้เช่นกัน ผู้เชื่อมควรสวมใส่เสื้อผ้าสีเข้ม

 

 ไม่สะท้อนแสง ถ้าคุณสวมใส่ชุดสีอ่อนขณะทำการเชื่อมด้วยวิธีเชื่อมด้วยทังสเตนโดยใช้อาร์กอนเป็นต้น

 ก๊าซที่ใช้คลุมคุณอาจเกิดอาการตาพร่าและหมดสติได้
      นอกจากนี้เสื้อสีอ่อนอาจสะท้อนแสดงจากการเชื่อมจะเกิดอาการไหม้ บริเวณลำคอได้

 

การเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกัน และเลือกสีเสื้อผ้าที่เหมาะสมสามารถช่วยป้องกันได้ควรมีการปกปิดผิวหนังทุกส่วน

 
      แสงจากการเชื่อม ยังเป็นอันตรายต่อบุคคลที่ทำงานข้างเคียงอีกด้วย ระยะห่างที่ปลอดภัยคือ 50 ฟุต

 

หรือประมาณ 15 เมตร

ต่อไปลองมาพิจารณาถึงอันตรายจากไฟฟ้าบ้าง เพราะมันอาจทำให้ถึงแก่ชีวิต

 

 
3. การเชื่อมชนิดเชื่อมไฟฟ้า
      ระบบไฟฟ้าในการเชื่อมชนิดเชื่อมไฟฟ้า จะเริ่มจากแหล่งจ่ายไฟและจบลงที่สายดิน

 

กระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านสู่ชิ้นงาน กระแสที่มีประจุตรงกันข้ามจะไหลในทิศทางกลับกัน

กระแสไฟฟ้าจะต้องไหลลงสู่ดินเพื่อให้วงจรสมบูรณ์ และในการไหลลงสู่ดินนี้กระแสไฟฟ้า

จะเลือกทางเดินที่สะดวกที่สุดเสมอ ระวังอย่าให้อวัยวะหรือร่างกายของคุณ

กลายเป็นส่วนหนึ่งของวงจรไฟฟ้า

 
      ก่อนเชื่อมควรมีการตรวจสอบสภาพของแหล่งจ่ายไฟและสายไฟ ตรวจสอบสายดินว่ามีขนาดเหมาะสมหรือไม่

 

สายไฟที่ใหญ่จะมีความต้านทานการไหลของกระแสไฟฟ้าต่ำกว่าสายไฟขนาดเล็ก

ตรวจสอบสภาพของสายไฟและฉนวน ตรวจสอบการติดตั้งสายดิน
      โดยทั่วไปชิ้นงานจะอยู่ในสภาพไม่สัมผัสโดยตรงกับสายดิน ถ้าชิ้นงานนั้น ๆ

 

ไม่มีสายดินจะต้องต่อสายดินเพิ่ม ตรวจสภาพสายไฟให้เหมาะสมกับระบบไฟฟ้าที่ใช้ในการทำงาน

อย่าแตะต้องโลหะใด ๆ ที่มีกระแสไหลผ่าน เช่น มือจับลวดเชื่อมหรือตู้เชื่อมของเครื่องเชื่อม

มือจับลวดเชื่อมจะต้องอยู่ในสภาพดีและมีฉนวนหุ้ม ฉนวนหุ้มสายไฟจะต้องอยู่ในสภาพเรียบร้อย

 เครื่องเชื่อมจะต้องอยู่ในสภาพดีและมีฝาปิดมิดชิด
      ตามที่ได้กล่าวไปแล้วว่าทุกส่วนของร่างกายควรจะได้รับการปกป้อง ไม่ควรปล่อยให้มีผิวหนังเปลือย

 

ถุงมือที่ใช้จะต้องเป็นถุงมือที่ออกแบบเฉพาะสำหรับงานเชื่อมเท่านั้น ไม่มีไขมันหรือไขอื่น ๆ เป็นส่วนประกอบ

ควรเก็บรักษาถุงมือไว้ในที่แห้งเท่านั้นเพราะน้ำเป็นสื่อนำไฟฟ้าที่ดี จะต้องระวังไม่ให้วัสดุที่เปียกน้ำ

หรือแม้กระทั่งเหงื่อสัมผัสกับไฟฟ้า
      การหุ้มด้วยวัสดุที่เป็นฉนวนไฟฟ้ากันระหว่างตัวผู้เชื่อมและชิ้นงานจะช่วยป้องกันการเกิดไฟดูดได้ดี

 

 โดยเฉพาะในกรณีที่ต้องนั่งหรือเอนตัวทำงานหรือเพื่อต้องทำงานในที่อับ

 

 

      ควรเลือกใช้เครื่องเชื่อมที่ได้มาตรฐานตามเกณฑ์ความปลอดภัยเท่านั้น

 

กระแสไฟฟ้าที่ใช้จะมีความต่างศักย์ 80 โวล์ท การลัดวงจรของกระแสไฟฟ้าที่มีความต่างศักย์ดังกล่าว

อาจไม่ทำให้เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิต แต่ก่อให้เกิดอันตรายอื่น ๆ ได้ เช่น เป็นแหล่งความร้อน ทำให้เกิดอัคคีภัยได้
      ไม่ใช้สายดินรวมสำหรับกระแสไฟฟ้าที่ต่างขั้ว สภาวะการณ์เช่นนี้มักเกิดในสถานที่ก่อสร้าง

 

 อาจจะมีการใช้สายดินรวมตัวเดียวกันสำหรับกระแสไฟฟ้าต่างขั้วได้แต่ต้องไม่ใช้พร้อม ๆ กัน
            เครื่องเชื่อมที่ใช้กระแสไฟฟ้าสลับจะต้องต่อเข้ากับแหล่งจ่ายไฟที่มีเฟสและขั้วเดียวกัน
            ไม่ควรใช้เครื่องเชื่อมที่ใช้ในไฟฟ้ากระแสตรงและไฟฟ้ากระแสสลับบนชิ้นงานเดียวกันในเวลาเดียวกัน
      ในกรณีที่ร่างกายของผู้เชื่อมสัมผัสกับขั้วไฟฟ้าที่ต่างกัน กระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านตัวผู้เชื่อม

 

อาจสูงถึงขั้นเป็นอันตรายได้
      ตามที่ได้กล่าวแล้วว่ากระแสไฟฟ้า 80 โวล์ท ไม่มีอันตรายถึงกับชีวิต

 

แต่จะมีผลต่อการควบคุมกล้ามเนื้อซึ่งอาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุ เช่น การพลัดตกจากนั่งร้าน
      อย่าพันสายไฟไว้รอบตัวเพราะฉนวนหุ้มสายไฟอาจอยู่ในสภาพชำรุด

 

เลือกใช้มือจับลวดเชื่อมให้เหมาะสมกับไฟฟ้าที่ใช้เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดความร้อนสูง

แต่ถ้าเกิดความร้อนสูงขึ้นแล้วอย่าแช่มือจับลวดเชื่อมลงในน้ำ อย่าทิ้งมือจับลวดเชื่อมไว้โดยไม่ดูแล
            ควรระวังการเกิดเพลิงไหม้ เตรียมเครื่องดับเพลิงไว้ในบริเวณทำงาน
      ถ้าหลีกเลี่ยงได้ไม่ควรเชื่อมวัสดุที่ติดไฟได้เป็นแนวยาวเกิน 35 ฟุต

 

ถ้าจำเป็นต้องทำจะต้องแต่งตั้งคนคอยระวังเพื่อตรวจตราและแจ้งเหตุเพลิงไหม้

เพราะผู้เชื่อมไม่สามารถมองเห็นไฟได้ขณะทำการเชื่อม จะพบเห็นต่อเมื่อลุกลามจนยากต่อการควบคุม
      อาจเกิดการระเบิดขณะทำการเชื่อม ผงฝุ่นเล็ก ๆ ที่ลอยอยู่ในอากาศเกิดการลุกไหม้

 

เมื่อโดนประกายไฟ ฟูมจะก่อให้เกิดอันตรายได้ง่าย ในการทำงานที่อับ

ควรติดตั้งระบบระบายอากาศที่เหมาะสม ควรใช้แผ่นฉนวนรองตัวขณะเชื่อมภายในถัง

เพื่อป้องกันกระแสไฟฟ้าลัดวงจร เตรียมแผนในการเคลื่อนย้ายตัวผู้เชื่อมออกจากถังนั้น ๆ ในกรณีฉุกเฉิน
      หัวข้อสุดท้ายที่จะกล่าวถึงคือ การถูกเผาไหม้ ซึ่งอาจเกิดขึ้นเพียงเล็กน้อยหรือรุนแรง

 

ควรระมัดระวังในการสัมผัสวัสดุร้อน