บุหรี่มือที่สาม

เป็นที่ทราบกันดี ถึงอันตรายและพิษภัยของบุหรี่  ที่เกิดกับนักสูบบุหรี่มือหนึ่งทั้งหลาย

แล้วนักสูบบุหรี่มือสองล่ะเป็นอย่างไร?

          นักสูบบุหรี่มือสอง ก็คือ ผู้ที่สูบ ควันมือสอง (Secondhand Smoke) นั่นเอง    ควันมือสอง ก็คือควันบุหรี่ที่นักสูบบุหรี่มือหนึ่งปล่อยออกมา  ซึ่งส่วนใหญ่นักสูบบุหรี่มือสอง ก็ได้แก่  ลูก สามี ภรรยา ผู้ใต้บังคับบัญชา หรือเป็นบุคคลทั่วๆไปในที่สาธารณะ เป็นผู้ที่ไม่กล้าท้วงติง นั่นเอง ในขณะที่การสูบบุหรี่มือสอง (Secondhand Smoking) คือ การได้รับควันบุหรี่จากคนที่สูบบุหรี่อยู่โดยที่ตัวเองไม่ได้สูบ

           การสูบบุหรี่มือที่สาม(Thirdhand smoking)คือ การหายใจหรือการสัมผัส สารพิษขนาดเล็กมากที่มาจากควันบุหรี่และตกค้างอยู่ตามที่ต่างๆหลังจากบุหรี่ถูกดับไปแล้ว สารพิษตกค้างจากควันบุหรี่เหล่านี้มีกว่า 250 ชนิดซึ่งมี  11 ชนิดที่เป็นสารก่อมะเร็ง สารตัวที่บุคลากรทางการแพทย์ให้ความสำคัญมากที่สุดตัวหนึ่งคือ สารกัมมันตภาพรังสี โพโลเนียม-210  ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งและตกค้างอยู่ได้นาน ฉะนั้นถึงแม้พ่อ แม่ ผู้ปกครองจะไม่สูบบุหรี่ขณะที่มีเด็กอยู่ด้วย แต่สารพิษเหล่านี้สามารถตกค้างอยู่บนพื้นบ้าน เฟอร์นิเจอร์ และเสื้อผ้าได้เป็นเวลานาน ซึ่งเด็กๆ จะได้รับสารพิษนี้โดยการสัมผัสโดยง่าย เมื่อเล่น คลาน หรือ หายใจใกล้กับสถานที่ที่มีสารตกค้างอยู่  มีงานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Pediatrics ซึ่งจัดพิมพ์โดยสมาคมกุมารเวชศาสตร์แห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Pediatrics) กล่าวว่า จากการสอบถามชาวสหรัฐจำนวน 1500 คน พบว่ายังมีอีกเกือบ 40% ที่ไม่เชื่อว่าการสูบบุหรี่มือสามมีอันตรายต่อเด็ก  และยังพบอีกว่าผู้ที่เชื่อว่าการสูบบุหรี่มือสามมีอันตรายต่อเด็กจะมีกฎเกณฑ์ห้ามสูบบุหรี่ในบ้านอย่างเด็ดขาด มากกว่ากลุ่มที่ไม่เชื่อ ถึง 2.9 เท่า ในขณะที่ไม่พบความสัมพันธ์นี้ในกลุ่มที่มีความเชื่อว่าการสูบบุหรี่มือสองมีอันตรายต่อเด็ก ฉะนั้น จึงควรรีบสร้างการรับรู้เกี่ยวกับการสูบบุหรี่มือสามแก่พ่อแม่ผู้ปกครองเพื่อส่งเสริมให้บ้านปลอดบุหรี่อย่างเด็ดขาดเพื่อเด็กไทยไม่เป็นเหยื่อของบุหรี่โดยไม่รู้ตัว        

อ้างอิงจาก Belief about the health effects of “Thirdhand” smoke and home smoking bans.   Winickoff JP, Friebely J, Tanski SE, Sherrod .

ปัจจุบันเราถือว่าการติดบุหรี่เป็นโรคชนิดหนึ่งที่เราเรียกว่า "โรคติดบุหรี่" จึงจำเป็นต้องบำบัดรักษา  สำหรับคนไทย ใช้วิธีการเลิกบุหรี่ โดย

-หักดิบ  เลิกทันทีด้วยตนเอง

-สายด่วนเลิกบุหรี่ National Quitline 1600 เป็นการให้คำปรึกษา ติดตามโดยทีมงานสายวิชาชีพ  เพื่อช่วยในการเลิกสูบบุหรี่

-การรักษาโดยแพทย์/บุคลากรสุขภาพ
     * รักษาโดยไม่ใช้ยา
     * รักษาโดยใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่

แนวทางการบำบัดรักษาโรคติดบุหรี่

     แนะนำให้ใช้มาตรการ 5A ในการค้นหาผู้สูบบุหร่และดำเนินการช่วยเหลือให้บุคคลเหล่านั้นสามารถเลิกบุหรี่ได้สำเร็จ ประกอบด้วย

Ask          A1 ถามประวัติการสูบบุหรี่และการใช้ผลิตภัณฑ์ยาสูบอื่นๆทุกชนิด

Advice      A2 แนะนำให้ผู้สูบบุหรี่ เลิกสูบบุหรี่อย่างเด็ดขาด

Assess      A3 ประเมินความรุนแรงในการติดบุหรี่และความประสงค์ในการเลิกบุหรี่

Assist       A4 ช่วยเหลือและบำบัดรักษาอย่างเหมาะสมเพื่อให้เลิกบุหรี่ได้สำเร็จ

Arrange   A5 ติดตามผลการบำบัดเพื่อช่วยเลิกสูบบุหรี่ของผู้สูบทุกราย(follow up)

 

 
      
 

บันทึกหลังการอบรมเรื่อง "การดูแลรักษาภาวะติดบุหรี่(Smoking Cessation  in Practice) รุ่นที่ 1 วันที่ 7-8 มกราคม 2553 ณ โรงแรมรามาการ์เด้น กรุงเทพ โดยสุภาวดี เวตติวงษ์และจรรยา กระจ่างทอง รพ.หนองม่วง จ.ลพบุรี