การทำวิจัยปัจจุบันมักมีการผสมสานการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพเข้าด้วยกัน โดยเฉพาะงานวิจัยทางด้านการศึกษานอกโรงเรียน แต่มักมีปัญหา ว่าเราจะนำการวิจัยเชิงคุณภาพมาทำในช่วงใด ก่อน พร้อม หรือหลัง วิจัยเชิงคุณภาพต้องใช้วิธีการเก็บข้อมูลแบบคลุกคลีตีโมง..วิธีเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูล..ความเชื่อระหว่างปรัชญาความเชื่อ Positivism และPhenomenology การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใชสถิติ และการวิเคราะห์ในเชิงเนื้อหา
ในการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการของการการเชิงคุณภาพ (ในประเทศ ) ของสมาคมนักวิจัย ที่โรงแรมบางกอกพาเลส กรุงเทพฯ วันที่ 9-13 พฤศจิกายน 2552 โดยมีทีมวิทยากร คือ รศ. ดร. เบญจา ยอดดำเนิน -แอ็กติกจ์ /รศ. ดร.จรรยา เศรษฐบุตร /และผศ. ดร. พิมลพรรณ อิศรภักดี เป็นวิทยากร มีการไปเก็บข้อมูลภาคสนามที่อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม หลังจากมีการฝึกการวิเคราะห์ข้อมูลแบบ Content Analysis /การฝึกการเขียนบทความทางวิชาการเพื่อส่งพิมพ์วารสาร แล้ว.. เราก็มีการหยิบยกเรื่องนี้มาพูดคุยกันว่าเราจะผสมผสานกันตอนไหน ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ
การผสมผสานการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพนั้นมาจากเหตุผล 4 ข้อคือ
1. เหตุผลทางด้านแนวคิด ทฤษฏี
2. เหตุผลทางด้านข้อมูลและความลุ่มลึกของเรื่องที่ศึกษา
3. เหตุผลทางด้านวัตถุประสงค์
4. การแก้ไขข้อบกพร่องของวิธีการเก็บข้อมูลวิธีต่าง ๆ (เพื่อเสริมจุดดี จุดด้อยซึ่งกันและกัน
วิธีผสมผสาน 3 แนวทาง
1. แนวทางที่1.. ผสมผสานแบบแยกส่วน (Two-Phase Design Approach )
วิธีนี้ จะแยกวัตถุประสงค์/สมมุติฐาน ทฤษฎีอ้างอิง /การวิเคราะห์
เช่นงานวิจัยเรื่อง การศึกษาการตายของทารกและเด็กในภาคใต้
ข้อมูลเชิงปริมาณ ต้องการศึกษาอัตราการตายของทารกและเด็กในจังหวัดภาคใต้
ข้อมูลเชิงคุณภาพ ข้อมูลแสดงเหตุผลที่เกี่ยวข้องกับสถานภาพของสตรี ที่ช่วยอธิบาย
ถึงสาเหตุการตายของเด็กและทารกในกลุ่มมุสลิม
2. แนวทางที่ 2 ..ผสมผสานแบบเน้นวิธีใดวิธีหนึ่ง(Dominant Design Approach )
ข้อตกลง คือการวิเคราะห์ข้อค้นพบ/วิเคราะห์/ อภิปรายผล/เสริมซึ่งกันและกัน/
เช่นงานวิจัยเรื่อง การศึกษาพฤติกรรมในการใช้บริการสาธารณสุขของประชากรในพื้นที่สูง จังหวัดกาญจนบุรี
ข้อมูลเชิงปริมาณ .. ต้องการศึกษาว่าประชากรต่างชาติพันธุ์มีการใช้บริการสาธารณสุข
ในระดับที่ต่างกัน
ข้อมูลเชิงคุณภาพ .. ปัจจัยทางสังคม วัฒนธรรม ทำให้ความเชื่อ เกี่ยวกับการเจ็บป่วยที่
ต่างกัน
3. แนวที่ 3 .. ผสมผสานแบบควบคู่ (Mixed Methodology Design Approach )
เช่น งานวิจัยเรื่อง การประเมินผลโครงการนำร่องการเลือกสถานพยาบาลโดยความ
สมัครใจ
ข้อมูลเชิงปริมาณ ..สำรวจความคิดเห็นของประชาชนต่อรูปแบบและการจัดการของรัฐ
.. เปรียบเทียบการใช้บริการก่อนและหลังการเลือกสถานพยาบาล
.. หารูปแบบการจัดการที่ประชาชนต้องการ
ข้อมูลเชิงคุณภาพ .. ศึกษาระบบการบริหารจัดการของผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งรัฐและเอกชน
.. หารูปแบบที่ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่เห็นว่าเหมาะสม
นอกจากนี้เราก็สามารถผสมผสานในด้านเทคนิควิธีการเก็บข้อมูล เช่น สำรวจ+สนทนากลุ่ม+สัมภาษณ์เชิงลึก+การสังเกตแบบมีส่วร่วม ..ไม่มีกฎตายตัว
