คำอุปสรรคและคำปัจจัยในสามัคคีเภทคำฉันท์ คำอุปสรรค หมายถึง คำที่ใช้เติมข้างหน้าคำ เพื่อต้องการให้ความหมายเปลี่ยนไปจากเดิม เป็นวิธีการที่ไทยได้รับมาจากบาลีสันสกฤต คำปัจจัย หมายถึง คำที่ใช้ประกอบท้ายธาตุในบาลีสันสกฤต โดยนำธาตุนั้นไปแจกวิภัตติ ซึ่งจะเป็นคำโดยสมบูรณ์และสามารถนำไปสร้างประโยคได้ ในเรื่องสามัคคีเภทคำฉันท์มีคำอุปสรรคและคำปัจจัยอยู่เป็นจำนวนมาก แต่จะขอประมวลคำเหล่านี้พอเป็นตัวอย่างดังนี้ ตัวอย่างคำอุปสรรคในสามัคคีเภทคำฉันท์ สุ ( ดี งาม ง่าย) สุประพฤติ = สุ + ประพฤติ ประพฤติดี สุพร = สุ + พร พรอันประเสริฐ สุภาษิต = สุ + ภาษิต คำกล่าวอันดีงาม สุวาที = สุ + วาที คำพูดอันดีงาม สุธรรม์ = สุ + ธรรม ธรรมะอันดีงาม สํ (ร่วม พร้อม) สมบูรณ์ = สํ + บูรณ เต็มพร้อม สัมฤทธิ์ = สํ + ฤทธิ ความสำเร็จพร้อม สังเกต = สํ + เกต กำหนดพร้อม ทุ, ทุร(ชั่ว เลว) ทุรทิฐิ = ทุร + ทิฐิ ความเห็นที่ไม่ถูกต้อง ทุทาส = ทุ + ทาส ทาสชั่วร้าย ทุพล = ทุ + พล อ่อนแอ ทุผล = ทุ + ผล ผลร้าย ทุมนัส = ทุ + มนัส เสียใจ อ (ไม่) อมิตร = อ + มิตร ไม่เป็นมิตร อสัตย์ = อ + สัตย์ ไม่มีสัตย์ อคติ = อ + คติ ความลำเอียง อนุ (น้อย ตาม) อนุกรม = อนุ + กรม ตามลำดับ อนุศาสน์ = อนุ + ศาสน์ การสอน อนุจร = อนุ + จร ผู้ประพฤติตาม อนุมาน = อนุ + มาน คาดคะเนตามเหตุผล อนุสนธิ = อนุ + สนธิ การต่อเนื่อง นิร, นฤ (ไม่มี) นิรวิวาท = นิร + วิวาท ไม่ทะเลาะวิว นิรผล = นิร + ผล ไม่เป็นผล นฤพัทธ = นิร + พัทธ ไม่มีความผูกพัน นฤสาร = นิร + สาร ไร้สาระ นีรสงสัย = นิร + สงสัย ไม่มีความสงสัย ปริ, บริ(รอบ ทั่ว) ปริอาทร = ปริ + อาทร เอื้อเฟื้อโดยทั่ บริสุทธิ์ = บริ + สุทธิ์ ไม่มีสิ่งใดเจือปน อภิ (ยิ่ง ใหญ่) อภิยาจน์ = อภิ + ยาจน์ การขอร้องอย่างยิ่ง อภิมัณฑ์ = อภิ + มัณฑ์ การตกแต่งอย่างงดงามยิ่ง นิ (เข้า ลง ออก) นิยม = นิ + ยม กำหนดลง อุ (ขึ้น นอก) อุโฆษ = อุ + โฆษ กึกก้องขึ้น อุป (เข้าไป ใกล้ รอง อุปเฉท = อุป + เฉท เข้าไปตัดขาด ตัวอย่างคำปัจจัยในสามัคคีเภทคำฉันท์ อนีย (พึง น่า ควร) หานีย์ = หา + อนีย ความเสื่อ บัพพาชนีย = บัพพาช + อนีย พึงขับไล่ออกจากหมู่ ปุจฉนีย์ = ปุจฉ + อนีย ควรถาม อี (มี) ราชการี = ราช + การ + อี มีราชกิจ
ขอบคุณมาก ๆ เลยน้ะค้ะ
หนูจะคว้าคะแนนเต็มมาให้ครูให้ได้เลยค้ะ ะะะ !
: )
สวัสดีค่ะ หนูแต้ว
ครูขอเป็นกำลังใจให้สอบได้ตามที่ปรารถนาค่ะ แต่ถ้าจะให้ดีอยากให้อ่าน "เติมความฟิต พิชิตข้อสอบ" บ้างนะคะ
ขอบคุณค่ะ อ. ^^ หนูเอาไปตอบในข้อสอบ อ. นะคะ