กระแสพระราชดำริ ล้นเกล้า รัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ. 2417 เกี่ยวกับการเลิกทาส และ การศึกษา

 

ขออัญเชิญ กระแสพระราชดำริ ล้นเกล้า รัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ. 2417

 เกี่ยวกับการเลิกทาส และ การศึกษา 

 

 

“.................ข้าพเจ้าคิดเห็นว่าทาส ซึ่งเกิดในเรือนเบี้ย ตั้งแต่ออกจากท้องพอลืมตา

ก็ต้องนับเป็นทาสมีค่าตัวไปจนถึง 100 ปี ก็ยังไม่หมด ดังนี้ดูเป็นหามีความกรุณา

แก่ลูกทาสไม่ ด้วยตัวเด็กที่เกิดมาไม่ได้รู้ ไม่ได้เห็นสิ่งไรเลย บิดามารดาทำชั่ว

ไปขายตัวท่านแล้ว ยังพาบุตรไปให้เป็นทาสจนสิ้นชีวิตอีกเล่าเพราะรับโทษทุกข์

ของบิดามารดาเท่านั้นเองหาควรจะเอาเป็นทาสจนตลอดชีวิตไม่ แต่ครั้งนี้

จะให้เลิกถอนหลุดพ้นค่าตัวเสียทีเดียว ถ้านายเงินที่ไม่มีเมตตากรุณาแก่เด็ก

ก็จะไม่เอาเป็นธุระให้มารดาเลี้ยงรักษาเพราะเด็กเกิดมาไม่เป็นคุณเป็นประโยชน์

แก่ตน ก็จะเอามารดาไปใช้งานของตัวมิให้เลี้ยงเด็กเด็กก็จะเป็นอันตรายตายไป

เพราะนายเงินไม่มีเมตตากรุณา จึงคิดเห็นว่าถ้าจะไม่ให้เป็นประโยชน์แก่นายเงิน

เสียบ้าง นายเงินก็จะไม่มีเมตตากรุณาแก่เด็ก ถ้าจะตัดลงให้มีเวลาพอจะหลุดพ้นได้

บ้างเห็นว่าจะเป็นการดี บางทีจะรอดจากทาสไปได้ เด็กลูกทาสอายุตั้งแต่ 8 ปีไป

นายได้ขออาศัย ขอน้ำ ขอไฟได้ ควรจะคิดเอาอายุ 8 ปี เติมค่าตั้งแต่พ้น 8 ปีไป

ให้นายมีความกรุณาลดเกษียณอายุให้ลูกทาสจนถึง 21 ปี เป็นสิ้นค่าเกษียณอายุ

พอจะได้ไปทำการอุปสมบทและคิดทำมาหากินต่อไป ถ้าเป็นหญิงจะได้มีลูกมีผัว

ปตามกาล.....เพราะอายุตั้งแต่ 9 ปี นายได้ใช้สอยมาจนถึงอายุ 20 ปี ก็เห็นว่า

พอแก่กำไรอยู่แล้วเพราะลูกทาสนี้คิดเอาเป็นกำไรเปล่าๆ ไม่มีสารกรมธรรม์

เสียเงินเสียทองสิ่งใดไปเลย เมื่อใช้ไปจนครบ 20 ปี ก็ให้ปล่อยเสียอย่าให้กดขี่

ลูกทาสไว้ใช้สอยต่อไป เห็นว่า ถ้าเผื่อลูกทาสมันจะดีบ้างก็พอจะถอนตัวได้

ถึงนายเล่าก็ไม่เป็นความเดือดร้อนสิ่งไรมากนัก เพราะเป็นการได้เปล่าเสียเปล่า....

 

ท่านผู้ใดซึ่งได้เห็นคำปรึกษาที่ว่านี้ ยังจะมีการขัดข้องอยู่กับพระราชกำหนด

กฎหมายเก่าใหม่และธรรมเนียมบ้านเมืองประการใด หรือเป็นการเดือดร้อน

กับเจ้าเงินและตัวทาส ซึ่งจะมีอย่างไรในปัจจุบันและต่อไปข้างหน้า ก็ขอให้คิดดู

ตลอดด้วยเพราะการเรื่องทาสนี้เกี่ยวข้องอยู่ในพระราชกำหนดกฎหมายและทั่วไป

ในคนทั้งปวงมากซึ่งคนเดียวจะคิดไปให้แลเห็นตลอดนั้นไม่ได้ ถ้าท่านทั้งปวง

เห็นการสิ่งไรซึ่งยังขัดข้องจะเป็นเหตุในปัจจุบันหรือภายหน้า ก็ขอให้ท่าน

เรียบเรียงเนื้อความข้อนั้นมา จะได้ปรึกษาแก้ไขกันต่อไปว่าการนี้จะไปติดอยู่

เพียงไร ก็จะต้องทำไปไม่ได้ ถ้าการควรจะให้ตลอดไปได้ก็จะได้จัดการ

ให้ตลอดไปตามการที่ควร...