นาดำ

คนอีสานบ้านเราตอนนี้ทำนากันเสร็จเสียเป็นส่วนให้แล้ว การทำนาสมัยนี้เน้นการทำนาหว่าน ซึ่งใช้เวลาน้อย ลงทุนค่อนข้างเยอะโดยเฉพาะปุ๋ยเคมีและยาฆ่าหญ้า เพื่อเพิ่มผลผลิตและควบคุมหญ้า พอหว่านข้าวเสร็จ ชาวนาจะเดินทางไปต่างจังหวัด(กรุงเทพฯ เขตปริมณฑล หรือจังหวัดอุตสาหกรรม)ไปขายแรงงานหารายได้มาใช้จ่ายในการลงทุนทำนา ยิ่งทำนายิ่งยากจน ยิ่งติดหนี้มากมาย วิถีชีวิตใช้เงินกันมากกว่าใช้น้ำใจ ทำอย่างไรเราถึงจะรักษาวิถีชีวิตการเกษตรกรรมที่มีคุณค่าทางวัฒนธรรมของเราไว้ได้ เช่น ลงแขกทำเกษตรกรรม การช่วยกันของสมาชิกในครอบครัว ระบบการช่วยเหลือเกื้อกูลกันในสังคมหรือชุมชน