กำลังคนด้านสุขภาพ

              ปัญหาขาดแคลนกำลังคนในระบบสุขภาพ โดยเฉพาะใน รพช.ที่มีปัญหาขาดแคลนแพทย์เรื้อรังมายาวนานกว่า 25 ปี ที่ประเทศไทยผลิตแพทย์มากว่า4หมื่นคนแต่มีแพทย์ทำงานใน รพ.ชุมชน 728 แห่งเพียง 3200 คนเท่านั้นคิดเป็น ร้อยละ 8 ของประเทศ ซ้ำร้ายไปกว่านั้นแพทย์ส่วนใหญ่ร้อยละ 60 เป็นแพทย์ใช้ทุนอายุราชการเพียง1-3ปีเท่านั้น เท่ากับประชาชนในชนบทได้มีโอกาสใช้แพทย์มือใหม่หัดขับเสียเป็นส่วนใหญ่ ปัญหานี้แก้ไม่ได้ ไม่มีใครคิดจะแก้เพราะระบบทุนนิยม ระบบสุขภาพที่มุ่งตามแพทย์ตะวันตก ตามอย่างอเมริการ มุ่งแพทย์เฉพาะทาง แพทยสภาเองก็มีผู้บริหารที่มีแนวคิดไปในทิศทางดังกล่าวอย่างสุดขั้ว โดยเฉพาะบางคนในกรรมการแพทยสภาถึงกับออกมาพูดบ่อยครั้งให้ยุบ รพช.เสียแล้วส่งมา รพ.จังหวัดให้หมด ได้คนที่มีความคิดแบบนี้มาบริหารแพทยสภาถือว่าอันตรายที่สุดต่อระบบสุขภาพของประเทศ ระบบทุนนิยมที่ให้ ปัจจัยด้านการเงินเป็นตัวแปรสำคัญที่ดูดแพทย์ออกจากชนบท ประกอบกับความขาดแคลนในหลายด้านทั้งการศึกษาต่อ ความก้าวหน้า ค่าตอบแทน ภาระงาน ครอบครัว ความห่างไกลความเจริญ ศักดิ์ศรีแพทย์ชั้นสอง และระบบในกระทรวงสาธารณสุขเองที่สร้างความเหลื่อมล้ำแบ่งแยกปกครอง ทำให้แพทย์ส่วนใหญ่อยู่ใน รพช.ได้ไม่นาน

               ในประเทศอังกฤษและอีกหลายประเทศที่เห็นปัญหาระบบสุขภาพในอเมริการ ค่าใช้จ่ายสูง จึงพัฒนาแพทย์ปฐมภูมิ รักษาใกล้บ้าน และสร้างโฮกาสให้จูงใจต่อการอยู่ชนบท ทำให้มีแพทย์อยู่ในชนบทกว่าร้อยละ 60 ตรงกันข้ามกับประเทศไทยโดยสิ้นเชิง

                ชมรมแพทย์ชนบทต่อสู้ผลักดันเรื่องนี้ สร้างแรงจูงใจด้านความก้าวหน้า ค่าตอบแทนเหมาะสม กว่า15 ปีและพอเห็นแสงสว่างสมัย ปลัดกระทรวงสาธารณสุข นายแพทย์ปราชญ์ คนนี้แหละ ทำเรื่องซี 9 และเบี้ยเลี้ยงเหมาจ่ายใน รพช.สำเร็จ เพียงไม่ถึง 6 เดือนผลเกิดขึ้นในด้านที่พึงหวังมากมาย แพทย์ขอบรรจุกลับเข้ารับราชการกว่า 36 คน และแพทย์ร้อยละ84 พอใจที่จะอยู่ รพช.นานขึ้น แต่ในด้านลบ กลับมีคนในกระทรวงสาธารณสุขบางกลุ่มมองว่าเขาไม่ได้รับความเป็นธรรมออกมาเรียกร้องให้ทบทวน ยกเลิก หรือให้เขาได้บ้างและได้เท่ากัน หรือน้อยกว่าเพียงเล็กน้อย เขามองว่าเขางานหนัก เขาว่าจะทำให้แพทย์ลาออกจาก รพ.จังหวัด เขาว่า รพช.อยู่สบาย ส่งต่ออย่างเดียว ไม่ผ่าตัด อยู่เวรก็นอน เขาว่า รพช.ได้ ตั้ง7หมื่นทั้งๆที่มีเพียงสามคนเท่านั้น และมีเพียง 200 คนที่อายุงานมากกว่า21ปีขึ้นไป เขาว่า เหมาจ่าย รพช.สร้างปัญหา เขาอยากได้บ้าง ด่าทอกันไปมา สิ่งที่เขาว่าเป็นเพียงข้อมูลที่เขารู้สึก เขาว่า รพช.บางแห่งไม่กันดาร ดีกว่า รพ.จังหวัดแต่ไม่เห็นมีใครขอไปอยู่ เขาว่าบางคนทำเผื่อตัวเอง แต่พอบอกว่าคนที่ผลักดันเรื่องนี้อย่างน้อยสองคนไปอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ได้เงินส่วนนี้ เขาไม่ฟังผลที่เกิดขึ้นในเชิงบวกตามที่คาดหวังอีกมากมาย จนนำมาสู่การประท้วงกดดันผู้บริหารให้จ่ายเงินให้เขา แพทย์ชนบทไม่เคยมีในประวัติศาสตร์ที่มาประท้วงในลักษณะดังกล่าว เพราะไม่ใช่จริตของแพทย์ชนบท แต่ถ้าจะประท้วงก็คงจะมาไล่คนที่ไม่อยู่บนประโยชน์ประชาชน และถ้ามาก็เพียงไม่ถึง 10 คน เพราะเราเป็นผู้มีการศึกษา เป็นผู้มีปัญญา เป็นผู้ที่สังคมให้ความเชื่อถือ จึงต้องระมัดระวังการแสดงออกในลักษณะดังกล่าว เราเข้าใจถึงปรากฎการณ์ดังกล่าว ไม่ได้ปิดกั้น ไม่ได้ขัดขวาง แต่ต้องเป็นไปในทางที่ทำให้สังคมได้ประโยชน์ ประชาชนขะได้อะไร

        การแก้ปัญหานี้เป็นเรื่องยาก ทำเรื่องยากต้องอดทน ทนต่อการถูกวิจารณ์อย่างรุนแรงจากบางคนว่าไม่เป็นธรรมแต่วันหนึ่งจะเข้าใจ  วันนี้ขอแค่นี้ก่อนครับ เรื่องนี้อีกยาว

          อารักษ์

       7/7/2552