สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง

                  สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในโลกนี้มีจำนวนมากกว่าสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง  นักวิทยาศาสตร์ได้จำแนกประเภทของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังตามลักษณะ  ได้ดังนี้

                   1)   ฟองน้ำ

                         ได้แก่   ฟองน้ำแก้ว  ฟองน้ำหินปูน

                         ลักษณะสำคัญ       -   มีลักษณะคล้ายพืชเกาะติดอยู่กับที่

                                                          -   ลำตัวเป็นโพรง  มีช่องเปิดด้านบนมีรูพรุนโดยรอบ

                                                          -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ และแบบไม่อาศัยเพศ (แตกหน่อ)

                                                          -   ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในน้ำเค็ม

                   2)   ลำตัวกลวงหรือลำตัวมีโพรง

                         ได้แก่   แมงกะพรุน  ปะการัง  ไฮดรา  ดอกไม้ทะเล

                         ลักษณะสำคัญ       -   ลำตัวใสคล้ายวุ้น  มีรูปร่างคล้ายทรงกระบอก

                                                          -   ตรงกลางลำตัวเป็นโพรง  มีช่องเปิดออกจากลำตัวเพียง

                                                              ช่องเดียวเป็นทางนำอาหารเข้า และบีบเศษอาหารออก

                                                          -   มีเข็มพิษไว้ป้องกันตัวและใช้แทงเหยื่อ

                                                          -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ และแบบไม่อาศัยเพศ (แตกหน่อ)

                                                          -   ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในน้ำเค็มยกเว้นไฮดราที่อาศัยอยู่ในน้ำจืด

                   3)   หนอน  และพยาธิ

                         3.1 หนอนตัวแบน  เช่น  พยาธิใบไม้

                         ลักษณะสำคัญ       -   ลำตัวนิ่ม  แบนยาว  ไม่มีขา

                                                          -   มีปาก  แต่ไม่มีทวารหนัก

                                                          -   ดำรงชีวิตเป็นปรสิต  ดูดเลือดจากร่างกายของคนและสัตว์เป็นอาหาร

                                                          -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศและแบบไม่อาศัยเพศ

                                                          -   มี  2  เพศในตัวเดียวกัน

                          3.2  หนอนตัวกลม     ได้แก่  พยาธิไส้เดือน  พยาธิตัวจี๊ด

                          ลักษณะสำคัญ       -   ลำตัวนิ่ม  กลมยาว  ไม่มีขา

                                                           -   ผิวเรียบ  ไม่เป็นปล้อง

                                                           -   มีปากและทวารหนัก

                                                            -   ดำรงชีวิตเป็นปรสิต

                                                            -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ   เพศผู้และเพศเมีย  แยกคนละตัว                       

                   4)   ลำตัวเป็นปล้อง

                          ได้แก่  ไส้เดือนดิน   ปลิงน้ำจืด  ทากดูดเลือด

                          ลักษณะสำคัญ         -   ลำตัวกลมยาว  เป็นปล้องคล้ายวงแหวนต่อกัน

                                                             -   ผิวหนังเปียกชื้น

                                                             -   มีระบบประสาทและระบบทางเดินอาหาร

                                                             -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศและแบบไม่อาศัยเพศ

                                                             -   มี  2  เพศในตัวเดียวกัน

                   5)   สัตว์ทะเล  ผิวขรุขระ

                          ได้แก่  ดาวทะเล   ปลิงทะเล   เม่นทะเล

                          ลักษณะสำคัญ         -   มีผิวลำตัวเป็นหนาม

                                                             -   ไม่มีส่วนหัว  มีรูปร่างต่างๆ

                                                             -   ใต้ลำตัวมีเท้าเป็นหลอดเล็กๆ  จำนวนมาก (เท้าท่อ)

                                                             -   อาศัยอยู่ในทะเล

                                                             -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ

                                                             -   ส่วนใหญ่เพศผู้และเพศเมียแยกคนละตัว

                   6)   หอยและหมึกทะเล

                         6.1 หอย  เช่น  หอยแครง   หอยแมลงภู่  หอยทาก  หอยโข่ง  หอยขม

                         ลักษณะสำคัญ          -   ลำตัวนิ่ม

                                                             -   ส่วนใหญ่มีกาบแข็งเป็นสารพวกหินปูนหุ้มภายนอก

                                                             -   เคลื่อนที่โดยใช้กล้ามเนื้อที่ยื่นออกจากเปลือกหอย

                                                             -   อาศัยอยู่ทั้งบนบก  ในน้ำจืดและน้ำเค็ม                                   

                                                             -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ

                         6.2   หมึกทะเล   เช่น  หมึกกระดอง   หมึกกล้วย   หมึกยักษ์

                         ลักษณะสำคัญ          -   มีโครงแข็งอยู่ภายในลำตัว

                                                             -   เคลื่อนที่โดยใช้หนวด  และการพ่นน้ำออกจากลำตัว

                                                             -   หายใจด้วยปอดและผิวหนัง

                                                             -   สืบพันธุ์แบบอาศัยแพศออกลูกเป็นไข่

                          

                   7)   สัตว์ที่มีขาเป็นข้อ

                         ได้แก่                          -   มี  6  ขา   ได้แก่   แมลง  เช่น  ยุง  มด  ผีเสื้อ  แมลงวัน

                                                              -   มี  8  ขา   ได้แก่   แมง    เช่น  แมงมุม  แมงป่อง  เห็บ

                                                              -   มี 10 ขา   เช่น  ปู  กุ้ง  แมงดาทะเล

                                                              -   มีขาจำนวนมาก   เช่น   กิ้งกือ  ตะขาบ

                         ลักษณะสำคัญ            -   มีขาต่อกันเป็นข้อๆ

                                                               -   ลำตัวแบ่งเป็น 3  ส่วน ได้แก่  ส่วนหัว  ส่วนอก  ส่วนท้อง

                                                               -   มีเปลือกแข็งหุ้มร่างกาย

                                                               -   ส่วนใหญ่เจริญเติบโตโดยการลอกคราบ

                                                               -   สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ