e-learning

 

นิยาม e-Learning

 

สื่อการเรียนการสอนในรูปแบบe-Learning สามารถกล่าวได้ว่าเป็นรูปแบบที่พัฒนาต่อเนื่องมาจากWBI (Web-based Instruction) โดยมีจุดเริ่มต้นจากแผนเทคโนโลยีเพื่อการศึกษาของชาติสหรัฐอเมริกา (The National Educational Technology Plan’1996) ของกระทรวงศึกษาธิการสหรัฐอเมริกาที่ต้องการพัฒนารูปแบบการเรียนของนักเรียนให้เข้ากับศตวรรษที่21การพัฒนาระบบการเรียนรู้จึงมีการนำเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตมาช่วยเสริมอย่างเป็นจริงเป็นจัง

 

   อย่างไรก็ตามความหมายของe-Learning ก็ยังไม่สามารถสรุปแน่ชัดลงไปได้ผู้เขียนจึงขอยกคำจำกัดความจากแหล่งอื่นๆมาประกอบเพื่อเป็นแนวทางในการตีความหมายต่อไป

   ความหมายของe-Learning สามารถแบ่งได้2กลุ่มใหญ่คือ

 

   กลุ่มหนึ่งหมายถึงการจัดระบบการเรียนรู้ที่อาศัยเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ทุกรูปแบบดังนั้นการเรียนด้วยสื่อโทรทัศน์วิทยุก็ถือว่าเป็นe-Learning

   กลุ่มหนึ่งให้นิยามอิงเทคโนโลยีสารสนเทศและเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตจึงหมายถึงการจัดระบบการเรียนรู้ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตเป็นหลัก

 

   เว็บไซต์http://www.capella.edu/elearning ได้ให้ความหมายว่า

 

    นวัตกรรมทางการศึกษาที่เปลี่ยนแปลงวิธีเรียนที่เป็นอยู่เดิมเป็นการเรียนที่ใช้เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าเช่นอินเทอร์เน็ตอินทราเน็ตเอ็กซ์ทราเน็ตดาวเทียมวีดิโอเทปแผ่นซีดีฯลฯดังนั้นจึงหมายรวมถึงการเรียนทางไกลการเรียนผ่านเว็บห้องเรียนเสมือนจริงซึ่งมีจุดเชื่อมโยงคือเทคโนโลยีการสื่อสารเป็นสื่อกลางของการเรียนรู้

    Krutus (2000) กล่าวว่า

 

   e-Learning เป็นรูปแบบของเนื้อหาสาระที่สร้างเป็นบทเรียนสำเร็จรูปที่อาจใช้ซีดีรอมเป็นสื่อกลางในการส่งผ่านหรือใช้การส่งผ่านเครือข่ายภายในหรืออินเทอร์เน็ตทั้งนี้อาจจะอยู่ในรูปแบบคอมพิวเตอร์ช่วยการฝึกอบรม (Computer Based Training: CBT) และการใช้เว็บเพื่อการฝึกอบรม (Web Based Training: WBT) หรือการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมก็ได้

   Campbell (1999) ได้ให้ความหมายว่า

 

   e-Learninwg เป็นการใช้เทคโนโลยีที่มีอยู่ในเครือข่ายอินเทอร์เน็ตสร้างการศึกษาที่มีปฏิสัมพันธ์และการศึกษาที่มีคุณภาพสูงที่ผู้คนทั่วโลกมีความสะดวกและสามารถเข้าถึงได้อย่างรวดเร็วไม่จำกัดสถานที่และเวลาเป็นการเปิดประตูการศึกษาตลอดชีวิตให้กับประชากร

    ผศ.ดร.ถนอมพร (ตันพิพัฒน์) เลาหจรัสแสงจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้ให้คำจำกัดความไว้2ลักษณะคือ

 

   ลักษณะแรกe-Learning หมายถึงการเรียนเนื้อหาหรือสารสนเทศสำหรบการสอนหรือการอบรมซึ่งใช้การนำเสนอด้วยตัวอักษรภาพนิ่งผสมผสานกับการใช้ภาพเคลื่อนไหววีดิทัศน์และเสียงโดยอาศัยเทคโนโลยีของเว็บ (Web Technology) ในการถ่ายทอดเนื้อหารวมทั้งใช้เทคโนโลยีการจัดการหลักสูตร (Course Management System) ในการบริหารจัดการงานสอนต่างๆ..

   ลักษณะที่สองe-Learning คือการเรียนในลักษณะใดก็ได้ซึ่งใช้การถ่ายทอดเนื้อหาผ่านทางอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์เครือข่ายอินเทอร์เน็ตอินทราเน็ตเอ็กซทราเน็ตหรือสัญญาณโทรทัศน์สัญญาณดาวเทียม

 

    ดร. สุรสิทธิ์ วรรณไกรโรจน์ผู้อำนวยการโครงการการเรียนรู้แบบออนไลน์แห่งสวทช. (http://www.thai2learn.com) ได้ให้คำจำกัดความของe-Learning ดังนี้

 

   การเรียนรู้แบบออนไลน์หรือe-learning การศึกษาเรียนรู้ผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์อินเทอร์เน็ต (Internet) หรืออินทราเน็ต (Intranet) เป็นการเรียนรู้ด้วยตัวเองผู้เรียนจะได้เรียนตามความสามารถและความสนใจของตนโดยเนื้อหาของบทเรียนซึ่งประกอบด้วยข้อความรูปภาพเสียงวิดีโอและมัลติมีเดียอื่นๆจะถูกส่งไปยังผู้เรียนผ่านWeb Browser โดยผู้เรียนผู้สอนและเพื่อนร่วมชั้นเรียนทุกคนสามารถติดต่อปรึกษาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกันได้เช่นเดียวกับการเรียนในชั้นเรียนปกติโดยอาศัยเครื่องมือการติดต่อสื่อสารที่ทันสมัย(e-mail, web-board, chat) จึงเป็นการเรียนสำหรับทุกคน, เรียนได้ทุกเวลาและทุกสถานที่ (Learn for all : anyone, anywhere and anytime)”

   Peter J. Stokes: executive vice president of eduventures.com ได้ให้คำจำกัดความไว้ดังนี้

 

  “What is e-learning?

   It is a means of becoming literate involving new mechanisms for communication: computer networks, multimedia, content portals, search engines, electronic libraries, distance learning, and Web-enabled classrooms. E-learning is characterized by speed, technological transformation, and mediated human interactions.”

 

สรุปความหมาย e-Learning

 

 

   ทั้งนี้ผู้เขียนขอยึดนิยามของe-Learning อิงเทคโนโลยีสารสนเทศและเครือข่ายอินเทอร์เน็ตดังนี้

 

   การใช้ทรัพยากรต่างๆในระบบอินเทอร์เน็ตมาออกแบบและจัดระบบเพื่อสร้างระบบการเรียนการสอนโดยการสนับสนุนและส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมายตรงกับความต้องการของผู้สอนและผู้เรียนเชื่อมโยงระบบเป็นเครือข่ายที่สามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลาและทุกคนสามารถประเมินติดตามพฤติกรรมผู้เรียนได้เสมือนการเรียนในห้องเรียนจริง

 

นิยาม e-Learning อิง ICT

 

   ระบบที่พัฒนาต่อเนื่องมาจาก WBI (Web Based Instruction)

   เพิ่มเติมระบบจัดการ/บริหารหลักสูตรและการเรียนรู้ (Course/Learning Management System: CMS/LMS) เข้ามาเพื่อให้สามารถบริหารเนื้อหาและติดตามการเรียนรู้ของผู้เรียน

   นำเสนอได้ทั้งระบบ

ลักษณะสำคัญของ e-Learning

 

e-Learning นับเป็นคำใหม่พอสมควรที่มีความหมายถึงการอบรมด้วยระบบเครือข่ายหรือผ่านระบบเครือข่ายไม่ว่าจะเป็นเครือข่ายอินเทอร์เน็ตหรือเครือข่ายอินทราเน็ตในองค์กรดังนั้น e-Learning จึงได้ผนวกเข้ากับโลกแห่งการศึกษาและวงจรธุรกิจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ปัจจุบันนี้บริษัทหลายบริษัทพัฒนาระบบe-Learning เพื่ออบรมพนักงานขายของบริษัทให้ทราบและรู้จักผลิตภัณฑ์ใหม่พร้อมเทคนิคการขายมหาวิทยาลัยชั้นนำต่างๆเช่น Stanford หรือHarvard ก็นำระบบe-Learning มาให้บริการนิสิตนักศึกษาจากทั่วโลกเพื่อสมัครเรียนในหลักสูตรต่างๆที่เปิดให้บริการดังนั้นจึงพอจะสรุปลักษณะสำคัญของ e-Learning ได้ดังนี้

 

  • Anywhere, Anytime and Anybody คือผู้เรียนจะเป็นใครก็ได้มาจากที่ใดก็ได้และเรียนเวลาใดก็ได้ตามความต้องการของผู้เรียนเพราะหน่วยงานได้เปิดเว็บไซต์ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมงรวมทั้งบริการจัดทำเป็นชุดCD เพื่อใช้ในลักษณะOffline ให้กับโรงเรียนหรือสถานศึกษาที่สนใจแต่ยังไม่พร้อมในระบบอินเทอร์เน็ต

     

  • Multimedia สื่อที่นำเสนอในเว็บประกอบด้วยข้อความภาพนิ่งภาพเคลื่อนไหวและเสียงตลอดจนวีดิทัศน์อันจะช่วยกระตุ้นการเรียนรู้ของผู้เรียนได้เป็นอย่างดี

     

  • Non-Linear ผู้เรียนสามารถเลือกเรียนเนื้อหาที่นำเสนอได้ตามความต้องการ

     

  • Interactive ด้วยความสามารถของเอกสารเว็บที่มีจุดเชื่อม (Links) ย่อมทำให้เนื้อหามีลักษณะโต้ตอบกับผู้ใช้โดยอัตโนมัติอยู่แล้วและผู้เรียนยังเพิ่มส่วนติดต่อกับวิทยากรผ่านระบบเมล์ICQ, Microsoft Messenger และสมุดเยี่ยมทำให้ผู้เรียนกับวิทยากรสามารถติดต่อกันได้อย่างรวดเร็ว

     

ดังนั้นจะเห็นได้ว่าe-Learning เป็นระบบการเรียนการสอนที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีเว็บและเครือข่ายอินเทอร์เน็ตมีสภาวะแวดล้อมที่สนับสนุนการเรียนรู้อย่างมีชีวิตชีวา (Active Learning) และการเรียนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง (Child Center Learning) ผู้เรียนเป็นผู้คิดตัดสินใจเรียนโดยการสร้างความรู้และความเข้าใจใหม่ๆด้วยตนเองสามารถเชื่อมโยงกระบวนการเรียนรู้ให้เข้ากับชีวิตจริงครอบคลุมการเรียนทุกรูปแบบทั้งการเรียนทางไกลและการเรียนผ่านเครือข่ายระบบต่างๆ

 

ทั้งนี้สามารถสรุปคุณลักษณะของเว็บไซต์e-Learning ได้ดังนี้

 

  • เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา

     

  • เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหารายวิชาใดวิชาหนึ่งเป็นอย่างน้อยหรือการศึกษาตามอัธยาศัย

     

  • ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองจากทุกที่ทุกเวลาโดยอิสระ

     

  • ผู้เรียนมีอิสระในการเรียนการบรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้แต่ละเนื้อหาไม่จำเป็นต้องเหมือนกับหรือพร้อมกับผู้เรียนรายอื่น

     

  • มีระบบปฏิสัมพันธ์กับผู้เรียนและสามารถเรียนรู้ร่วมกันได้

     

  • มีเครื่องมือที่วัดผลการเรียนได้

     

  • มีการออกแบบการเรียนการสอนอย่างมีระบบ

     

  • ผู้สอนมีสภาพเป็นผู้ช่วยเหลือผู้เรียนในการค้นหาการประเมินการใช้ประโยชน์จากเนื้อหาจากสื่อรูปแบบต่างๆที่มีให้บริการ