การเล่นไก่ชนของพระยาพิชัยดาบหัก

"การเล่นไก่ชนของพระยาพิชัยดาบหัก"               สมัยเด็กชอบวิชาชกมวย ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นทองดี แต่คนทั่งไปเรียกว่า" ทองดีฟันขาว เพราะฟัน ขาวได้เริ่มหัดมวยกับครูมวยคนแรกชื่อ "เที่ยง" และคนต่อมาชื่อ "เมฆ" ได้ขึ้นชกมวยในแขวงเมืองพิชัย ทุ่งเมือง ลับแลและทุ่งเมืองฝางจนไม่มีคู่ชก ต่อมาได้หัดวิชาฟันดาบกับครูฟันดาบที่เมืองสววคโลก และมวยจีนที่เมือง สุโขทัยได้ขึ้นชกมวยที่เมืองตาก สามารถเอาชนะนักมวยของพระยาตากเจ้าเมืองตาก (สมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราชยศขณะนั้น) พระยาตากเจ้าเมืองตากชอบใจจึงชวนเข้ารับราชการและตั้งให้เป็นหลวงพิชัยอาสา               ในเมืองตากสมัยนั้น นอกจากจะมีการแข่งขันชกมวยแล้วยังนิยมกีฬาไก่ชนรวมทั้งสมเด็จพระเจ้าตาก สินมหาราชก็ทรงโปรดการเล่นกีฬาไก่ชน หลวงพิชัยอาสาก็เป็นคนหนึ่งที่ชอบเล่นกีฬาไก่ชนและมีไก่เก่งอยู่ตัว หนึ่งชื่อ "พาลี" ไก่พาลีเ็ป็นไก่สีเขียวแข้งเขียว ตาเขียว เคยชนชนะมาหลายเที่ยวหลายไก่โดยชนะไม่เกินอัน สามทุกครั้ง จนไม่มีใครนำไก่มาชนด้วยคงมีแต่หลวงเมืองตากซึ่งเคยแพ้ไก่พาลีมาถึง 2 ครั้ง จึงมีความมานะ พยายามหาไก่เก่งมาปราบไก่หลวงพิชัยอาสาให้ได้ ต่อมาคนของหลวงเมืองหาไก่เก่งมาได้ตัวหนึ่งชื่อ"โทนเฒ่า" (คิดว่าคงเป็นไก่ถ่ายหรือไก่แก่)เป็นไก่สกุลสูงคือ "เหลืองหางขาว" ชนะมาหลายไก่เหมือนกันเจ้าของเดิมเบื่อ เลี้ยงเพราะหาคู่ต่อสู้ยาก เนื่องจากฝีตีนจัดและมีขนาดสูงใหญ่กว่าไกชน่ทั่วไป ไก่โทนเฒ่านี้มีประวัติว่าเมื่อแม่ ่ไก่จะฟักไข่นั้นเจ้าของได้นำไข่มาชั่งได้ไข่ที่มีน้ำหนักกว่าฟองอื่นๆเพียง 3 ฟอง จึงให้ฟักเพียง3ฟอง และออก เพียงตัวเดียว จึงตั้งชื่อว่า"เจ้าโทน"หลวงเมืองได้นำไก่โทนเฒ่าทดลองปล้ำ(ซ้อม)ดู ปรากฎว่าตีคู่ต่อสู้ชักดิ้น ผับๆ ไม่ทันหมดอัน หลวงเมืองดีใจมากจึงประคบประหงมเลี้ยงดูโทนเฒ่าเป็นอย่างดีซุ่มไว้ไม่ให้ใครเห็น แล้วไป ท้าตีกับไก่พาลีของหลวงพิชัยอาสาแบบคลุมถุงชนกันโดยไม่ต้องนำไก่มาเปรียบให้เสียเวลา ฝ่ายหลวงพิชัย อาสาก็นึกรู้ทันทีว่าไก่ของหลวงเมืองต้องได้เปรียบ แต่ไก่พาลีเป็นไก่ชนขนาดกลางคงเสียเปรียบไม่เกินสาม สอง จึงตกลงและ นักวันชนกัน              ในวันชนไก่ครั้งนั้นพระยาตากสินซึ่งขณะนั้นเป็นเจ้าเมืองตากได้มาชมด้วยทั้งสองฝ่ายต่างมีพวกพ้อง มาดูเป็นจำนวนมากบางคนก็เตรียมมาเล่นเดิมพันกัน พอได้เวลานำไก่เข้าสังเวียนหลวงพิชัยและพวกก็ตกใจ จนหน้าซีดเพราะไก่โทนเฒ่าได้เปรียบไก่พาลีถึงสองเอาหนึ่ง ประกอบกับสกุลก็เหลือกว่า เพราะเป็น "ไก่ชนเหลืองหางขาว" หรือ "เหลืองใหญ่ " พอปล่อยไก่ให้ตีกันฝ่ายหลวงหลวงเมืองและพวกร้องเสมอ ไก่โทนเฒ่าเสียงดังสนั่น ฝ่ายหลวงพิชัยก็ร้องรับบ้างพอไม่ให้เสียเหลี่ยม นักเลง ไม่ค่อยเต็มใจเล่นเพราะไก่เสีย เปรียบมาก ส่วนใหญ่ก็รอให้ไก่เข้าเชิงก่อน"นับตั้งแต่เมืองตากเล่นก๊ฬาไก่ชนกันมา คนไม่มากและไม่ออกรสสนุก สนานเหมือนวันนี้พอไก่ประสานแข้งจวนจะเข้าเกี้ยวไก่โทนเฒ่าเตะแข้งเปล่า ไม่ต้องจิกก็ทำเอาไก่พาลีหมุน ติ้วไก่โทนเฒ่าเตะซ้ำ ไก่พาลีถูกแข้งตื่นบินขึ้นสุดตัวแล้ววิ่งหนี ไก่โทนเฒ่า ก็วิ่งไล่ตามไปรอบสังเวียนฝ่าย หลวงเมืองกับพวกต่างหน้าบานร้องต่อถึงสามเอาหนึ่ง หลวงพิชัยอาสากับพวกนิ่งเงียบไม่มีใครกล้ารอง"จนหมด ยกหนึ่ง              เมื่อหมดอันหนึ่งมือน้ำฝ่ายหลวงพิชัยอาสาก็แก้จนไก่พาลีฟื้นตีปีกขันเดินเหยาะอย่างร่าเริงเหมือนไม่ได้ ้ถูกตี ฝ่ายหลวงพิชัยก็พากันใจชื้น พอขึ้นอันสองฝ่ายหลวงเมืองร้องต่อสามเอาหนึ่งอีกหลวงพิชัยกับพวกเห็นไก่ ่พาลีดิ้นรนจะเข้าหาไก่โทนเฒ่าเช่นนั้นต่างแบมือเข้ารองสามเอาหนึ่งคนละหลายขุม"พอปล่อยหางเข้า ปะทะกัน 2-3 นาที ไก่พาลีโชยหัวออกคล้ายจะวิ่งหนีหรือเชิงม้าล่อไก่โทนเฒ่าโดดเข้าจิกจะตีแต่จิกผิด ไก่พาลีหันมาเตะ อัดสวนทันควันและแทงถูกไก่โทนเฒ่าที่รูหูอย่างจัง แต่เขาขลิปปลายเดือยเสียหน่อยด้วยกันทั้งสองฝ่ายไม่สู้ แหลมถึงกระนั้นก็เข้าไปเกือบมิดเดือย ไก่โทนเฒ่าก็หมุนหันเป็นกระแตเวียน ไก่พาลีเข้าเตะแข้งเปล่าถูกท้าย เสนียดเป็นลำหัก "ไก่โทนเฒ่า" ลงดิ้นผับๆหัวเสือกอยู่กับดิน ไก่พาลีเอาตีนเขี่ยหัวไก่โทนเฒ่าผงกหัวขึ้นไก่ พาลีก็เตะถูกตรงคอเชือดชักดิ้นอยู่ประเดี๋ยวก็ตาย "หลังจากนั้นได้เกิดปากเสียงกันขึ้น โดยฝ่ายของหลวงเมือง เถียงว่า ไก่ของตยไม่แพ้เพราะไก่แพ้ต้องร้องและหนี นี่ไม่หนีและไม่ร้องเพราะตายจะถือว่าแพ้ไม่ได้ฝ่ายหลวง พิชัยอาสาก็เถียงว่าเมื่อตายแล้วก็เป็นอันว่าแพ้เพราะไม่สามารถสู้ได้อีก ต่างโต้เถียงไม่ตกลงกัน"               พระยาตากสินจึงตัดสินให้เอาไก่โทนเฒ่าขึ้นขาหยั่งให้ไก่พาลีจิกเตะ ถ้าไก่โทนเฒ่าตกจากขาหยั่ง เป็นแพ้ ถ้าไม่ตกไม่แพ้ ทั้งสองฝ่ายยอมตามคำตัดสินของพระยาตาก นายบ่อนจึงนำขาหยั่งขึ้นเอาไก่โทนเฒ่า วางบนขาหยั่งปล่อยให่ไก่พาลีเตะจิก หลวงพิชัยอาสาร้องบอกไก่ของตัวเองว่า "อ้ายลูกแก้วจิกกระชากเข้า จนตกขาหยั่งให้ได้สิหว่า" เป็นที่น่าพิศวงยิ่งพอหลวงพิชัยฯพูดขาดคำลง ไก่พาลีก็ตรงเข้าจิกดึงกระชากจน ไก่โทนเฒ่าตกจากขาหยั่งเหมือนรู้ภาษาคน"ฝ่ายหลวงเมืองก็ยอมแพ้ ฝ่ายหลวงพิชัยฯก็ดีใจกันยกใหญ่ " พระเจ้าตากสินทรงพระสรวลรับสั่งว่า"เจ้าของไก่หรือก็มีฝีมือมวยและฟันดาบเป็นเทวดามีไก่ก็มีแข้ง เป็นเทวดาอีกด้วยเป็นที่น่าประหลาดเหลือ"ตั้งแต่นั้นมาจึงถือเป็นธรรมเนียมไก่ตีกันตายต้องเอาขึ้นขาหยั่ง เพิ่งจะเลิกธรรมเนียมแบบนี้มาประมาณ50กว่าปีมานี้เอง ปัจจุบันไก่ตายถือว่าแพ้ไม่ต้องขึ้นขาหยั่ง               จากประวัติการเล่นไก่ชนของพระยาพิชัยดาบหักจะเห็นว่าธรรมเนียมการชนไก่ของไทยได้สืบทอดกัน มาแต่โบราณเพียงแต่ปัจจุบันมีการพัฒนาขึ้นตามกาลสมัย เช่นสมัยก่อนมีการขริบหรือลู่ปลายตอไม่ให้คมมาก แต่ทุกวันนี้ได้ใช้พลาสเตอร์เทปพันเดือนแทน และถือว่าไก่สกุลเหลืองหางขาวเป็นไก่ชนที่มีสกุลสูงกว่า ไก่ชนสีอื่นๆ แม้ศักดิ์ศรีจะสูงก็แพ้ได้เหมือนกัน