ในการจัดการกับอารมณ์ของเด็ก (ใช้กับผู้ใหญ่ก็ได้) ต้องประเมินสถานการณ์ว่าขณะนั้น แกนอารมณ์อยู่เหนือแกนเหตุผลหรือเปล่า
ถ้ายังมีแกนเหตุผลโผล่ขึ้นมาบ้างก็ลองชวนเด็กๆ คุยว่า
- ตอนนี้เป็นอะไร มีอารมณ์อะไรอยู่ (ชวนคิดว่าที่รู้สึกอย่างนี้เรียกว่าอะไร)
- แล้วมันเกิดจากอะไร
- แล้วที่รู้สึกอยู่นี้มันมากแค่ไหน (เด็กเล็กๆ อาจทำมือประกอบว่ามากเท่านี้หรือเปล่า)
- แล้วคิดว่าทำอย่างไรถึงจะหายล่ะ
คำถามเหล่านี้เป็นการเปิดโอกาสให้เด็กสำรวจ
แค่ได้คิดตามที่เราถาม อารมณ์จะลดลงในระดับที่จะคุยเรื่องเหตุผลง่ายขึ้น
เมื่อความหุนหันพลันแล่นลดลง สมองส่วนความจำ-เหตุผล จะถูกเอามาทบทวน
แต่ถ้าอารมณ์อยู่เหนือเหตุผล ให้ปลอบอย่างเดียว
การพูดมากไปเป็นการเร้าความรู้สึก
พูดน้อยแต่สื่ออารมณ์ออกไป ถึงจะรับอารมณ์กันได้
- การยอมรับอารมณ์ ด้วยการสะท้อนอารมณ์
การบอกว่า "อย่าโกรธ" "อย่ากลัว" "ไม่เจ็บหรอก" รับรองว่ามันไม่หายหรอก - การแสดงว่าเป็นข้างเดียวกัน เป็นการแสดงการรับรู้และเข้าใจ บอกไปว่า "เข้าใจว่าหนูกำลังโกรธ ที่เขาทำแบบนี้" แต่ไม่ต้องบอกว่าใครถูก ใครผิด
การสะท้อนอารมณ์ คือการยอมรับว่า "ฉันมีอารมณ์ได้" ไม่ต้องโกรธตัวเอง
แสดงว่าเราเข้าใจ เห็นใจ พร้อมจะช่วยเหลือ
แล้วอารมณ์ตรงนี้ก็จะเบาลง เราจึงค่อยกลับไปชวนคิด
ที่สำคัญก็คือ อย่าเอาอารมณ์มาเป็นอารมณ์
--------------------------------------------------------
จากการอบรมครูโรงเรียนเพลินพัฒนา
วันที่ 1 ก.ย. 2551
วิทยากร : คุณเกียรติยง ประวีณวรกุล
นักจิตวิทยาคลีนิค โรงพยาบาลธนบุรี 2
