“เมื่อก่อนพี่บุญไม่มีความรู้ ก็เลยไปรับบัตรสีชมพู ทั้ง ที่ปู่ ย่า ตามีบัตรประชาชนไทย ต่อมาเมื่อน้องเรียนจบปริญญาตรี ไม่มีบัตรก็ทำงานไม่ได้ ทั้งๆที่จบปริญญาตรี พี่บุญก๋คิดจะสู้ ตอนเเรก พี่บุญติดต่อผ่านผู้ใหญ่บ้าน ปรากฎว่าก็มีเรื่องสายสัมพันะ์ ผู้ใหญ่บ้านบอกให้รอจึงตัดสินใจขึ้นอำเภอเอง ไปติดต่อที่นายอำเภอ นายอำเภอก็ถามว่ามีอะไรจะยืนยันความเป็นไทย เพราะพ่อแม่ไปทำงานในพื้นที่ทับซ้อน ก็เริ่มรวบรวมพยานมาสอบปากคำ จนนายอำเภออนุมัติสัญชาติ แต่ก็ทำบัตรให้พี่บุญ ให้พ่อและแม่”
“หลังจากมีบัตรประชาชนก็ทำงานเป็นราชการได้ เมื่อได้บัตรประชาชนก็ได้ทำใบขับขี่ ได้เงินมาดูแลพ่อแม่ การรักษาพยาบาลก็ใช้สวัสดิการราชการ”
เมื่อพ.ศ. 2545 บัตรที่เคยมีก็ถูกถอน เนื่องจากมีผู้หาว่าซื้อบัตรทั้งๆ ที่จริงๆ ไม่ได้ซื้อ เพราะเชื่อมั่นว่าเราไม่ได้ทำอะไรผิด จึงเกิดการรวมตัว เป็นกลุ่มสิทธิชุมชนแม่อาย ใช้กลไก้านศาสนาเป็นตัวรวมจิตใจและไกล่เกลี่ย ดึงคนในชุมชนเข้ามาเคลื่อนไหวไปด้วยกัน เริ่มตั้งเเต่การเดินไปขึ้นอำเภอคนเดียว แต่ไม่ได้ผล ก็ไปปรึกษาอาจารย์พันธุ์ทิพย์สภาทนายความ ส.ว.เตือนใจ และขอความร่วมมือสำนักกฎหมายธรรมสติไปสอบประวัติชุมชน
ถือได้ว่าต่อสู้เพื่อสิทธิของตนเองจริงๆนะครับ
ภาษิ๖ไทย ก็คือ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตนค่ะ