"หากเราเปิดใจรับฟัง พร้อมยอมรับการปรับปรุง แก้ไขกระบวนการ มุ่งสู่การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นสูงสุด เท่านี้ก็คงง่ายแก่การพัฒนา"
เรื่องระบบความเสี่ยงหลาย ๆ หน่วยงานเริ่มทำความเข้าใจ และมีขบวนการบริหารจัดการเป็นอย่างดี บ้างก็มีระบบ บ้างไม่มีหรือกำลังเริ่มทำ
เมื่อทบทวนข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความเสี่ยงทางคลินิก ส่วนใหญ่ผู้ป่วยไม่ทราบว่ามีความสูญเสียเกิดขึ้นจากเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ บาง รพ.ส่วนมากยังค้นหาความเสี่ยงโดยการตั้งรับ อาศัยรายงานอุบัติการณ์เป็นหลัก
บ่อยครั้งเราจะถูกเรียกดูเวชระเบียน เพราะเป็นตัวบ่งบอกเรื่องคุณภาพ รวมทั้งการค้นหาความเสี่ยงทางคลินิกที่ดี เป็นการค้นหาเชิงรุก แล้วนำมาวางระบบป้องกันเสียแต่ต้น
การทบทวนเวชระเบียน คือ การนำเวชระเบียนมาประเมินตามวัตถุประสงค์
วัตถุประสงค์การทบทวน เช่น เพื่อเชิงปริมาณ ความครบถ้วน เพื่อเชิงคุณภาพ
ตัวอย่าง การทบทวนเชิงคุณภาพ เป็นการประเมินคุณภาพการดูแลรักษาทั่วไป,เพื่อประเด็นเฉพาะด้าน เช่น ประเมินการติดเชื้อ ,การใช้ทรัพยากร,การค้นหาความเสี่ยง
วิธีการ
1.explicit review คือการทบทวนโดยอาศัยหลักเกณฑ์พิจารณาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า
2.implicit review คือการทบทวนโดยอาศัยการพิจารณาจากความเห็นของผู้เชี่ยวชาญ
การทบทวนเพื่อค้นหาความเสี่ยง
- เป็นการประเมินกระบวนการดูแลรักษาและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น เพื่อค้นหาเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์และ/หรือความผิดพลาดจากการรักษาโดยอาศัยข้อมูลที่ปรากฎ
- สามารถทำได้ขณะผู้ป่วยยังรักษาหรือจำหน่ายแล้ว
เกณฑ์
- เป็นการกำหนดกลุ่มผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงจะเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์
- มีความสอดคล้องกับการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์
- ผู้ป่วยตามเกณฑ์ยังไม่ได้ถูกตัดสินว่ามีเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ แต่จะได้รับการประเมินเพื่อค้นหาเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ด้วยความเห็นของผู้เชี่ยวชาญ
ตัวอย่าง
- การทบทวนการติดเชื้อในโรงพยาบาล(งานเฝ้าระวังและการป้องกันการติดเชื้อในโรงพยาบาล)
- การทบทวนภาวะแทรกซ้อนจากการคลอดและทารกแรกเกิด (โครงการลูกเกิดรอดแม่ปลอดภัย)
- trauma audit
เกณฑ์การคัดกรองผู้ป่วยน่าสงสัย AE
- เข้ารับการรักษาซ้ำโดยมิได้วางแผนล่วงหน้าภายหลังการจำหน่ายครั้งนี้
- เกิดการบาดเจ็บขณะนอนรักษาในโรงพยาบาล
- เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา
- การส่งต่อผู้ป่วยจากหอผู้ป่วยทั่วไปยังหอผู้ป่วยหนักโดยมิได้วางแผนล่วงหน้า
- การส่งต่อผู้ป่วยไปยัง รพ.อื่นโดยไม่ได้วางแผนล่วงหน้า
- การผ่าตัดโดยไม่ได้วางแผนล่วงหน้า
- การเกิดอาการแทรกซ้อนใด ๆ
- การเสียชีวิตโดยมิได้คาดหวัง
- การจำหน่ายกลับบ้านโดยไม่เหมาะสม
- อันตรายจากการแท้งหรือการคลอดบุตร
- การติดเชื้อใน รพ.
- รายงานความไม่พึงพอใจในการรักษาที่ปรากฎในเวชระเบียน
- รายงานข้อร้องเรียนหรือฟ้องร้องที่ปรากฎในเวชระเบียน
- ผลการรักษาใด ๆ ที่ไม่เป็นไปตามคาดหวังและไม่ครอบคลุมในหัวข้ออื่น
implicit review
เพื่อประเมินการดูแลรักษาว่า ตอบสนองความต้องการผู้ป่วยเพียงใด เป็นไปตามมาตรฐานวิชาชีพ มีหลักฐานทางวิชาการสนับสนุน คำนึงถึงความเหมาะสมทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม
ผลจากการทบทวน implicit
- เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ adverse event
- สาเหตุเบื้องต้น proximal cause
- สาเหตุเชิงระบบ root cause
-แผนการปรับปรุงระบบ plan for improvement
การค้นหาสาเหตุเชิงระบบ
- คน ของ ระบบ
- man money material management
- C3THER
- มาตรฐานบทที่ 1 - 14
ข้อจำกัด
- มักไม่สามารถค้นหาความผิดพลาดที่ไม่ร้ายแรง
- สาเหตุมาจาก เน้นการเรียนการสอน,จ้องจับผิด,ไม่มองที่ระบบ,มองเหตุการณ์เดียว,มองปัญหาเฉพาะหน้า
ข้อเสนอแนะ
มุ่งเน้นการค้นหาปัญหาของผู้ป่วย,มองหาสาเหตุเชิงระบบ แทนการจับผิด,มองแนวโน้มของปัญหา,มองผลกระทบระยะยาว,ปรับปรุงคุณภาพเวชระเบียน,กำหนดเกณฑ์ตัดสินที่เป็นที่ยอมรับ อาศัยข้อมูลทางวิชาการที่ยอมรับได้
"หากเราเปิดใจรับฟัง พร้อมยอมรับการปรับปรุง แก้ไขกระบวนการ มุ่งสู่การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นสูงสุด เท่านี้ก็คงง่ายแก่การพัฒนา"
สวัสดีคะ
ร่วมไว้อาลัยแด่ผู้เสียชีวิตด้วยคะ
อุบัติเหตุเกิขึ้นได้ทุกเวลา