area based ของ ระบบคุณภาพของร.พ. ไม่ได้มีขอบเขตยุติอยู่แค่รั้วร.พ. หากมองเห็นความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นเป้าหมาย

เช้าวันนี้  ในระหว่างอาหารมื้อเช้า  ครอบครัวฉันได้พบกับประธานจัดงานกินเจ ของตำบลแห่งหนึ่ง  จากการสนทนาแลกเปลี่ยนระหว่างกันฉันได้รับรู้พัฒนาการของกระบวนการในชุมชนในตำบลนั้นอย่างคร่าวๆ   เรื่องที่ได้รับรู้ทำให้ฉันทึ่งในกระบวนการกลุ่มของพวกเขา  มี tacit knowledge เกี่ยวกับการจัดการกระบวนการทำงานเป็นทีมซ่อนอยู่มากมายในกลุ่มคนที่เป็นกรรมการจัดงาน   ฟังแล้วรู้เลยว่า เขามีการทำ KM ถ่ายทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น และมีสิ่งที่ยังขาด  คือ  การรู้จักใช้ KM  ทำให้เกิดข้อสัญญาต่อกันของแต่ละรุ่น 

เรื่องที่สนทนากัน เป็นประเด็นของการจัดการเตรียมงานในปี 2551 ด้วยงานนี้ถือว่าเป็นงานใหญ่ของตำบลทีเดียว  มีข้อคัดแย้งกันในด้านความคิดเกี่ยวกับพิธีกรรมและงานรื่นเริง  และการจัดการค่าใช้จ่าย    การที่ยังมีข้อคัดแย้งกัน บ่งว่า สิ่งที่ยังขาด คือ พันธสัญญา หรือ เป้าหมายร่วมของทีม  หรือพูดให้ตรงก็คือ  ผู้ร่วมทีมไม่ได้ทำให้ทีมเข้าใจว่า อะไรคือผลงานที่ทีมกำลังจะส่งมอบจากการจัดงาน

การกินเจ มาเกี่ยวข้องกับคนไข้เบาหวาน ตรงที่ บางคนลด ละ เลิกเนื้อสัตว์ มากินเจ เพื่อหลีกเลี่ยงอาหารมัน  แต่ลืมไปว่า อาหารเจ ส่วนใหญ่ทำจากแป้ง  คนเป็นเบาหวานที่กินเจ ผิดวิธี  จึงมักจะคุมเบาหวานไม่ได้ดี  

เพราะคนเป็นเบาหวาน มีปัญหาของเส้นประสาทเสื่อมถอยร่วม   การรับรู้ความรู้สึกต่างๆของคนเบาหวานจึงมีระดับต่ำกว่าคนไม่เป็นเบาหวาน   แปลว่า หากจะรับรู้ความรู้สึกเช่น ร้อน  เย็น  กดเจ็บ  ระดับที่จะทำให้คนเบาหวานรู้สึกได้ ต้องมากกว่าคนไม่เป็น   ความร้อนต้องร้อนกว่าจึงรู้สึกร้อน  แรงกดต้องมากกว่าจึงรู้สึกเจ็บ  ความเย็นต้องเย็นกว่าจึงรู้สึกเย็น

เมื่อพูดถึงพิธีกรรม  ฉันย้อนนึกไปถึงภาพงานพิธีกรรมในศาลเจ้าที่คุ้นตา  ผู้คนมักจะจุดธูปกำใหญ่ไว้ในมือ เพื่อสักการะสิ่งที่นับถือ เคารพ   เวลามีไฟลามลุกธูป คนบางคนจะลืมตัวเผลอสะบัดทิ้งไว้เรี่ยราดให้คนที่ผ่านมาทีหลังเดินเหยียบขี้ธูปร้อนบาดเจ็บ   

หากผู้ที่เดินผ่านมาทีหลังคือคนเป็นเบาหวาน  ดูไม่จืดเลยใช่ไหม    ถ้าละเลยจุดเล็กน้อยนี้ ไม่แนะนำคนไข้เบาหวานซึ่งมีโอกาสไปร่วมพิธีกรรม  ร.พ.ก็อาจจะได้คนไข้เบาหวานที่ต้องตัดขารายใหม่  จากอุบัติเหตุที่ป้องกันได้เช่นนี้

 

การบริหารความเสี่ยงเพื่อให้ผู้ป่วยเบาหวานปลอดภัย สำหรับบริบทในชุมชน พึงให้ความสำคัญกับ สิ่งแวดล้อมที่ผู้ป่วยเบาหวานดำรงชีวิต  เพราะแม้เรื่องเล็กๆอย่างเช่น ตาปลา   ยังส่งผลให้คนไข้ต้องตัดขา แล้วการโดนไฟพองลวกลึก จะไปเหลืออะไร

24   มกราคม 2551