ถ้าเปรียบเทียบกับสวีเดนแล้ว... ผู้หญิงสวีเดนก็แต่งงานช้าคล้ายๆ กับญี่ปุ่น ทว่า... นิยมมีลูกกันมากกว่าคนญี่ปุ่นรุ่นใหม่

 พวกเราคงจะได้ยินได้ฟังเรื่องคนญี่ปุ่นรุ่นใหม่ไม่ค่อยอยากมีลูกมาแล้วไม่มากก็น้อย อาจารย์ฟิลลิพพา โฟการ์ที ผู้สื่อข่าว BBC  ตีพิมพ์เหตุผลเรื่องนี้ ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ

...

กราฟแท่ง: อัตราการเกิดต่อประชากร 1,000 คนของญี่ปุ่นลดลงมาเรื่อยๆ ตั้งแต่ปี 1950 หรือ พ.ศ. 2493 [ from BBC > Click ]

...

ปัญหาคนญี่ปุ่นรุ่นใหม่ไม่ค่อยอยากมีลูกทำให้รัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่นต้องออกไปรณรงค์ให้คนมีลูกกันมากขึ้น

เดือนมกราคมปีนี้ (2550) ท่านไปพูดที่เมืองมัตซึเอะ บอกให้ผู้หญิงที่นั่นช่วยกันผลิตลูกให้มากขึ้น ผลคือ ผู้หญิงโกรธท่านกันยกใหญ่

...

อาจารย์โฟการ์ทีวิเคราะห์ว่า สาเหตุที่ทำให้คนญี่ปุ่นรุ่นใหม่ไม่ค่อยอยากมีลูกได้แก่

  1. ค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงลูก(ในญี่ปุ่น)สูงมาก โดยเฉพาะในญี่ปุ่นไม่มีระบบประกันเงินบำเหน็จบำนาญ ทำให้คนรุ่นใหม่กลัวว่า พอแก่แล้วจะไม่มีเงินใช้
  2. ชั่วโมงทำงานของญี่ปุ่นค่อนข้างมาก เมื่อรวมกับประเพณีที่ไม่ค่อยดีเท่าไรคือ การไปสุมหัวกันดื่มเหล้าหลังเลิกงาน ทำให้คุณสามีกลับบ้านค่อนข้างดึก ทำให้คุณภรรยารู้สึกว่า ภาระในการเลี้ยงลูกตกกับผู้หญิงเพียงฝ่ายเดียวเกือบทั้งหมด
  3. ญี่ปุ่นไม่มีระบบสวัสดิการ หรือระบบภาษีที่จะสนับสนุนให้คนมีลูกชัดเจน

...

ข้อมูลจากการสำรวจวิถีชีวิต หรือไลฟ์สไตล์ในปี 2001 หรือ พ.ศ. 2544 พบว่า

อัตราการเกิดในชนบทสูงกว่าในเมือง ซึ่งอาจอธิบายได้ว่า สังคมใหญ่แบบชนบท โดยเฉพาะครอบครัวใหญ่ที่มีคุณปู่ คุณย่า คุณตา คุณยาย หรือเครือญาติช่วยเลี้ยงลูกเกื้อกูลต่อการเลี้ยงลูกมากกว่าสังคมในเมือง ซึ่งมักจะเป็นครอบครัวแบบนิวเคลียร์ หรือมีแต่สามีภรรยา

...

ประเพณีญี่ปุ่นที่ยกงานบ้านเกือบทั้งหมดให้ภรรยาทำให้ผู้หญิงรู้สึกว่าเหนื่อยเกินไป

ผลการสำรวจพบว่า ผู้ชายญี่ปุ่นใช้เวลาทำงานบ้าน หรือเลี้ยงลูกเฉลี่ยวันละ 30 นาที ที่เหลือยกให้ภรรยาหมด

... 

คุณสามีญี่ปุ่นมักจะกลับบ้านดึก พอไปถึง... ลูกก็หลับเสียแล้ว แถมตอนเช้ายังออกจากบ้านเร็ว ดีไม่ดีออกก่อนลูกตื่นอีกต่างหาก

คุณทาโมมิ นักศึกษามัธยมฯ กล่าวว่า คนญี่ปุ่นมีแนวโน้มจะแต่งงานช้า ทำให้มีลูกยากขึ้น

...

ภาพ: คุณทาโมมิ นักศึกษามัธยมฯ [ from BBC > Click ]

...

คุณโอเซอิ ช่างเสริมสวย กล่าวว่า ค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงลูกที่สูงมากในญี่ปุ่นมีส่วนทำให้คนรุ่นใหม่กลัวการมีลูก

ภาพ: คุณโอเซอิ ช่างเสริมสวย [ picture from BBC > Click ]

...

อาจารย์โฟการ์ทีกล่าวว่า ถ้าเปรียบเทียบกับสวีเดนแล้ว... ผู้หญิงสวีเดนก็แต่งงานช้าคล้ายๆ กับญี่ปุ่น ทว่า... นิยมมีลูกกันมากกว่าคนญี่ปุ่นรุ่นใหม่

ผู้เขียนขอสันนิษฐานว่า สาเหตุหนึ่งอาจเป็นเพราะสวีเดนเป็นประเทศในกลุ่มสแกนดิเนเวีย ซึ่งมีรัฐสวัสดิการสูงมาก ทำให้คนกล้ามีลูกมากกว่าก็เป็นได้

...

งานภาคเอกชนขนาดกลางและขนาดเล็ก (SMEs) 70% บอกเลิกจ้างผู้หญิงที่ลาคลอด และรับพนักงานใหม่เข้าทำงานแทน

นี่ก็เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ว่า การมีลูกสักคนในญี่ปุ่นนั้น... ไม่ง่ายเท่าไร

...

ผู้เขียนสันนิษฐานว่า สาเหตุที่ทำให้คนในประเทศที่พัฒนาแล้ว หรือพัฒนามากขึ้นเรื่อยๆ มีลูกน้อยลงอาจมาจากสาเหตุดังต่อไปนี้

  1. สังคมยุคใหม่ไม่ใช่สังคมเกษตร > การมีลูกมากไม่ได้ช่วยลดงานแบบอาชีพทำไร่ทำนา ทว่า... เพิ่มงาน (workload)
  2. ครอบครัวยุคใหม่เป็นครอบครัวเดี่ยว (nuclear family) มากขึ้น ไม่ใช่ครอบครัวใหญ่ ไม่ค่อยมีคนรอบข้ามาช่วยดูแลลูก ทำให้การเลี้ยงลูกเหนื่อยมากขึ้น
  3. สังคมยุคใหม่ โดยเฉพาะสังคมตะวันตก (และกำลังจะเป็นแบบนี้ทั่วโลกเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ) > มีปัญหาพ่อแม่กำพร้าลูก หรือลูกไม่ค่อยเลี้ยงดูพ่อแม่ตอนแก่เฒ่ามากขึ้น การสำรองเงินไว้ดูจะเป็นหลักประกันที่มั่นคงมากกว่าหวังพึ่งลูก

...

ไม่ทราบว่า เมืองไทยกำลังจะเดินตามรอยญี่ปุ่นหรือเปล่า...

ที่มา                                                                          

  • Thank BBC > Philippa Fogarty > Genter issues key to low birth rate > [ Click ] > November 22, 2007.