คำนี้ มีใช้ทั่วไปในสังคมไทย และคนไทยทั่วไปก็คงจะเข้าใจว่าคำนี้มีความหมายทำนอง สละ ช่วยเหลือ ทำบุญ....

บริจาค บาลีเขียนว่า ปริจาโค (บางครั้งก็ซ้อนจ.จาน เข้ามาเป็น ปริจฺจาโค) ... คำนี้มาจากรากศัพท์ว่า จช ในความหมายว่า สละ ... โดยมี ปริ เป็นอุปสัคนำหน้ารากศัพท์ในความหมายว่า รอบ .... และ ลง ณ. ปัจจัย ดังนี้

  • ปริ + จช + ณ = ปริจาโค (แปลง ช.ช้าง เป็น ค.ควาย)
  • ปริ (รอบ) + จช (สละ) = สละรอบ (เฉพาะความหมาย)

ดังนั้น ปริจาคะ, ปริจจาคะ หรือ บริจาค มีความหมายตรงตัวจึงแปลว่า สละรอบ หมายถึง การเสียสละความสุขส่วนตัวโดยประการทั้งปวง...

ปริจจาคะ ศัพท์นี้ จัดเป็นคุณธรรมอย่างหนึ่งใน ทสพิธราชธรรม ซึ่งเป็นคุณธรรมสำหรับพระราชา ผู้นำ หรือนักปกครอง (ผู้สนใจดู http://84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=326 )

...............

ส่วนในหมวดธรรมอื่นๆ บางครั้งใช้เฉพาะคำว่า จาคะ ซึ่งแปลว่า ความเสียสละ นั้น... ผู้เขียนจะยกมาให้พิจารณา ๒ หมวด คือ ฆราวาสธรรม และสัมปรายิกัตถธรรม...

ฆราวาสธรรม คือ หลักดำเนินชีวิตสำหรับชาวบ้าน มี ๔ ข้อ ได้แก่

  • ขันติ ความอดทน
  • ทมะ ความข่มใจ
  • สัจจะ ความจริงใจ
  • จาคะ ความเสียสละ 

 จาคะ ในที่นี้ หมายความว่า คู่ชีวิตทั้งสองจะต้องเสียสละซึ่งกันและกัน เมื่อมาอยู่ร่วมกัน ถ้าไม่มีการเสียสละแล้ว ครอบครัวก็ไม่อาจดำเนินชีวิตไปได้โดยตลอด....

................

สัมปรายิกัตถธรรม คือ หลักประโยชน์ที่จะพึงหวังได้ในชาติหน้าหรืออนาคต มี ๔ ข้อ ได้แก่ 

  • ศรัทธา ความเชื่อถือในแนวทางที่ถูกต้อง
  • ศีล ความมีระเบียบทางกายและวาจา
  • จาคะ ความเสียสละ
  • ปัญญา ความรอบรู้ 

จาคะ ในที่นี้ หมายความว่า เสียสละอารมณ์ที่เป็นข้าศึกซึ่งมากระทบใจ  เช่น เมื่อสูงอายุขึ้น ร่างกายไม่ได้ดังใจ ก็ต้องเสียสละอารมณ์เช่นนั้นไป... 

...............

อนึ่ง ตามควาเห็นส่วนตัว บริจาค ตามความหมายในคำไทย ค่อนข้างจะต่างไปจากคำบาลี... กล่าวคือ บริจาค (จาคะ) ในบาลี เน้นที่การเสียสละความรู้สึกบางอย่างที่เกิดขึ้นทางด้านจิตใจ... ส่วน บริจาค ในคำไทย เน้นที่การเสียสละสิ่งของต่างๆ เพื่อช่วยเหลือใครบางคนเท่านั้น...

แต่ ถ้าถือเอาว่า การบริจาคสิ่งของเพื่อช่วยเหลือใครบางคนนั้น ก็คือการเสียสละความรู้สึกตระหนี่ถี่เหนียว ซึ่งทำให้ความเห็นแก่ตัวของเราลดน้อยถอยลงไป... ตามนัยนี้ ผู้เขียนก็เห็นด้วย...

อย่างไรก็ตาม การขอรับบริจาคใน Gotoknow รู้สึกว่าเริ่มจะมีหลากหลายขึ้น ซึ่งผู้สนใจจะบริจาคก็อาจเลือกได้ตามอัธยาศัย....