เมื่อถึงเทศกาลออกพรรษาทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทยต่างพากันจัดงานบุญที่ยิ่งใหญ่ประจำปีกันอย่างคึกคักและหนึ่งในจังหวัดทางภาคใต้อย่าง จ. "สุราษฎร์ธานี"ก็มีการจัดงานประเพณีออกพรรษาที่สำคัญและยิ่งใหญ่เช่นเดียวกัน ในงาน "ประเพณีชักพระทอดผ้าป่า และแข่งขันเรือยาว" ถือเป็นประเพณีปฏิบัติที่แสดงถึงเอกลักษณ์ของท้องถิ่นที่ได้รับการถ่ายทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษนับร้อยปีเป็นมรดกทางศิลปวัฒนธรรมและประเพณีของชาวสุราษฎร์ฯโดยเฉพาะ
       
          การ "ชักพระ" นั้นหมายถึงการชักหรือลากพระพุทธรูป โดยทางวัดจะถือเอาวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ซึ่งเป็นวันออกพรรษาอัญเชิญพระพุทธรูปให้พุทธศาสนิกชนชักลากแห่ออกจากวัดไปบำเพ็ญกุศลและสมโภชกันเพื่อความเป็นสิริมงคล เรียกว่า ชักพระทางบก และชักพระทางน้ำ
       
          ประเพณีชักพระ หรือแห่พระ สืบเนื่องมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลที่พระพุทธเจ้าได้เสด็จจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์หลังจากเทศนาโปรดพุทธมารดากลับมายังโลกมนุษย์พุทธศาสนิกชนต่างไปเฝ้ารอตักบาตรรับเสด็จกันอย่างเนืองแน่นจนเกิดประเพณีตักบาตรเทโวขึ้น ควบคู่กับประเพณีชักพระ
       
          สำหรับประเพณี "ชักพระ" ของชาวสุราษฎร์ฯ จะทำกันทั้งทางบกและทางน้ำโดยในแต่ละปีวัดและชาวบ้านจะร่วมแรงร่วมใจกัน ทำรถ- เรือพนมพระที่ถูกประดับตกแต่งอย่างสวยงาม ตระการตา แล้วอัญเชิญพระพุทธรูปประดิษฐานบนบุษบกบนเรือพระ รถพระ เมื่อถึงวันออกพรรษาแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ชาวบ้านจะทำบุญตักบาตรอาหารคาว และขนมต้ม แล้วชักรถ-เรือพนมพระออกจากวัดไปสมโภชตามถนนและลำคลอง พร้อมกับตีกลองโพนไปตลอดทางเพื่อประกาศให้รู้ว่ามีการชักพระแล้ว 

งานทอดผ้าป่า ของจ.สุราษฎร์ฯก็มีความแตกต่างไปจากท้องถิ่นอื่นๆ โดยเฉพาะในเขต อ.เมือง หรือบ้านดอนเป็นการทอดผ้าป่าหน้าบ้าน คือ เมื่อถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ตั้งแต่หัวค่ำเป็นต้นไปอาคารบ้านเรือนและร้านค้าจะจัดพุ่มผ้าป่าประดับประดาด้วยไฟหลากสีสวยงามและตกแต่งเป็นเรื่องราวพุทธชาดก เกี่ยวกับนรกสวรรค์  มีภาพเขียน  ภาพปั้นและที่ขาดไม่ได้ในการจัดพุ่มผ้าป่า  คือ ต้องมีผ้า 1 ผืน  ห้อยไว้บนพุ่มไม้สำหรับพระภิกษุชักเป็นผ้าบังสุกุล และปิ่นโต 1 เถา พร้อมอาหารเพราะในวันนั้นพระจะไม่ออกบิณฑบาตตามปกติ  จึงเรียกพุ่มผ้าป่าในวันนี้ว่า "ผ้าป่าข้าวสุก" นอกจากนั้นยังมีของอื่นๆ เช่น ร่ม ไฟฉาย พัด ฯลฯแล้วแต่ศรัทธาของเจ้าของพุ่ม
       
       ส่วนการแข่งขันเรือยาวที่จัดขึ้นควบคู่กับงานประเพณีชักพระ ทอดผ้าป่าถือว่าเป็นการจัดงานที่สร้างความสนุกสนานและสีสันให้กับงานบุญ  มีการแข่งขันเรือพาย  ประกวดเรือแต่ง  ทำให้แม่น้ำตาปีมีความคึกคักและจากการที่จัดการแข่งขันมานานทำให้การแข่งขันเรือยาวในแม่น้ำตาปีเป็นจุดกำเนิดเรือยาวที่มีชื่อเสียง ที่ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติรู้จักกันดี คือเรือเจ้าแม่ตาปี  เรือเจ้าแม่ธารทิพย์