3. รูปแบบการจัดการความรู้ในสถานศึกษา
3.  รูปแบบการจัดการความรู้ในสถานศึกษา  เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะคน  ในสถานศึกษาให้เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้  มีองค์ประกอบดังนี้

                                3.1      ถือความพอใจสูงสุดของผู้ปกครอง   ชุมชน  สังคม  นักเรียนเป็นหลักโดยคำนึงถึงผลผลิตจะต้องสร้างความพอใจสูงสุดควบคู่ไปกับประสิทธิภาพสูงสุด

3.2  มีการกำหนดทิศทางในการทำงาน  และนโยบายที่ชัดเจน

-          มีการกำหนดขอบข่ายภาวะหน้าที่ทั้งแผนระยะสั้น  และระยะยาว

-     มีการแก้ปัญหาด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์    และด้วยการใช้เหตุผล

-    เน้นการมีส่วนร่วมในปัญหา  และกำหนดเป้าหมายต่าง ๆ

                                3.3    มีการกำหนดช่วงเวลาและขั้นตอนการทำงานที่จำเป็น  เพื่อให้แน่ใจว่าการปฏิบัติตามนโยบายจะเป็นไปอย่างถูกต้อง  แม่นยำและตรงเวลา  ซึ่งตารางการดำเนินงานวิชาการหรือปฏิทินงานที่ได้กำหนดโดยโรงเรียน

                                -    มีการกำหนดขอบข่าย  และการมอบอำนาจหน้าที่อย่างชัดเจน

                                -    รักษาตารางกำหนดการอย่างเคร่งครัดในการควบคุมโครงการ

                                -    ตรวจสอบ   และทบทวนอย่างสม่ำเสมอ  ในทุกระดับ

                                -    มีการชี้นำแนวทางจากหัวหน้าฝ่าย  / หัวหน้าหมวดต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องเดือนละครั้ง                                3.4 มีการปรับปรุงระดับมาตรฐาน  การกำหนดขั้นตอนการทำงาน รวมทั้งคู่มือการปฏิบัติงานให้ทันสมัย  ในทุกภาคเรียนจะปรับปรุงให้ทันสมัยเสมอ <p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   ลำดับขั้นตอนการทำงาน  โดยทั่วไปรวมทั้งคู่มือปฏิบัติงานจะต้องครอบคลุมงานทั้งหมด</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   จัดให้มีการปรับปรุงงานในองค์กรอย่างสม่ำเสมอ</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                3.5 มีความร่วมมือดี   และการประสานงานที่เข็มแข็งทั่วองค์กร</p>                                -   ทุกคนยินดีที่จะร่วมมือในการทำงาน <p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   โครงการต่าง ๆ  ดำเนินไปด้วยดี  80%</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   การประชุมต่าง ๆ  ประสบความสำเร็จ</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                3.6   มีการจัดหาและวิเคราะห์ข้อมูลอย่างดี มีประสิทธิภาพ</p>                                -   จัดตั้งระบบข้อมูลสารสนเทศ  และการรายงาน ทั้งรายงานด้วยวาจา และเอกสาร <p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   รับฟังความคิดเห็นของผู้ปกครอง     ชุมชน  สังคม  และนำมาวิเคราะห์  อยู่เสมอ </p>มีการจัดประชุมผู้ปกครองทุกภาคเรียน                                -   ระบบต่าง    ที่จัดตั้งขึ้นมาก็เพื่อ  ความมีคุณภาพของโรงเรียน <p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                3.7    มีการยอมรับและแสวงหาวิธีการจัดการเพื่อความมีประสิทธิภาพสูงสุด</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   ค้นคว้าแสวงหาการดำเนินงานเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด  </p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   ตั้งระบบควบคุมงบประมาณ  และมีคณะกรรมการควบคุมภายใน  </p>                                3.8.  ผู้ร่วมงานมีความภาคภูมิใจในองค์กร  และพร้อมทำงาน <p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   มีความรู้สึกว่าตนเองเป็นส่วนหนึ่ง ขององค์กร</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   มีสวัสดิการที่ดีสำหรับผู้ปฏิบัติงาน  มีการจัดสวัสดิการ  และการพิจารณาความดี</p>ความชอบที่เป็นธรรม <p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   ประเมินผลงานอย่างยุติธรรม  และสมเหตุสมผล</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   บรรยากาศการทำงานดี</p>                                -    ผู้ร่วมงานมีคุณภาพซึ่งส่วนใหญ่ได้สอนตรงตมวุฒิ <p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                3.9    ระดับฝ่าย  / หมวด  มีความแข็งแกร่ง  เป็นศูนย์กลางและเร่งผลักดันขององค์กร</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   กำหนดขอบข่าย   บทบาทของฝ่าย / หมวด  อย่างชัดเจน</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   จัดให้มีการอบรมอย่างสม่ำเสมอ</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                3.10    มีการฝึกอบรมให้กับบุคลากรทุก ๆ คนอย่างเป็นระบบ</p><p style="margin: 0cm -7.7pt 0pt 0cm" class="MsoNormal">                                -   ฝึกอบรมบุคลากรอย่างเป็นระบบ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                                -   ถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับบุคลากร</p>                และทั้งหมดนี้  จะต้องใช้กระบวนการ  PDCA  ทั้งสิ้น  ซึ่ง  กระบวนการประกอบด้วยP   -  Plan หมายถึง  การวางแผน    ว่าอะไร   =    การกำหนดปัญหา   =    วิเคราะห์ปัญหา <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">D  -  do  หมายถึง  การปฏิบัติตามแผน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">C  -  Check  หมายถึง  การตรวจสอบผลการปฏิบัติ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">A  -  Act  หมายถึง  การแก้ไขปัญหา </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">จุดม่งหมายของ  PDCA ซึ่งเป็นกิจกรรมขั้นพื้นฐานในกรบริหารคุณภาพ  นั้นไม่ใช่เพียงแค่การปรับแก้ผลลัพท์ที่เบี่ยงเบนออกไปจากเกณฑ์มาตรฐานให้กลับมาอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องการเท่านั้น  แต่เพื่อก่อให้เกิดการปรับปรุง  ในแต่ละรอบของ  PDCA  อย่างต่อเนื่องอย่างเป็นระบบและมีการวางแผน  PDCA  ที่ม้วนไต่สูงขึ้นไปเรื่อยๆ</p> ตัวอย่างกระบวนการทำงานของผู้สอน  มีขั้นตอนดังนี้ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">1.       ศึกษานโยบายการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียน  หลักสูตรและนักเรียน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">1.1    ศึกษานโยบายการจัดการเรียนการสอนของหมวดวิชา/กลุ่มประสบการณ์</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">1.2    ศึกษาคำอธิบายรายวิชา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">1.3    ศึกษาความรู้พื้นฐาน  ความถนัด ความสนใจ  เจตคติของนักเรียน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">2.       จัดทำแผนการสอนที่มีคุณภาพ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">2.1    วิเคราะห์คำอธิบายรายวิชา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">2.2    วิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้  ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังและเนื้อหา  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">2.3    จัดทำกำหนดการสอน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">2.4    เลือกรูปแบบการสอน  สื่อ  เครื่องมือ  ที่สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt" class="MsoNormal">       และผลการเรียนรู้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">2.5    จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">2.6    จัดทำสื่อและเครื่องมือวัดผล</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">3.       ดำเนินการสอนตามแผนการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.1    จัดกิจกรรมตามแผนการเรียนรู้  เน้นนักเรียนเป็นศูนย์กลาง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.2    จัดบรรยากาศด้านกายภาพและด้านจิตใจที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของนักเรียน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.3    จัดกิจกรมโดยเน้นยุทธศาสตร์การสอนอย่างหลากหลาย  เพื่อให้นักเรียนสามารถสร้างองค์ความรู้และเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.4    จัดกิจกรรมให้ผู้เรียนแสดงออกอย่างอิสระ  เพื่อให้นักเรียนสร้างสรรค์เต็มที่</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.5    ใช้เทคโนโลยีอย่างกว้างขวางเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ของนักเรียน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.6    ส่งเสริมการทำงานเป็นทีม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.7    มีการเสริมแรงทางบวก</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.8    ให้นักเรียนได้ฝึกปฏิบัติจริง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">3.9    สร้างบทเรียนที่ท้าทายทางปัญญา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">4.       ประเมินผลการเรียนรู้ได้ถูกต้องตามหลักการและระเบียบการประเมินผล</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">4.1    ให้ผู้เรียนมีส่วนในการประเมินผลการเรียนรู้ของตน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">4.2    ใช้เครื่องมือตรงตามจุดประสงค์การเรียนรู้  และมีการปรับปรุงพัฒนา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">4.3    วิเคราะห์หาจุดอ่อนของผู้เรียนเพื่อช่วยผลักดันให้ผู้เรียนก้าวหน้า</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">4.4    วิเคราะห์ผลการประเมินและนำผลไปใช้ในการปรับปรุงการเรียนการสอน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">4.5    จัดทำหลักฐานการประเมินผล</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">5.       สอนซ่อมเสริมเพื่อให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ตามมาตรฐานการเรียนรู้  และผลการเรียนรู้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">5.1    จัดกลุ่มผู้เรียนตามผลการเรียนรู้ที่ไม่ผ่าน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">5.2    ใช้เทคนิคการสอนที่เหมาะสมกับผู้เรียน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">5.3    ประเมินผลและรายงานผลการสอนซ่อมเสริม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">6.       วิจัยในชั้นเรียน  เพื่อปรับปรุงพัฒนาการเรียนการสอน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">6.1    สำรวจเพื่อวินิจฉัยข้อบกพร่อง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">6.2    วิเคราะห์แนวทางในการแก้ไขข้อบกพร่อง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">6.3    ศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับแนวทางแก้ไขข้อบกพร่อง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">6.4    กำหนดรูปแบบนวัตกรรม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">6.5    สร้างสื่อนวัตกรรม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 72.75pt; text-indent: -18.75pt; tab-stops: list 72.75pt" class="MsoNormal">6.6    ทดลองใช้  หาคุณภาพ</p>6.7    สรุปผลการใช้   
อ้างอิง   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">กรมวิชาการ. วารสารวิชาการ  เรื่อง การประกันคุณภาพการศึกษา  ฉบับที่ 6 วันที่ 6 มิถุนายน 2541</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">โรงเรียนท้องเนียนคณาภิบาล. รายงานพัฒนาคุณภาพการศึกษา  เรื่อง ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียนท้องเนียนคณาภิบาล  ประจำปี 2549</p> กระทรวงศึกษาธิการ สถาบันพัฒนาผู้บริหารการศึกษา การจัดการความรู้ในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ : อัดสำเนา 97 หน้า, 2548 <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> โรงเรียนท้องเนียนคณาภิบาล. รายงานพัฒนาคุณภาพการศึกษา </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> เรื่อง ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียนท้อง เนียนคณาภิบาล  ประจำปี 2549</p>