ลา ลูแบร์ ได้บันทึกจดหมายเหตุและวิพากษ์วิจารณ์

มะม่วง มังคุด ทุเรียน


มองซิเออร์ เดอ ลาลูแบร์ เอกอัครราชทูตฝรั่งเศสผู้มีอำนาจเต็มของพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ ซึ่งเข้ามาทูลพระราชสาส์นเจริญสัมพันธไมตรี กับสยามประเทศในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์ ราว พ.ศ.๒๒๓๐

ลา ลูแบร์ ได้บันทึกจดหมายเหตุและวิพากษ์วิจารณ์ถึงด้านต่างๆมากมายตามมุมมอง และกำลังสติปัญญา ในแง่ประวัติศาสตร์จึงต้องใช้วิจารณญาณโดยระมัดระวัง

สิ่งที่ลา ลูแบร์ บันทึกไว้เกี่ยวกับผลไม้มีความตอนหนึ่งว่า

"ผล Durion ในภาษาสยามว่า ทุเรียน (Tourien) เป็นผลไม้ที่มีผู้ชอบบริโภคกันมากในชมพูทวีป แต่ข้าพเจ้ารู้สึกทนไม่ไหวเพราะกลิ่นอันเลวร้ายของมัน"*

"ผล Mangue ในภาษาสยามเรียกว่า มะม่วง (Ma-moüang) ในชั้นแรกนั้นก็มีรสชาติเหมือนผลพีช pêche กับ อบริค็อท abricot รวมกัน แต่ในตอนท้ายรสมักจัดขึ้นเล็กน้อยและลดโอชารสไป"**

"ข้าพเจ้าไม่เคยได้เห็น มังคุด (mangoustan) ที่ว่ากันว่ามีรสชาติโอชะกว่ามะม่วงนั้นเลย"***

เมื่อมีหลักฐานดังนั้นแล้ว ทำให้ผู้เขียนฉงนใจถึงเรื่องเล่าอันเป็นที่ขบขันกัน ที่ว่ามีนักท่องเที่ยวฝรั่งมาเที่ยวชมตลาดน้ำดำเนินสะดวก แล้วเที่ยวถามนู่นถามนี่ว่าอะไร พอเห็นมะม่วงทุเรียนมังคุด ก็เข้าไปถามแม่ค้า ซึ่งได้คำตอบตามแบบแม่ค้า ฝรั่งซึ่งฟังไม่ได้ศัพท์แต่จับไปกระเดียด เลยตั้งชื่อผลไม้ไทยเสียใหม่ว่า ดูเรียน แมงโก้ แมงโก้สทีน เนื้อหาของเรื่องเล่านี้ผู้เขียนก็มิได้ทราบอย่างละเอียดโดยตลอดเรื่อง แต่ก็ทำให้ฉุกคิดขึ้นมา

ก็ในเมื่อ ลา ลูแบร์ รู้จักชื่อผลไม้เหล่านี้มาตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้ว เรื่องตลกทำนองนี้ก็คงไม่ใช่เรื่องจริง ด้วยเกรงว่าถ้าเล่าขานกันปากต่อปากไปเรื่อยๆ อาจทำให้เข้าใจว่าเป็นเรื่องจริงไปเสีย


อ้างอิง :
* มองซิเออร์ เดอ ลาลูแบร์ สันต์ ท. โกมลบุตร แปล จดหมายเหตุ ลา ลูแบร์ ราชอาณาจักรสยาม สำนักพิมพ์ศรีปัญญา นนทบุรี ๒๕๔๘ หน้า ๔๙๑
** เพิ่งอ้าง
*** เพิ่งอ้าง