"ไม่ง่ายเลย  ที่จะจัดการเรียนการสอนให้กับนักศึกษา ที่มีอายุ ระหว่าง 15 -59 ปี ได้เรียนรู้อย่างมีคุณภาพ โดยใช้หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน  พ.ศ. 2544

                ครู กศน. โดยเฉพาะครู ศรช.  ซึ่งอยู่ในพื้นที่แต่ละตำบล  ได้พูดคุยปัญหากับครูณัฐหลายเรื่อง  โดยเฉพาะเรื่องการจัดการศึกษานอกโรงเรียน หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2544 ระดับประถม  ม.ต้น  ม.ปลาย  ให้กับนักศึกษาผู้ใหญ่ที่มีความหลากหลายทั้งอายุ  อาชีพ ประสบการณ์  ครูหนึ่งคนต้องสอนทั้งหมด 8 วิชา ทั้ง 3 ระดับ  โดยเฉพาะวิชาวิทย์  คณิต  อังกฤษ  ซึ่งครูไม่มีความถนัด  และไม่สามารถหาครูผู้อื่นมาสอนแทนได้ 

               ด้วยความรักและห่วงใยครู ขวัญกำลังใจ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ครูมีใจมุ่งมั่นที่จะทำงานให้ประสบผลสำเร็จได้  การช่วยเหลือครู  เพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาการเรียนการสอน  อย่างน้อย ต้องมี 4 มิติ  คือ  การนิเทศ  การเป็นพี่เลี้ยง  การอบรม   การชี้แนะ 

                และจากการนิเทศติดตามผลอย่างใกล้ชิด  ด้วยความเข้าอกเข้าใจนี่เอง  ทำให้ครูณัฐทราบถึงปัญหาและวิธีแก้ปัญหาให้ตรงกับความต้องการของครู   นั่นคือ การทบทวน  ปรับปรุงเรื่องการทำแผนการสอน หรือแผนการเรียนรู้ใหม่  แผนการเรียนรู้ที่ครูร่วมกันจัดทำจะทำให้แก้ปัญหาเรื่องการจัดการเรียนการสอนของครู ศรช. ให้มีคุณภาพได้แค่ไหน  อย่างไร  ควรจะเริ่มต้นอย่างไร ครูณัฐต้องมาวางแผนการทำงานเป็นขั้น ๆ ไป

               "เด็กชายคนหนึ่งเฝ้ามองผีเสื้อดิ้นรนออกจากดักแด้  ด้วยความสงสารเขาจึงใช้ปลายมีดกรีดผ่าให้มันออกมาโดยง่าย  แต่ผีเสื้อตัวนั้นก็ไม่สามารถโบยบินขึ้นมาได้  เพราะธรรมชาติต้องการให้มันพัฒนาปีกให้แข็งแรงด้วยการดิ้นรนออกจากตัวดักแด้  เด็กชายทำให้ชิวิตของผีเสื้อนั้นสะดวกง่ายดายเกินไป  จนมัน ไม่สามารถเป็นตัวของตัวเองได้" 

(จากคุณเฉลิมชัย  พันธ์เลิศ  นศ.ปริญญาเอก  ภาควิชาหลักสูตรการสอนและเทคโนโลยีการศึกษา  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)

                 บทความนี้ ให้ข้อคิดกับครูณัฐว่า  ครูเราอบรมบ่อยมาก  การอบรมแต่ละครั้ง ครูเป็นผู้รับฟังมากกว่า  (และตอบว่า  ดีครับผม  เหมาะสมครับท่าน)   ครูไม่กล้าสะท้อนผลออกมาว่า  นำไปใช้ได้หรือไม่  มีปัญหาอุปสรรคอย่างไร  ทุกอย่างจึงเป็นลักษณะการลอกเลียนแบบ  ทำตามที่เจ้านายสั่งโดยไม่ได้คิดพัฒนาตนเอง

                 เราจึงเริ่มมีการจัดการความรู้กันใหม่   เราครู กศน.อำเภอจุน  มีการประชุมกันทุกวันจันทร์  ครูทุกคนเล่าเรื่องให้ครูณัฐฟังอย่างเปิดเผย  จริงใจ  ปัญหาต่าง ๆ ที่ครูไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง  การพูดคุยกันบ่อยๆ  ทั้งเป็นทางการและไม่เป็นทางการครูทุกคนเสนอความเห็นและแนวทางแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง ทำให้มองเห็นทางออกของปัญหา  ตกลงทุกคนอยากทำแผนการสอนใหม่  และแผนการสอนจะต้องเป็นแผนการเรียนรู้ที่สำเร็จรูป   นั่นคือ มีการวิเคราะห์สาระการเรียนรู้  ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังแต่ละวิชา  มีใบความรู้  มีใบงาน แบบทดสอบ เบ็ดเสร็จอยู่ในเล่มเดียวกัน  ครูทุกคนสามารถนำไปใช้สอนได้เลย  โดยถ่ายเอกสารแบบฟอร์มเอกสารต่าง ๆเพื่อเตรียมการสอนจากแผนการสอนได้เลย  และครูทุกคนไม่ว่าสอนวิชาอะไรก็สามารถนำไปใช้ได้อย่างเข้าใจในเนื้อหาที่สอน

              จากการที่เราร่วมกันคิด   ร่วมกันทำแผนการสอนนี้ ทำให้ผู้บริหารระดับจังหวัดเห็นความสำคัญ เห็นความมุ่งมั่นที่เราจะพัฒนาการเรียนการสอนของเรา  ท่านจึงให้ครูณัฐเป็นวิทยากรอบรมเชิงปฏิบัติการให้ครู กศน.ทั้งจังหวัดพะเยา  โดยครูทุกคนร่วมกันทำแผนการเรียนรู้ทุกรายวิชา  เหนื่อยมาก  สนุกมาก  3  วันเต็ม ๆ  ครูทุกคนให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี เพราะทุกคนเห็นความสำคัญจากการวิเคราะห์และสรุปเป็น mind mapping  เร่งทำจนเสร็จ  ครูณัฐกลับมาจากปฏิบัติธรรม   ครูทุกอำเภอรีบนำมาส่งและรายงานตัวกันใหญ่ 

               ขอบคุณ ครู ศรช.พะเยาทุกคน  ที่ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี  นี่เป็นเพียงการเริ่มต้น  ขั้นตอนต่อไปเมื่อครูนำแผนการเรียนรู้ทั้ง 24เล่มนี้ไปใช้แล้ว   ผลเป็นอย่างไร  เราจะมีการวิพากษ์  วิจารณ์  ให้ข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุงอีกครั้งในเดือนตุลาคม  ซึ่งถ้าสำเร็จแล้วเราจะเผยแพร่ต่อไป