ต้นจัน จะ ให้ผลสองแบบ มีทั้งลูกแบน และลูกป้อมค่อนข้างกลม ในต้นเดียวกัน ช่างน่าประหลาดใจ ใช่ไหมคะ

วันนี้หอบโน๊ตบุ๊กมานั่งที่ศาลาตอบผู้มาเยี่ยมบันทึกและตามไปเยี่ยมไปทักทายหลายๆท่าน ลมพัดโชยตลอดเวลาเย็นใจสบายจริงๆค่ะ เจ้ากระรอกมาส่งเสียงที่ ต้นไม้ซึ่งอยู่ติดศาลา เห็นหางขาวนวลเป็นพู่น่ารักเชียว

ทานอาหารกลางวันง่ายๆคนเดียว เสร็จแล้วเลยลงไปเดินเล่นนอกรั้วบ้านด้วย ในที่อีกแปลงที่คนข้างกายเขาทำโรงเรือนไว้ให้คนงานทำงานและเก็บข้าวของ แค่มีพื้นปูน มีหลังคา เปิดโล่งหมดสี่ด้าน มีต้นจัน เก่าแก่สูงมากอยู่ติดที่ เขาเลยทำช่องหลังคาให้ ต้นจัน เติบโตได้ ไม่ต้องตัดทิ้ง ไม่เบียดเบียนกัน

คอยจ้องว่าจะถ่ายรูปตอนมีลูกอยู่บนต้น แต่ไม่เคยสำเร็จ เพราะต้นสูงมาก เกินสิบเมตรค่ะ

ต้นจัน เป็นต้นไม้โบราณ เดี๋ยวนี้หายาก ตอนเด็กๆอยู่โรงเรียนใกล้วัด ชอบไปเก็บลูกจันร่วงที่ลานวัดมาดมเล่นและแบ่งให้เพื่อนดมด้วย

วันนี้ตื่นเต้นเห็นลูกจัน สีเหลืองนวล ร่วงหล่นเต็มไปหมด นึกว่าจะได้เก็บมาดมเล่น พอหยิบขึ้นมาขั้วถูกเจาะโบ๋หมด ก็ฝีมือฝูงกระรอกนั่นแหละค่ะ เลยเก็บลูกร่วงๆมากอง เก็บภาพได้แค่นี้ก็ยังดี

 

สังเกตเห็นว่าลูกที่แบนๆมีขนาดเล็ก และ ยังมีลูกป้อมๆขนาดใหญ่กว่ามาก ดูเป็นผลไม้คนละชนิดสงสัยว่า เอ ทำไมลูกถึงไม่เหมือนกัน ทว่าเป็นไปได้อย่างไรที่ผลไม้คนละชนิดมาตกอยู่ด้วยกัน ก็เรามี ต้นจัน นี้ต้นเดียวนี่นา

ค้นหาข้อมูลจึงได้ทราบว่า ต้นจัน จะ ให้ผลสองแบบ มีทั้งลูกแบน และลูกป้อมค่อนข้างกลม ในต้นเดียวกัน ช่างน่าประหลาดใจ ใช่ไหมคะ

ภายในผลลูกอิน มีเมล็ด๒-๓ เมล็ด

แม้มีเมล็ดใหญ่แต่เนื้อลูกอินก็เยอะ

 

ภายในลูกจัน ไม่มีเมล็ด เนื้อมาก สวยงาม หอมมากค่ะ

 

ข้อมูลจาก นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่ม : 365  เดือน-ปี : 09/2552 เขียนโดย รศ.ดร.กรณ์กาญจน์ ภมรประวัติธนะ ให้ข้อมูลไว้ละเอียดและน่าสนใจ ตามไปอ่านได้ที่ http://www.doctor.or.th/node/7612

ขอนำแค่ข้อมูลบางส่วนมาฝากกัน และในบทความนี้เรียกชื่อต้นไม้นี้ว่า ต้นจันโอ-จันอิน ค่ะ

จันโอ-จันอิน มีถิ่นกำเนิดอยู่ในเอเชียแถบเขตร้อน มักปลูกกันตามวัด เพราะเป็นต้นไม้ยืนต้นโตช้า

 
จันโอ-จันอินนำมากินเป็นอาหารได้ ชาวอีสานกินผลดิบ กล่าวว่าเอามาตำกินแซบอีหลีจริงๆ ผลสุกกินเล่น เป็นผลไม้ที่มีรสหวาน ก่อนกินจะต้องคลึงให้ช้ำเพื่อให้ยางฝาดที่แทรกอยู่ในเนื้อลดลง แต่เนื่องจากเป็นผลไม้ที่มีกลิ่นหอมจรุงใจเป็นเอกลักษณ์จึงมักนำมาดมเล่นก่อนแล้วค่อยกินเนื้อผลในภายหลัง 

ต้นจันโอ-จันอิน เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง ๑๐-๒๐ เมตร วงศ์เดียวกับลูกพลับสีส้มจากประเทศจีน มะพลับ ตะโกและมะเกลือ 

ผลมีลักษณะแตกต่างกันเป็น 2 แบบ
แบบหนึ่งผลกลมแป้น มีรอยบุ๋มตรงกลางผล   ไม่มีเมล็ดหรือเป็นเมล็ดลีบ รสฝาดอมหวาน มีกลิ่นหอม เรียกกันว่า ลูกจัน  


อีกแบบหนึ่งผลกลมหนา และไม่มีรอยบุ๋ม มี  เมล็ด 2-3  เมล็ด เรียกกันว่า ลูกอิน มีเมล็ดข้างใน มีรสฝาดอมหวาน

ถ้าทำให้ช้ำ รสฝาดของลูกจันและลูกอิน จะหายไป


...ลูกจันโอ-จันอินน้ำกะทิ

เครื่องปรุง   ลูกจันโอ-จันอิน 10 ลูก   น้ำกะทิ 800  กรัม      น้ำตาลปี๊บ ตามชอบ

ข้าวเหนียวมูน

วิธีทำ

คลึงให้ลูกจันโอ-จันอินน่วม  แล้วปอกเปลือก ออก แคะเม็ด ฉีกเนื้อลูกจันโอ-จันอินเป็นชิ้นๆ    

 ตั้งกะทิให้ร้อนบนไฟอ่อน ใส่น้ำตาลปี๊บ ค่อยๆ คนให้น้ำตาลละลาย ปิดเตา

ใส่เนื้อลูกจันโอ-จันอินแล้วก็คนเบาๆ กินกับข้าวเหนียวมูล....

เคยได้ยินคุณย่าเล่าถึง ลูกจันน้ำกะทิ ไม่เคยได้ลิ้มรสหรอกค่ะ เพิ่งได้ข้อมูลมาเพิ่มว่าแถวบ้านผู้เขียน ป้าฉัตร แกทำ ลูกจันแกงบวด ด้วยค่ะ เหมือนกล้วยบวชชี

ท่านใดเคยชิม ขอเชิญมาเล่าให้ฟังด้วยนะคะ