การดูแลผู้ป่วยสุราที่มีภาวะเลือดออกในทางเดินอาหาร

 (UGIB)  

การดูแลผู้ป่วยสุราที่มีภาวะเลือดออกในทางเดินอาหาร(UGIB) โดยนางสาวกุลธรา  สิงห์ลานางสาวกาญจนา  ข้อสว่าง ภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบน(Upper Gastrointestinal Hemorhage)หมายถึง  การที่เลือดออกในทางเดินอาหารตั้งแต่หลอดอาหาร,กระเพาะอาหาร,ลำไส้เล็กส่วนดูโอดินัม  ส่วนที่ 4 Ligament of Treitz  ผู้ป่วยอาจมาพบแพทย์เนื่องจากอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายอุจจาระดำ หรือหน้ามืดเป็นลมโดยไม่ทราบสาเหตุ ถ้าเลือดออกถึง 100-200 ซีซี จะมีอุจจาระเป็นสีดำทางเดินอาหารแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วน คือ1.ทางเดินอาหารส่วนบน  คือ  ทางเดินอาหารตั้งแต่ หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ไปจนถึงดูโอดินัมส่วนที่ 4 2.ทางเดินอาหารส่วนล่าง   คือ   ทางเดินอาหารที่ต่ำกว่าดูโอดินัมส่วนที่ 4  สาเหตุ1. หลอดเลือดโป่งขอดที่หลอดอาหาร(Esophageal varices) พบได้ค่อนข้างบ่อย เนื่องจากผู้ป่วยเป็นโรคตับแข็ง (Cirrosis) ทำให้เกิดความดันโลหิตสูงในหลอดเลือดดำพอร์ทัส(portal hypertension)หลอดเลือดโป่งขดยังอาจพบได้ในผู้ป่วยที่เป็นโรคตับอักเสบเรื้อรัง(chronic hepatitis) หรือตับอักเสบเฉียบพลัน(acute hepatitis)แต่มักไม่ทำให้เกิดการตกเลือดผู้ป่วยเหล่านี้มักจะมีอาการแสดงของโรคตับเรื้อรังและมีภาวะดีซ่าน(jaundice)2.       กระเพาะอาหารอักเสบเฉียบพลันหรือเรื้อรัง(acute หรือ chronic gastitis ) เป็นสาเหตุสำคัญของการอาเจียนเป็นเลือดและถ่ายอุจจาระดำ อาจทำให้เกิดการตกเลือดอย่างมาก ผู้ป่วยที่เป็นโรคตับแข็งก็อาจจะเป็นแผลกระเพาะอาหารหรือกระเพาะอาหารอักเสบ และเกิดการตกเลือดได้3. เนื้องอก(tumor)ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งกระเพาะอาหารบางคนจะมีอาเจียนเป็นเลือดส่วนมากจะมีอาการกลืนอาหารลำบาก องค์ประกอบที่มีมีอิทธิพลต่อการเกิดแผลในกระเพาะอาหาร1.กรรมพันธุ์2.อาหาร  ผู้ป่วยที่รับประทานอาหารที่มีกากน้อย และมีจำนวนแป้งสูง พบว่าเป็นโรคกระเพาะอาหารมากกว่าคนที่รับประทานอาหารที่มีกากและจำนวนโปรตีนสูงมาก3.การสูบบุหรี่  การดื่มสุราแอลกอฮอล์4.ผู้ที่มีฐานะยากจนทำให้ขาดสารอาหารและมักรับประทานอาหารที่มีแป้งมาก5.สภาพจิตประสาท อารมณ์6.การใช้ยาบางชนิด เช่น พวก salicylate /corticosteroid อาการและอาการแสดง1.ผู้ป่วยจะมีอาการอ่นเพลีย คลื่นไส้ ปวดท้องในระยะเรก มีความรู้สึกอยากถ่วยอุจจาระ อาจเป็นลมหน้ามืดขณะกำลังถ่าย2.อาจมีอาเจียนเป็นเลือดสด  ถ่ายอุจจาระและมีอาการปวดศรีษะ กระหายน้ำกระวนกระวายใจสั่นเหงื่อออก ความดันต่ำ ชีพจรเบาเร็ว และผิวหนังเย็นชื้นอาการเปลี่ยนแปลงอื่นๆที่พบได้คือ                -ฮีมาโตคริตต่ำลง  platelet สูง                - BUN สูง                -ไข้ อาจเกิดภายใน 24 ชั่วโมงแรก และเป็นอยู่นาน 2-3 วัน                -อาจเกิดอาการสับสน                -อาจเกิดอาการปอดบวมได้จาก aspiration หรือ hypostatic pneumonia                 -hyperbilirubinemia เกิดภายหลังการตกเลือด                -อาการทางตับ พบในกรณีที่ผู้ป่วยมีโรคตับแข็งร่วมด้วย การพยาบาลผู้ป่วยเลือดออกในทางเดินอาหาร1.ตรวจสัญาณชีพ (vital signs) ได้แก่ ชีพจร และความดันโลหิต ถ้าชีพจรมากกว่า 100-120 ครั้ง/นาที ความดันโลหิต systolic ต่ำกว่า  100 มิลลิเมตรปรอท หรือความดันโลหิตในท่านั่ง(postural hypotention) 10-15 มิลลิเมตรปรอท แสดงว่ามีการเสียเลือดอย่างน้อย 1,000 ซีซี 2.ผู้ป่วยได้รับออกซิเจนอย่างเพียงพอ การให้ออกซิเจนในผู้ป่วยช็อคเป็นสิ่งจำเป็นเพราะจะช่วยลดการทำงานของหัวใจและระบบหายใจดูแลทางเดินหายใจให้โล่งอยู่เสมอสิ่งที่ควรติดตาม ประเมินและบันทึก ได้แก่                -ระดับความรู้สึกตัวอาจเป็นอาการสำคัญที่บ่งบอกถึงภาวะพร่องออกซิเจน (hypoxia)                -ลักษณะและอัตราการหายใจ  ปกติควรมีอัตราการหายใจ ระหว่าง 16-22 ครั้ง/นาที และสม่ำเสมอ                -ควรฟังเสียงลมเข้าออกจากปอด เพื่อตรวจค้นว่ามีการอุดตันทางเดินหายใจหรือมีภาวะน้ำเกินหรือไม่-ติดตามผล Lab                3.ดูแลการไหลเวียนเลือดให้เพียงพอ โดยการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ                4.การให้เลือด                5.ใส่สายยางกระเพาะอาหาร (nasogastric tube) เพื่อทำการล้างกระเพาะอาหารด้วยน้ำทำให้หลอดเลือดหดตัวและช่วยกำจัดเลือดที่ค้างอยูในกระเพาะอาหารออกให้หมด                ในผู้ป่วยสุราส่วนใหญ่จะมีการดูแลสุขภาพไม่เหมาะสม เช่น รับประทานอาหารไม่เป็นเวลาทำให้เกิดโรคกระเพาะอาหารและการดื่มสุรานานๆอาจทำให้เกิดโรคตับแข็งซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะเลือดออกในทางเดินอาหาร นับเป็นภาวะวิกฤติทั้งทางร่างกายและจิตใจเนื่องจากเป็นการสูญเสียเลือดภายในที่เกิดขึ้นรวดเร็วประเมินได้ยากความล่าช้าหรือการให้การพยาบาลที่ไม่ถูกต้องหรือไม่เหมาะสมจะทำให้ผู้ป่วยได้รับอันตรายรุนแรงถึงชีวิตได้ ดังนั้นพยาบาลจึงเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยชีวิตผู้ป่วยจึงต้องมีความรู้ความสามารถในการประเมินผู้ป่วยได้ถูกต้อง เพื่อค้นหาปัญหาตลอดจนการวางแผนการพยาบาลเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการพยาบาลที่ถูกต้องเหมาะสมและสอดคล้องกับการรักษาของแพทย์ ควรมีทักษะและความชำนาญหลายๆด้านมีการวางแผนในหน่วยงานและเตรียมอุปกรณ์ต่างๆให้พร้อมอยู่เสมอจะทำให้การรักษาผู้ป่วยภาวะวิกฤติได้ถูกต้องรวดเร็วนอกจานี้โรคเลือดออกในทางเดินอาหารยังมีโอกาสที่จะกลับมาเป็นซ้ำอีก  หากผู้ป่วยไม่เข้าใจถึงการปฏิบัติตัวเมื่อกลับไปอยู่ที่บ้านพยาบาลจึงเป็นผู้ที่มีบทบาทในการให้ความรู้และการปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 คำสำคัญ (keywords): ugib 
 หมายเลขบันทึก: 103581
 เขียน:  
 ความเห็น:  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

อ้อม
IP: xxx.47.233.85
เขียนเมื่อ Mon May 11 2009 01:39:33 GMT+0700 (ICT)

เป็นประโยชน์แก่คนอื่นๆมากเลยค่ะขอบคุณค่ะ

IP: xxx.28.179.13
เขียนเมื่อ Sat Oct 03 2009 13:01:41 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณนะค่ะ เข้าใจแล้วค่ะ

สุรศักดิ์ ลิขิต
IP: xxx.90.79.108
เขียนเมื่อ Wed Jun 16 2010 04:02:56 GMT+0700 (ICT)

ผม อะเคยเจอเหตุกาลยังงี้มาเหมือนกันอะนะคับ แต่ผมแม่งก้ยังเป็นเด็กอยู่ แต่ไม่เด็กมานะ เดี๋ยวถ้าใครอ่านเดี๋ยว หรือว่า พยาบาลอะคับ เดี่ยวไม่แน่ได้เจอกันแน่นะคับ  นี่แม็ค นะคับนี่ก็ผม

Namfon
IP: xxx.31.121.89
เขียนเมื่อ Sun Oct 31 2010 23:53:47 GMT+0700 (ICT)

ดีจังค่ะ..หนูเป็นนักศึกษาพยาบาลนะคะฝึกงานอยู่ค่ะได้ case นี้พอดีเลย..ขอบคุณนะคะช่วยได้เยอะค่ะ^^

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า