แนวคำถามในการวิจัยเชิงคุณภาพ

แนน
ขอทราบว่า แนวคำถามในการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง งานวิจัยเชิงคุณภาพ เรื่องการปฏิบัติงานตามหลักธรรมาภิบาลของหน่วยงาน เพื่อให้ได้คำตอบครอบคลุมทั้ง 6 องค์ประกอบหลักของธรรมาภิบาล คือหลักนิติธรรม หลักคุณธรรม หลักความโปร่งใส หลักความรับผิดชอบ หลักความคุ้มค่า และหลักการมีส่วนร่วม จะต้องถามคำถามว่าอย่างไรบ้างค่ะ.. ขอบคุณค่ะ
คำตอบ

การตั้งคำถามให้ครบองค์ประกอบนั้นเป็นเรื่องของเนื้อหาแล้วค่ะ ไม่ใช่เรื่องวิธีวิจัย อยากรู้อะไรก็ถามให้ครบเท่านั้นเอง แต่สิ่งที่ต้องวางแผนคือ คุณอยากรู้ประเภทของคำตอบแบบไหนต่างหากค่ะ 

ไมเคิล แพตตั้น (Micheal Quinn patton) เขียนตำราไว้ว่า คำถามมี 6 ประเภท

1. ถามประสบการณ์ว่าทำอะไรมาบ้างเกี่ยวกับเรื่องนี้ (experience and behaviour)

2. ถามความเห็น ถามว่าเค้าให้คุณค่าเรื่องนี้อย่างไร (oponion and value)

3. ถามความรู้สึก (feeling)

4. ถามความรู้ (knowledge)

5. ถามว่าไปเห็นเหตุการณ์ ไปได้ยินได้ฟัง ได้ดม ได้กิน อะไรมาเกี่ยวกับเรื่องที่ทำวิจัย (sensory)

6. ถามเกี่ยวกับ demongraphic ของผู้ถูกสัมภาษณ์ เช่นจบอะไร ทำงานมากี่ปี เป็นต้น (background)

อีกอย่างที่ต้องคำนึงคือถามใคร ที่ไหน และอย่างไร เป็น structured คล้ายๆทำแบบสอบถามแต่เป็นคำถามปลายเปิด หรือ semi-structured แบบมี interview guide หรือ คุยเรื่อยเปื่อยไปเรื่อยๆ

โดยมากจะเป็นแบบ semi-structure ก็จะไม่ยากดีแล้วก็ไม่ลืมว่าจะต้องถามอะไรบ้างแต่ก็ยังคุยเป็นธรรมชาติดีค่ะ

 

กำลังจะทำวิจัยเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยของผู้ดูแลที่บ้าน คำถามวิจัยเชิงคุณภาพ indepth interview เราจะถามว่าอย่างไรบ้าง ยกตัวอย่างให้ได้ไมคะ และ แนวการสังเกตด้วยค่ะ ว่าเราจะสังเกตอะไรบ้าง

มัทนา

ก่อนอื่นต้องตอบให้ได้ก่อนว่า

1. คำถามวิิจัยและวัตถุประสงค์งานวิจัยคืออะไร

2. participants ที่จะไปสัมภาษณ์หรือสังเกตเค้าคือใครบ้าง

ถึงจะทราบว่าจะถามหรือสังเกตอะไรหน่ะค่ะ

ตอนนี้กำลังทำวิจัยเรื่องบ้านพิพิธภัณฑ์สาย2อะคะ

คือต้องไปสัมภาษณ์อะคะเกี่ยวกับบ้านพิพิธภัณฑ์เกี่ยวกับกลยุทธ์ทางการตลาดบ้านพิพิธภัณ์กำลังเริ่มทำบทที่2ของวิชาวิจัยอะคะ เลยอยากรู้ว่าคำถามที่เราจะไปสอบถามเขาเนี่ยต้องประมานไหนแนวไหนเราถึงจะได้คำตอบมาตรงกับที่อาจารย์เขาต้องการอะคะ

รู้สึกเครียดๆๆอะคะกับการทำวิจัยก่อนจบการศึกษาอะคะ

ก่อนอื่นต้องกลับมาทบทวนคำถามวิจัย (research question) ให้ชัดเจน

ว่าต้องการทำงานวิจัยชิ้นนี้เพื่ออะไรค่ะ

คำถามในการสัมภาษณ์ก็จะล้อไปตามคำถามวิจัย

ถ้าอ่านบันทึกนี้ก็จะเห็นว่ามีประเภทคำถาม 6 ประเภท ก็เลือกใช้ให้ถูกบริบท

อ่านเพิ่มเติมได้จากงานหลายๆชิ้นของ Micheal Quinn patton ค่ะ

แต่ที่สำคัญที่สุดที่ต้องการเน้นคือ

เราต้องทำงานวิจัยให้น่าเชื่อถือจากตัวข้อมูลดิบและจาก methodology

อย่าไปยึดว่า"ใคร"ถูก แต่ให้ยึดว่า "อะไร" ถูก

จงหาวิธีที่ทั่วโลกทำกันมาแล้วน่าเชื่อถือ

ไม่ใช่ว่าทำอย่างไรถึงจะถูกใจอาจารย์แค่นั้นค่ะ

ตอนนี้กำลังทำวิจัยเรื่องการรับรู้และความเข้าใจของพนักงานต่อแผนการประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน 2554 ไม่แน่ใจว่าจะต้องตั้งคำถามในการสัมภาษณ์ อย่างไร เพราะอาจารย์ให้ใช้ทั้งวิจัยเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณประกอบกันค่ะ รบกวนแนะนำด้วยนะค่ะ

ขอบพระคุณอย่างสูงค่ะ

มัทนา

แล้วคุณ Nat y. ทบทวนวรรณกรรมเสร็จถึงไหนแล้วคะ

ถ้ามี conceptual framework แล้วรู้ว่ามีตัวแปรอะไร outcome คืออะไร ถึงจะคิดคำถามออกค่ะ

พยายาม scope คำถามวิจัย (ไม่ใช่คำถามสัมภาษณ์นะคะ) หรือ วัตถุประสงค์งานวิจัย

ให้แคบลงและชัดขึ้นก่อนจะหายงงเองค่ะ

ลองต้นวรรณกรรมเก่าๆที่คล้ายๆกันมาอ่านจะพบแนวทางค่ะ

วัตถุประสงค์คือต้องการทราบว่าพนักงานมีการรับรู้และเข้าใจแผนประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน 2554 จากสื่อใด มากน้อยเพียงใด ค่ะ

มัทนา

คุณ Nat y. ลองทบทวนวัตุประสงค์งานวิจัยและนิยามคำศัพท์ให้ชัดเจนก่อน เช่น

การ"รับรู้"และ"เข้าใจ" หมายความว่าอย่างไร วัดจากอะไร

ถ้าจะวัดกันว่า แค่เคยได้ยิน กับ พูดซ้ำได้ว่ามันคืออะไร กับ ออกความเห็นว่าเห็นด้วยหรือไม่ อย่างไร ก็ต่างกันมาก

เราต้องชัดก่อนตั้งแต่แรกว่าต้องการอะไรค่ะ

ถ้าต้องการทราบแ่ค่ว่าได้ยินมาจากสื่อไหนมากน้อยแค่ไหนก็วัดเป็ยเชิงปริมาณตรงๆ จบเลยค่ะ

ลองเขียนนิยามศัพท์ เป็นoperational definition ก่อนมั้ยคะ

ต่อด้วย conceptual framework แล้วจะคิดขั้นตอนต่อไปได้ค่ะ

ทบทวนวรรณกรรมที่ทำเรื่องคล้ายๆกันด้วยนะคะ มีเยอะเลยค่ะ

 

 

PEE NONG

แล้วถ้า เราทำเรื่อง ความเป็นพลเมืองของประชาชน แล้วเน้นว่า ปชช. มีความเข้าใจในความเป็นพลเมืองอย่างไร ด้าน สิทธิ เสรีภาพ หน้าที่ สิทธิชุมชน ความสัมพันระหว่างรัฐกับ ปชช เราจะตั้งคำถามยังไง ให้ครอบครุมประเด็นเหล่านี้