วันอาทิตย์ที่ 17 พฤษภาคม 2552

ความเหลื่อมล้ำทางความรู้

ในความคิดเห็นของผมเอง ความเหลื่อมล้ำทางความรู้นั้น ขึ้นอยู่กับแต่ละปัจเจกบุคคล ไม่สามารถไปบังคับกันได้ การเรียนรู้ขึ้นอยู่กับความตั้งใจ สนใจของแต่ละบุคคล ตามความสมัครใจ มีความแตกต่างที่หลากหลายกันออกไป ไม่เหมือนหรือซ้ำแบบกัน จากประสบการณ์จริง ที่ประสบจากที่ทำงาน พอสรุปสภาพของปัญหาความเหลื่อมล้ำทางความรู้ ดังนี้

1.ศักยภาพ และทักษะ

ศักยภาพและทักษะของแต่ละบุคคลเป็นเรื่องที่สำคัญเป็นอันดับแรก ปรากฎว่า เรื่องเทคโนโลยีสารสนเทศ จะว่าเป็นเรื่องใหม่ก็ว่าใหม่ จะว่าไม่ใหม่ก็ไม่ใหม่ ขึ้นอยู่ที่แต่ละบุคลจะคิด แต่สำหรับผมมองว่า ปัญหามันเกิดจากการไม่ยอมรับการเปลี่ยนแปลงของเราเองเป็นสำคัญ คนที่ไม่ยอมรับ จะบ่นว่าเป็นเรื่องที่ยาก ถูกบังคับ(เหมือนถูกจับไปขังคุกอะไรทำนองนั้น) เมื่อ 7 ปี ที่แล้ว ผมก็ไม่ยอมรับเหมือนกัน เนื่องจากสมัยนั้นประสบกับปัญหาความไม่พร้อมของอุปกรณ์ และทักษะของเราเอง แต่ระยะหลังต้องพยายามเรียนรู้ อันเนื่องมาจากถูกบีบคั้นจากการทำงาน จึงเห็นว่า เทคโนโลยีสารสนเทศ เป็นเรื่องที่มีความจำเป็น หากเรารู้จักใช้ประโยชน์จากมัน สมัยก่อน ใช้อีเมลไม่เป็น ใช้อีแหม๋ว (ชื่อน้องที่ทำงาน) แทน บางครั้งมีเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานอื่น ติดต่อประสานงาน บอกว่าได้ส่งข้อมูลมาให้ทางอีเมลแล้ว เราถามเขาว่า อีเมล คือ อะไร เชยจริงๆ ปัจจุบันการทำงานของผม ได้อาศัยเทคโนโลยีดังกล่าวมาช่วยได้มาก แรกๆ ก็ถามน้องๆ ผู้รู้ก่อน ปัจจุบันแซงหน้าน้องไปหลายเมตรแล้ว  เนื่องจากเราได้นำไปใช้งานจริงๆ แต่น้องบางคนใช้เล่นแต่เกมส์ และ chat คุยกับเพื่อน ตัวอย่างของการใช้เทคโนโลยีช่วยการทำงาน ที่บางท่านอาจจะมองว่าเป็นเรื่องง่ายๆ ใครๆ เขาก็ทำเป็นกันแล้ว แต่สำหรับผมถือว่าเป็นเรื่องใหม่ของเรา คือ การจัดทำรายงาน เพิ่งมาหัดใช้ Microsoft word เมื่อปลายปีที่แล้ว ตอนไปอบรมที่ออสเตรเลีย ต้องทำรายงานส่งอาจารย์ เกือบเอาชีวิตไม่รอด แต่ก็พยายามลองใช้ ถึงได้รู้ว่าไม่ยากอย่างที่คิด ปัจจุบันผมยอมรับว่า ตัวเองยังไม่มีความรู้เรื่อง การจัดการความรู้เลย สมัครเป็นสมาชิก gotoknow ปีกว่าแล้ว แต่ไม่ค่อยได้เข้าไปใช้งาน เห็นสมาชิกหลายท่าน ส่งข้อคิดเห็นต่างๆ แถมมีรูปประกอบ เห็นแล้วยังอิจฉาว่า เก่งจริงๆ ทำได้อย่างไร เพิ่งมาตื่นตัว จากแรงกระตุ้น จากการจัดงานเสวนาครั้งนี้ ส่งใบสมัครเข้าร่วม งานตั้งแต่ต้นเดือน เปิดดูรายชื่อทุกวันด้วยใจจดใจจ่อ ปรากฎว่า ทางเว็บไซด์ แจ้งว่าปิดรับสมัครแล้ว ทำให้ใจหล่นไปถึงอยู่ที่ตาตุ่ม  นึกว่าคงหมดหวังแล้ว เนื่องจากไม่มีชื่อปรากฎ เพิ่งมาเปิดดูเมื่อไม่กี่วันด้วยความไม่ตั้งใจ ปรากฏมีชื่อให้เข้าร่วมงาน ดีใจมากๆ ยิ่งกว่าถูกหวยเสียอีก แอบร้องไชโยอยู่ในใจคนเดียว หากตะโกนดังๆ คนอื่นจะหาว่าเราบ้า ผมมีความคาดหวังว่า จะนำความรู้ที่ได้รับ มาพัฒนาการจัดองค์ความรู้เรื่องการจัดการสิ่งแวดล้อม ที่สำนักงานฯ รับผิดชอบอยู่ เพื่อเป็นแหล่งเผยแพร่ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมในวงกว้างต่อไป

2. กัลยาณมิตร หมายถึง เพื่อน หรือเครือข่ายที่นำความรู้มาให้ ก็มีส่วนสำคัญมาก ความรู้เรื่อง เทคโนโลยี มีการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วมาก หากจะให้เราไปตามมัน มันก็ยิ่งหนีไปไกล ตามไม่ทันหรอก ผมยึดหลักเทคโนโลยีเพียงพอ หมายถึง เลือกใช้ตามความเหมาะสมในการใช้งานของเรา อย่าไปลุ่มหลงมันมาก เหมือนกับมันเป็นวัตถุ ยิ่งตามก็ยิ่งเหนื่อย แถมเสียเงินเสียไปซื้อมา แต่ใช้ไม่คุ้มค่า ตัวอย่างเช่น ที่ทำงานของผม 2 ปี ที่แล้ว ซื้อ notebook แจกบุคลากรระดับผู้บริหารระดับกลาง เลือกซื้อรุ่นใหม่ล่าสุด core to dual สมัยนี้คงเก่าแล้ว เครื่องละ 5 หมื่น ปรากฎว่า เหมือนดั่งสุภาษิตที่ว่า ลิงได้แหวน บางคนรับไปแล้ว บ่นว่าเป็นภาระต้องเก็บรักษา กลัวหาย ตอนหลังยกให้ลูกน้องใช้ ก็ยังดี บางคนใช้สำหรับเล่นเกมส์เท่านั้น ตูละหน่าย แล้วก็มาบ่นว่าตัวเองไม่พร้อม ต้องโทษตัวเองว่า ไม่ยอมเรียนรู้เอง บางคนจบสาขาที่เรียนแสนยาก ยากกว่าการใช้คอมพิวเตอร์เสียอีก แต่ดั่งคำสอนของพระสงฆ์ดังๆ บางรูป สอนว่า เพราะจิตของเรา ไปปิดกั้นตัวเอง ว่า เราทำไม่ได้ มันก็ทำไม่ได้ไปจนตาย หากเปลี่ยนความคิดว่า เราต้องทำได้ มันก็ต้องทำได้

3. อายุ ที่ทำงานผม กลุ่มบุคคลที่อายุเกิน 45 ปีขึ้นไป ส่วนใหญ่จะไม่ยอมเปิดใจเพื่อจะรับการพัฒนาในเรื่องดังกล่าว บ่นว่าแก่ หรืออาวุโสบ้าง แต่บางเรื่อง ไม่เหมาะกับผู้สูงอายุเช่น การไปเที่ยวในสถานบันเทิงต่างๆ กลับให้เหตุผลว่า อายุเป็นเพียงตัวเลข เสียนี่ จริงๆ อายุเป็นเพียงตัวเลข จริงอย่างที่คิด เมื่อ 2 ปี ที่แล้ว ผมไปอบรมที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เกิดความประทับใจ ต่อวิทยากรท่านหนึ่ง ขอเอ่ยนามครับ ท่านผู้นั้น คือ ท่านคัมร์ภี แก้วเจริญ (หากจำชื่อผิดขออภัยด้วย) อดีตอัยการสูงสุด ตอนนั้นท่านเกษียนแล้ว แต่ท่านบรรยายเรื่องกฎหมาย โดยนำ website ที่ทำขึ้นด้วยตนเอง ขึ้นจอสอนพวกเรา ผมสอบถามท่านว่าไปเรียนจากที่ใดมา ท่านบอกว่า เรียนด้วยตนเอง ถามลูกบ้าง นับจากวันนั้นเป็นต้นมา ผมเชื่อมั่นว่า อายุเป็นเพียงตัว แต่เพียงบางเรื่องเท่านั้นนะ ผู้อาวุโสทั้งหลายอย่าหลงดีใจนะจ้ะ  วันนี้ขอจบแค่นี้ก่อนครับ หากมีเวลา และนึกอะไรใหม่ๆ ได้ จะเขียนเพิ่มเติมให้

ฉลอง- สิ่งแวดล้อม