ขอกราบขอบพระคุณหลวงพี่ฯ มากครับ

กราบนมัสการหลวงพี่ฯ ครับ... ขอกราบขอบพระคุณมากครับ ที่ได้ทักท้วงคำพูดของผมเกี่ยวกับเรื่อง การ 'เกิด' ในทางพุทธศาสนา... ผมได้ลองแก้ไขเบื้องต้นแล้ว หากยังมีข้อผิดพลาดใดๆ อยู่อีก ก็ขอความกรุณาชี้แนะด้วยครับ... http://gotoknow.org/blog/science/186480 ...บัญชา
คำตอบ
P

 

  • ก็สำคัญอยู่ว่า อาจารย์ใจกว้าง คงจะพอรับคำท้วงเล็กน้อยได้...

ตามที่เคยเห็น มีนักรู้หรือบางคนก็เป็นเพียงนักอวดรู้ที่มักอ้างตามท่านพุทธทาส ซึ่งสิ่งที่อ้างตามนี้ อาจจำแนกได้ ๒ นัย กล่าวคือ

  • ตามเนื้อหา...
  • ตามความเห็น...

ตามเนื้อหา... ก็เช่น ในหนังสือว่า อภิธรรมคืออะไร ? ท่านพุทธทาสขยายความ อภิธรรม อาจแปลว่า ธรรมะเกิน ก็ได้ เพราะ อภิ แปลว่า ยิ่ง, เกิน, ล่วง ....

ประเด็นนี้ท่านพุทธทาสพลาด เพราะ อภิ แปลว่า ยิ่ง, ใหญ่, เฉพาะ, ข้างหน้า  ... ส่วนที่แปลว่า ยิ่ง, เกิน, ล่วง นั้นได้แก่ อติ (นักเรียนบาลีไวยากรณ์เบื้องต้น จะต้องท่องความหมายของอุปสัคเหล่านี้)

 

ตามความเห็น... ที่แพร่หลายที่สุด ก็น่าจะเป็นประเด็นที่ท่านพุทธทาสไม่เห็นด้วยกับการอธิบายปฏิจจสมุปบาททำนองข้ามภพข้ามชาติในคัมภีร์วิสุทธิมัคค์ของพระพุทธโฆสาจารย์์... โดยท่านพุทธทาสมักยกมาโจมตีแล้วจะเน้นว่าปฏิจจสมุปบาทคือกระบวนการที่เกิดขึ้นในวิถีจิตเดียว...

ประเด็นนี้ คงมีนักอวดรู้นำไปอ้างกันเยอะ ในบั้นปลายชีวิตท่านพุทธทาสจึงได้แก้ว่า ท่านเห็นด้วยกับคัมภีร์วิสุทธิมัคค์ ๙๕ % ในส่วนที่ไม่เห็นด้วยเพียง ๕ % เท่านั้น (จำชื่อหนังสือไม่ได้ แต่ผู้สนใจลองค้นงานในบั้นปลายของท่าน)

ประเด็น นี้คงจะสำคัญ เพราะในหนังสือพุทธธรรมของพระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)  เฉพาะบันทึกพิเศษท้ายบทก็มีประเด็นนี้อยู่ด้วย...  ซึ่งท่านได้รวบรวมไว้ว่า  ปฏิจจสมุปบาทสามารถอธิบายได้ ๒ นัย โดยบางคัมภีร์นั้น พระพุทธโฆสาจารย์อาจขยายความอย่างหนึ่งมากอย่างหนึ่งน้อย  หรืออาจขยายความเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น

(อนึ่ง เฉพาะการเกิดและตายแบบปัจจุบันตามที่โยมอาจารย์อ้างมานั้น ก็นับว่าเป็นประเด็นสำคัญ หนังสือพุทธธรรมก็ได้ประมวลอ้างอิงไว้ในบันทึกพิเศษท้ายบท ซึ่งเป็นบันทึกที่ ๒ อยู่ในหนังสือพุทธธรรมหน้า ๑๔๕)

ตามที่บ่นมา...มิใช่ว่าอวดรู้กว่าท่านพุทธทาส เพราะท่านพุทธทาสบรรยายสดๆ แล้วมีการถอดบันทึกเทปในภายหลัง ซึ่งอาจผิดพลาดได้เป็นธรรมดา (แม้อาตมาเอง บางครั้งก็อ้างผิดเหมือนกัน 5 5 5...) เพียงแต่บอกเล่าไว้เท่านั้น

 

เจริญพร