การคิดค่าชดเชย

misterpump
การคำนวณค่าชดเชยให้กับพนง. ตามกม.แรงงานในกรณีที่เลิกจ้างนั้น ค่าจ้างที่นำมาคำนวณ ให้รวมรายได้อื่นๆ ที่พนักงานได้รับเป็นประจำในแต่ละเดือน (เช่น Incentive , commission , ค่ากะ . ค่านั่งเครื่อง , ค่าอาหาร) บวกเข้าไปกับฐานเงินเดือนด้วยหรือเปล่าครับ
คำตอบ

จากคำถาม มีค่ากะ ค่าอาหารฯ คงจะเป็นบริษัท ผมจึงยกองค์ความรู้จาก พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานฯ มาอธิบาย  ในประเด็นคำถาม มีคำที่ควรทำความเข้าใจถึงความหมาย ของคำว่า ค่าชดเชย ค่าตอบแทน ค่าจ้าง 

ค่าชดเชยคือ[1]  เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเมื่อเลิกจ้างนอกเหนือจากเงิน ประเภทอื่นซึ่งนายจ้างตกลง จ่ายให้แก่ลูกจ้างค่าชดเชยจึงเป็นเงินที่นายจ้างมีหน้าที่จ่ายตามกฏหมายคุ้มครอแรงงานเมื่อนายจ้างเป็นฝ่ายเลิกจ้าง ถ้านายจ้างมิได้เลิกจ้างลูกจ้าง แต่ลูกจ้างลาออกจากงานไปทิ้งงานไปหรือลูกจ้างถึงแก่ความตาย นายจ้างก็ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ดังนั้นในการที่จะดูว่าลูกจ้างจะได้รับค่าชดเชย หรือไม่ต้องดูรายละเอียด ดังต่อไปนี้

 

การจ่ายค่าชดเชย[2]นายจ้างต้องชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งถูกเลิกจ้าง โดยคำนวณจากค่าจ้างอัตราสุดท้าย หรือคำนวณจาก ค่าจ้างของการ ทำงานระยะเวลาสุดท้ายสำหรับกรณีที่ลูกจ้างนั้น ได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณ เป็นหน่วยโดยจ่ายตามระยะเวลา ที่ลูกจ้างทำงานดังต่อไปนี้
  • ทำงานครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี จ่ายเท่ากับค่าจ้าง 30 วัน
  • ทำงานครบ 1 ปี แต่ไม่ครบ 3 ปี จ่ายเท่ากับค่าจ้าง 90 วัน
  • ทำงานครบ 3 ปี แต่ไม่ครบ 6 ปี จ่ายเท่ากับค่าจ้าง 180 วัน
  • ทำงานครบ 6 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี จ่ายเท่ากับค่าจ้าง 240 วัน
  • ทำงานครบ 10 ปีขึ้นไป จ่ายเท่ากับค่าจ้าง 300 วัน (มาตรา 118)

ค่าชดเชยต้องจ่ายทันที่เมื่อเลิกจ้าง หากไม่จ่ายถือว่าผิดนัด และต้องเสียดอกเบี้ยโดยไม่ต้องทวงถาม (ฎีกาที่ 1017/2524, 2476/2537) สิทธิเรียกร้องค่าชดเชยเป็นมรดก ไม่ใช่สิทธิเฉพาะตัว (ฎีกาที่ 1269/2524) สิทธิเรียกร้องค่าชดเชยมีอายุความ 10 ปี (ฎีกาที่ 2859/2525)

นอกจากนี้ สิ่งที่ควรทำความเข้าใจ คือ ค่าตอบแทนการทำงานประเภทใด ที่ถือว่าเป็นค่าจ้างบ้าง อะไรไม่ใช่ค่าจ้าง เช่น ค่าพาหนะ  ค่าครองชีพ ค่าต่ำแหน่ง ค่าเช่าบ้าน โบนัส ค่าคอมมิชชั่น ค่าตรวจรักษาโรค ค่าอาหารฯ สำหรับเรื่องนี้ มีปัญหาลูกจ้างร้องเรียนถึงเจ้าหน้าที่ตรวจแรงงานอยู่หลายครั้ง

ต่อมาเมื่อมีคดีถึงศาลแรงงาน และมีคำพิพากษาฎีกาแล้ว  จึงได้พิจารณาคำนิยามของ ค่าจ้าง ที่ระบุไว้ใน พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ฉบับปี พ.ศ. 2541 ว่า ค่าจ้าง หมายความถึง[3] เงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันจ่ายเป็นค่าตอบแทนในการทำงาน ตามสัญญาจ้าง สำหรับระยะเวลาการทำงานปกติ เป็นรายชั่วโมง รายวัน รายสัปดาห์ รายเดือน หรือระยะเวลาอื่น หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน และให้หมายความรวมถึงเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างในวันหยุด และวันลาที่ลูกจ้างมิได้ทำงาน แต่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตาม พ.ร.บ.นี้

จึงอาจจะสรุปได้ว่า อะไรเป็นค่าจ้างบ้าง นอกจากนี้ ในการจ่ายเงิน สวัสดิการบางอย่าง ขึ้นอยู่กับเจตนา และวิธีปฏิบัติ ของนายจ้าง

คำว่า เจตนาและวิธีปฏิบัติในการจ่าย หมายความว่า บางบริษัท เจตนาให้เป็นค่าจ้าง แต่ประสงค์จะลดภาระภาษีแก่ลูกจ้าง เช่น ค่าพาหนะ จ่ายตายตัว ไม่ผันแปร ไปตามปริมาณธุรกิจหรือยะยะทาง ค่าเช่าบ้านก็ไม่เคยมีสัญญาเช่า  ไม่เคยมีใบเสร็จเป็นหลักฐาน  นอกจากนี้ ยงขึ้นอยู่กับการเขียนสัญญาจ้าง และระเบียบข้อบังคับในการทำงานว่าระบุไว้ชัดเจนว่าเป็นสวัสดิการหรือไม่ เป็นการชดเชยค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเพื่อบริษัทหรือไม่เช่น

  • ค่าตำแหน่ง เป็นค่าจ้าง
  • ค่าครองชีพ เป็นค่าจ้าง
  • โบนัส คอมมิชชั่น ค่าอาหาร ค่ารับรอง ไม่ใช่ค่าจ้าง
  • ค่านั่งเครื่องบิน(คงไม่ได้นั่งทุกวัน ไม่ได้นั่งเป็นประจำ ก็คงไม่ใช่เงินที่จ่ายเป็นประจำ) ไม่ใช่ค่าจ้าง
  • ค่าตรวจโรค ของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ไม่ใช่ค่าจ้าง
  • ค่าพาหนะ ค่าเช่าบ้าน มีทั้งเป็นค่าจ้างและไม่เป็นค่าจ้าง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเจตนาและวิธีปฏิบัติของนายจ้างกับลูกจ้าง

 


[1] http://www.judiciary.go.th/lbnkwc/2_1.php?mn=4

[2] http://www.bbltu.com/law_03.htm

[3] http://www.judiciary.go.th/lbnkwc/3_2.php?mn=3

สวัสดีคะ

ขอรบกวน สอบถามหน่อย เนื่องจากบริษัทจะถูกควบรวมกิจการในเร็ววันนี้

เรื่องมีอยู่ว่า บริษัท ได้คำนวณการจ่ายค่าชดเชยให้ตามกฎหมายแรงงาน แต่เค้าคำนวณจาก เงินเดือน และ ค่าตำแหน่ง เท่านั้น

แต่พอดีว่า ที่รายได้ ที่ได้เป็นประจำในทุกๆ เดือนสำหรับพนักงานบางท่านจะมีค่าเดินทาง และ ค่าโทรศัพท์มือถือ ซึ่งให้มาตลอดเป็นปี ๆ มาแล้ว

ทางบริษัทฯ ไมได้ เอามาคำนวณ ในการจ่ายค่าชดเชยด้วย

แต่เวลา คำนวณภาษี เข้าใจว่า เค้าเอาค่าเหล่านี้รวมเป็นรายได้

จึงมีข้อสงสัยว่า ในลักษณะอย่างนี้ เรามีสิทธิ์เรียกร้องให้เอาค่าเดินทาง และ ค่ามือถือ มารวมในการคำนวณค่าชดเชยด้วยหรือไม่

อาจารย์ยม

สภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ยังคงมีอยู่และส่งผลกระทบกับการดำเนินธุรกิจอย่างกว้างขวาง อัตราการเลิกจ้าง คนตกงานยังคงมีแนวโน้มสูงขึ้น

น่าเห็นใจทั้งนายจ้างและลูกจ้าง หากไม่ตั้งรับให้ดี จะทำให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมา  ผมคิดว่า ทั้งสองฝ่ายคือทั้งนายจ้างและลูกจ้าง ควรต้องค่อยๆ หารือ ตกลงร่วมกันด้วยดี ทำให้ถูกต้อง ตามกฎหมาย และศีลธรรมที่ดี วันข้างหน้าอาจจะกลับมาช่วยกันทำงานทำการอีกได้

ในกรณีที่ถามมา  ผมไม่เห็นหลักฐานอะไร และข้อมูลให้มาน้อยมาก อาจไม่เพียงพอที่จะสรุปฟันธงได้  ผมแนะนำลูกจ้าง ว่า ให้รวบรวมหลักฐาน การจ่ายค่าจ้างให้ได้มากที่สุดเท่าที่มากได้ว่า รายการใดเอาไปคำนวณเป็นค่าจ้าง และต้องเสียภาษีเงินได้  เมื่อรวบรวมได้แล้วมั่นใจว่าใช่ค่าจ้าง ก็ควรหารือกับนายจ้างในทางสร้างสรรค์  เพราะก็น่าเห็นใจนายจ้าง ความผิดพลาดอาจเกิดขึ้นได้  เพราะการเลิกจ้าง การควบรวมกิจการ ไม่ใช่งานประจำ เกิดไม่บ่อย อาจพลั้งพลาดไป ขอให้ค่อย ๆ คุยกัน ตกลงกันจะดีกว่าน๊ะครับ  อย่าให้ต้องเป็นเรื่องไปขึ้นโรงขึ้นศาลกันเลย  หารือกับสวัสดิการคุ้มครองแรงงาน ใกล้ ๆ ที่ทำงานก็ได้ ไปด้วยกันหารือด้วยกัน จบและจากกันด้วยดีน๊ะครับ

สวัสดีค่ะ

รบกวนสอบถามนิดนึงว่าถ้าบริษัทจะเลิกจ้างตอนสิ้นเดือนธันวาคม2552 เงินได้ที่จะต้องนำมาคำนวณคิดภาษีของปี2552นอกจากเงินชดเชยตามกฎหมายแล้ว เงินprovident fundส่วนของบริษัทที่จะได้รับในเดือนมกราคมต้องนำมาคิดเป็นรายได้ทางภาษีของปี2552ด้วยหรือไม่ ส่วนค่าลดหย่อนต่างๆ จะมีความแตกต่างจากกรณีที่ไม่ถูกเลิกจ้างอย่างไรบ้างคะ ขอบคุณมากค่ะ

การควบรวมกิจการ พนักงานจะได้รับค่าชดเชย อะไรบ้างครับ

ไม่เข้าใจวิธีการาคำนวณค่าทดแทนการว่างงานของประกันสังคมค่ะคือ6เดือนสุดท้ายครึ่งปีหลัง2552ได้รับการขึ้นเงินเดือนเกินเพดาน15000แค่6เดือนก่อนถูกเลิกจ้างครึ่งปีแรก2552เงินเดือนยังไม่ถึงเพดาน15000แล้วจะได้50เปอร์เซ็นต์ของ15000เป็นเวลา8เดือนไหมคะ ตอนนี้กลุ้มใจกับภาระค่าน้ำไฟค่าเรียนลูกช่วยตอบด่วนด้วยค่ะ

อยากทราบว่าการคำนวณค่าชดเชยตามมาตรา 122 แห่ง พรบ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มีวิธีอย่างไรครับ ขอยกตัวอย่างประกอบให้ดูหน่อยครับ ขอบคุณครับ

อยากทราบว่า : ได้เงินเดือนอยู่ 11,500 ถูกเลิกจ้าง ได้ชดเชย 8 เดือน อยากทราบว่าเงินชดเชยที่จะได้แต่ละเดือนมีวิธีคิดอย่างไงค่ะ

เท่ากันทุกเดือนมั้ยคะ อยากทราบค่ะจะได้วางแผนการใช้เงินต่อไป

ช่วยตอบทีนะคะ

ขอบพระคุณอย่างสูงค่ะ

อยากทราบว่า ตอนไปสมัครงาน เขียนในใบสมัครว่า ขอเงินเดือน 15,000 บาท บริษัท ตกลง / แต่ในสลิปเงินเดือน เขียน เป็น เงินเดือน 11,500บาท service 3,500 บาท แต่ก็ได้ service 3500 บาท ตายตัวมาตลอด/ ทำงานได้ 1 ปีกว่า บริษัทเลิกจ้าง อยากทราบว่า3500 นำมาคิดรวมเป็นค่าชดเชยได้ไหม

ขอบคุณคะ