ช่วงคลื่นLAndsat 7 ETM+ กับไฟป่า

กฤษณะ
อยากเรียนถาม อาจารย์หน่อยครับว่า ช่วงคลื่นที่เหมาะแก่การวิเคราะห์ที่ดีของLandsat 7 ETM+  เกี่ยวกับไฟป่า คือช่วงคลื่นอะไร และทำไม ครับขอบพระคุณอย่างสูงถ้าอาจารย์ตอบกลับ
คำตอบ

การที่จะวิเคราะห์ ณ เหตุการณ์ วันที่เกิดไฟป่า เลยนั้น เป็นไปได้ยาก
เหตุที่บอกว่าเป็นไปได้ยาก หมายถึง ท่านจะต้องเป็นเจ้าของดาวเทียมนั้น แล้ว ควบคุมให้มันหันกล้องมาถ่าย ณ พื้นที่ที่เกิดไฟป่า ในเมืองไทย หรือจุดเกิดเหตุ

เว้นแต่ว่า เราใช้ภาพถ่ายสองช่วงเวลา คือ ก่อนเกิดไฟป่า และหลังเกิดไฟป่า แล้วทำการวิเคราะห์ (Classify) ภาพจุดเปลี่ยนแปลงจากการเกิดเหตุ

ทั้งสองกรณี ต้งอใช้ ลายเซ็นช่วงคลื่น (Spectral Signature) เพื่อทำการวิเคราะห์ได้
ถ้าถ่ายได้ทันเวลา ท่านต้องใช้ Band 6 ทำไม? หรือ มันเป็นช่วงคลื่นที่ ตรวจจับความร้อนได้ดี และเราเรียกช่วงคลื่นนี้ว่า Thermal Infrared แล้วนำมาประมวลผลด้วยการใส่สี Psuedo Color เพื่อจำแนกความร้อนได้

ส่วนถ้าต้องการวิเคราะห์สองช่วงเวลา ก่อนเกิด หลังเกิด ท่านก็ต้องศึกษา ลายเซ็นช่วงคลื่นให้ดี เช่น ช่วงคลื่นใด ที่สะท้อนค่า คลอโรฟีลในใบพืชได้ดี และอุดมสมบูรณ์ หลังเกิดเหตุ ลักษณะโครงสร้างในใบพืชจะเปลี่ยนแปลงด้วยความร้อน หรือถูกเผาไปหมดหรือไม่ ถ้าหมดไป ท่านต้องใช้ค่าสะท้อนในช่วงที่ตรวจวัดได้ในพื้นผิวดินประกอบกัน

เช่นเดียวกัน ถ้าใช้ Band 7 ก็สามารถช่วยจำแนกความร้อนหรือความชื้นของดินได้เช่นเดียวกัน เพราะ Band 7 ช่วยในการตรวจสอบดินและความชื้นของดิน ดังนั้นพื้นที่ใดที่โดนไฟป่า ก็จะมีความร้อนมากขึ้น และความชื้นในดินส่วนนั้นจะหายไป จะทำให้สามารถเห็นค่าสะท้อนได้ดีมากขึ้น เพราะ ความชื้นจะ ลดค่าสะท้อนดินลง 


ไว้ว่างๆ มาอบรมที่ศูนย์วิจัยฯ ของอาจารย์นะ
เผื่อจะได้เห็นภาพชัดเจนทีเดียว

ท่านอาจารย์คะขอถามคำถามดังนี้นะคะ

1.ในปัจจุบันนี้เครื่องมือที่ใช้วิเคราะห์ภาพถ่ายจากดาวเทียมนั้นนอกจาก erdas แล้วมีอะไรบ้างคะ

2. erdas นั้นจะสามารถวิเคราะห์ภาพถ่ายจากดาวเทียมเพื่อที่จะทำนายการเกิดภัยพิบัติล่วงหน้าด้านไหนได้บ้าง

3. โดยส่วนใหญ่ภาพถ่ายจากดาวเทียมนั้นจะส่งมาในรูปแบบหรือ Format แบบไหนที่เราสามารถนำภาพไปใช้วิเคราะห์ในด้านต่างๆได้คะ

4.ดาวเทียมแต่ละดวงส่งภาพมาใน Format เดียวกันหรือเปล่าคะ

ครูgisชนบท

2.1 นอกจาก Erdas แล้ว ยังมีโปรแกรมรีโมทเซนซิง อื่นๆ เช่น

ENVI 4.2

PCI/Geomatica

ER Mapper

IDRISI

GRASS (อันนี้ฟรี แต่ใช้ยากนิดหน่อย ไม่เหมาะสำหรับผู้ไม่ชอบเขียนโปรแกรมประกอบ)

เป็นต้น

2.2 ส่วนการทำนายภัยพิบัติล่วงหน้า มีหลายด้านทั้งในส่วนของ การติดตามพื้นที่ป่าไม้ที่ลดลงบริเวณแนวภูเขาหรือที่ลาดชันสูงเพื่อติดตามภัยดินถล่ม น้ำป่าไหลหลาก

ดูการเปลี่ยนแปลงสภาพป่าในหน้าแล้ง เพื่อพยากรณ์พื้นที่เสี่ยงไฟป่า

2.3 ภาพถ่ายดาวเทียมส่งมาในรูปแบบ GeoTiff (*.tif) สามารถที่จะนำไปใช้กับโปรแกรมอื่นๆ ได้สะดวก แม้แต่ Photoshop ยังใช้เปิดดูได้เลย แต่ถ้าจะใช้วิเคราะห์โปรแกรมด้านประมวลผลข้อมูลเชิงเลขต้องใช้ตามข้อ 2.1

2.4 ดาวเทียมแต่ละดวงส่งสัญญาณภาพมายังสถานีรับสัญญาณ และถูกประมวลผลและทำการแปลงในรูปแบบที่ user สามารถใช้งานได้สะดวก ในที่นี้ส่วนใหญ่ทาง GISTDA สทอภ. ทำการแปลงให้อยู่ในรูปแบบ GeoTiff เพื่อใช้งานได้อย่างสะดวก แต่ละดาวเทียมไม่จำเป็นต้องส่งภาพใน format เดียวกัน แต่สามารถนำมาเข้ารหัสเพื่อความสะดวกในการใช้งานได้ เช่น บางชนิดในรูปแบบ BIL, BSQ, BIP เป็นต้น

อยากเรียนถามอาจารย์นะค่ะ ว่าวิธีการโมเซสภาพถ่ายดาวเทียมด้วยโปรแกรม PCI/Geomatica นั้นมีวิธีการหรือขั้นตอนยังบ้างค่ะ ขอขอบพระคุณนะค่ะกับคำตอบที่อาจารย์จะตอบกลับ

ลอง ค้นหาใน help นะ เรื่อง Mosaick ซึ่งเป็นการต่อภาพถ่ายจากดาวเทียม หรือภาพถ่ายทางอากาศ ที่มีค่าพิกัดในไฟล์แล้ว

ถ้า Mosaick ควรใช้ภาพในช่วงเวลาเดียวกัน เพราะไม่งั้นภาพต่างวัน หรือต่างฤดูกาล ก็จะต่างสีนะ

ไม่งั้นต้องเรียนรู้ขั้นตอน การทำ Color Balance อีก

อาจารย์ครับอยากทราบว่าพอจะมีภาพถ่ายดาวเที่ยมของ landsat ได้ฟรีที่ไหนบ้างครับ พอดีผมต้องนำข้อมูลภาพมาใช้ในการศึกษาวิจัยครับ โดยผมศึกษาวิจัยเรื่องการติดตามการเพาะปลูกปาล์ฒน้ำมันอ่ะคับ

อาจารย์พอจะมีคำแนะนำรึป่าวครับ

ขอบคุณครับ

ขอโทษนะครับอาจารย์ ผมลืมถามอาจารย์อีกคำถามครับว่า ผมสามารถหาหนังสือที่เกี่ยวกับโปรแกรม ENVI4.0 หรือ 4.3 ได้ที่ไหนบ้างครับ หรือว่าที่ไหนพอจะมี manual บ้างครับ

ขอบคุณครับ