เด็กไร้สัญชาติ

เมย์
สวัสดีค่ะ คือหนูมีเรื่องจะถามอาจารย์หน่อยค่ะ คือว่าหนูมีเพื่อนเป็นคนไร้สัญชาติเขาเกิดที่ จ.เชียงราย เขาเป็นเด็กกำพร้าอาศัยอยู่กับพวกคนเผ่ามูเซอมาตั้งแต่เล็ก พออายูได้ ๑๐ ขวบก็มีคนจีนมาขอไปเลี้ยงเป็นลูกบุญธรรม ตอนนี้เขาเรียน ป.ว.ช.จะจบแล้ว หนูอยากทราบว่าเขาจะมีสิทธิ์ได้สัญชาติไหมค่ะ เพราะสิ่งที่เขามีก็แค่ทะเบียนกลางเท่านั้น แล้วเขาสามารถทำงานที่ไหนได้บ้างค่ะ ถ้าจบ ป.ว.ช.มาแล้ว กรุณาช่วยตอบหนูด้วยนะค่ะขอบพระคุณมากค่ะ
คำตอบ

        ประเด็นแรกความไร้สัญชาติ

        ข้อเท็จจริงที่ให้มา ยังไม่สมบูรณ์ แต่ก็ฟังได้ว่า เพื่อนของคุณไม่ไร้รัฐ เพราะอย่างน้อยมีชื่อในทะเบียนบ้านกลาง ซึ่งก็คือ “ทะเบียนซึ่งผู้อำนวยการทะเบียนกลางกำหนดให้จัดทำขึ้นสำหรับลงรายการบุคคลที่ไม่อาจมีชื่อในทะเบียนบ้าน” การวิเคราะห์ว่า ใครสักคนไร้สัญชาติ เราคงต้องทราบว่า ทะเบียนบ้านกลางหรือทะเบียนบ้านระบุว่า คนนั้นมีสัญชาติอะไร ? และเราคงต้องทราบว่า คนๆ นั้นเกิดที่ไหน ? บุพการีเป็นคนสัญชาติของประเทศใด ? หรือเกิดในประเทศใด ? ลองให้ข้อเท็จจริงส่วนนี้ของเพื่อนคุณมาหน่อยซิคะ

        ประเด็นที่สองความเป็นไปได้ที่จะได้สัญชาติ

        หากเราทราบว่า เพื่อนคุณมีจุดเกาะเกี่ยวกับประเทศใด ก็อาจมีความเป็นไปได้ที่เพื่อนคุณจะได้มาซึ่งสัญชาติของประเทศที่มีจุดเกาะเกี่ยวกับเพื่อนคุณ

        ในกรณีที่เพื่อนคุณเกิดในประเทศพม่า หรือมีบุพการีที่เกิดในประเทศพม่า โดยหลักการ ก็มีความเป็นไปได้ที่เพื่อนคุณจะไปพิสูจน์สัญชาติพม่ากับรัฐบาลพม่า แต่ในความเป็นจริง คนบางชาติพันธุ์ในประเทศพม่าก็ยังไม่อาจไปพิสูจน์สัญชาติพม่าได้กับรัฐบาลพม่า หรือไม่ยอมรับที่จะพิสูจน์สัญชาติพม่ากับรัฐพม่า

        ในกรณีที่เพื่อนคุณเกิดในประเทศไทยก่อนวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๓๕ เป็นอย่างน้อย เพื่อนคุณก็จะมีสถานะเป็นคนสัญชาติไทยมาตั้งแต่วันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๕๑ โดยผลของมาตรา ๒๓ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑

        ในกรณีที่เพื่อนคุณเป็นเด็กกำพร้าที่ไม่ปรากฏบุพการีหรือพลัดพรากจากบุพการีจนหาตัวไม่เจอ กล่าวคือ เพื่อนคุณเป็น “คนไร้รากเหง้า” เพื่อนคุณก็จะมีสถานะเป็นคนที่ถูกถือเป็น คนต่างด้าว และอยู่ในขอบเขตที่จะได้รับการแก้ไขปัญหาความไร้สัญชาติตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๔๘

        เราจำเป็นต้องทราบข้อเท็จจริงของเพื่อนคุณมากกว่านี้ เรื่องสัญชาติเป็นเรื่องสำคัญ ถ้าสนใจอยากแก้ไขปัญหาจริงๆ คงต้องให้ข้อเท็จจริงมาให้ชัดเจนกว่านี้

         ประเด็นที่สาม สิทธิในการทำงาน

        สิ่งที่เราต้องทราบ ก็คือ เพื่อนคุณถูกระบุในทะเบียนบ้านกลางอย่างไร ? หากถูกระบุเป็นคนสัญชาติไทย ก็ไม่มีข้อจำกัดในเรื่องสิทธิการทำงาน แต่หากถูกระบุว่า เป็นคนสัญชาติมูเซอ ก็ฟังได้ว่า เพื่อนคุณตกเป็นคนไร้สัญชาติ หรือเป็นคนสัญชาติพม่า เพื่อนคุณก็จะมีสถานะเป็นคนต่างด้าวในประเทศไทย สิทธิในการทำงานจึงเป็นไปตาม พ.ร.บ.การทำงานคนต่างด้าว พ.ศ.๒๕๕๑ ซึ่งโดยภาพรวม ก็คือ จะมีสิทธิทำงานเมื่อได้รับอนุญาตให้ทำงานตามกฎหมายดังกล่าว และจะทำงานได้ในสาขาวิชาชีพที่กำหนดในกฎหมายดังกล่าว

        เล่าเรื่องของเพื่อนคุณเข้ามาในรายละเอียดซิคะ

Archanwell

-----------------------------------------------------------

อีเมลนี้ส่งมาจาก: [email protected]

[gotoknow.org] You've received a contact mail

@ Thu Oct 01 20:25:18 +0700 2009‏

จาก:  [email protected] 

ส่งเมื่อ: 1 ตุลาคม 2552 13:25:29

ถึง:  archanwell

ชื่อ: เมย์

------------------

คำถามครั้งที่ ๒

-----------------

หัวเรื่อง: เด็กไร้สัญชาติ

ข้อความ: สวัสดีค่ะ ขอบพระคุณมากค่ะ สำหรับการตอบรับเพราะข้อมูลที่อาจารย์มามีความสำคัญกับเพื่อนหนูมากค่ะ คือว่าเพื่อนหนูเขาเล่าว่าเขาไม่รู้ว่าตัวเองเป็นลูกเต้าเหล่าใคร แต่พอเขาเริ่มจำความได้ ก็รู้ว่าตัวเองอาศัยอยู่กับคนเผ่ามูเซอบ้านหินแตกจังหวัดเชียงรายซึ่งบุคคลนั้นที่ให้เขาอาศัยอยู่ไม่มีความเกี่ยวข้องทางสายเลือดเลยและไม่เคยเลยดูแลเขา ทุกวันเขาต้องออกไปหาก้อนหินมาขายเพื่อนำเงินไปซื้อข้าวกิน วันไหนที่ขายหินไม่ได้ ก็ไปขอกินข้าวตามบ้านเรือนคนอื่นและอยู่มาไม่นานเขาก็โดนไล่ออกจากบ้าน เขาก็ล่อนเล่ห์นอนตามบ้านเพื่อนบ้าง ข้างบ้านคนอื่นบ้างไปเรื่อย จนวันหนึ่งมีคนจีนครอบครัวหนึ่งย้ายมาอาศัยอยู่ที่โบสถ์ศาสนาคริสต์ในหมู่บ้านเขาได้เก็บไปเลี้ยงเป็นลูกบุญธรรมให้ใช้นามสกุล (ลาหู่นะ) เหมือนพ่อเลี้ยงเขาและให้เรียนที่โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนจนจบชั้นสูงสุดของโรงเรียนคือ ป.6 และโรงเรียนได้มีโครงการส่งนักเรียนมาเรียนต่อที่โรงเรียนสงเคราะห์บางกรวย จ.นนทบุรี เขาจึงมีโอกาสได้มาศึกษาต่อที่โรงเรียนนี้จนจบชั้น ม.3 เขาจึงตัดสินใจลาออกเพราะความที่อยากก้าวหน้ากว่านี้เขาได้ลาออกจากโรงเรียนแล้วไปเช่าห้องอยู่แถวบางพลัด

ทุกๆ วันเขาก็จะออกไปเดินหางานทำ แต่ก็ไม่มีใครรับเพราะเขาไม่มีสัญชาติอยู่มาวันหนึ่งเกือบถึงสิ้นเดือนเขาก็สามารถหางานทำได้เป็นบริษัทแห่งหนึ่งอยู่แถวบางพลัดงานที่เขาทำเกี่ยวกับตัดเหล็กยกเหล็กและเมื่อได้งานทำเขาจึงตัดสินใจไปสมัครเรียนต่อที่โรงเรียนวิมลพานิชยการ จนถึงตอนนี้เขาอยู่ ป.ว.ช ปี 3 จะจบปีหน้าแล้วค่ะ เขาทำงานตั้งแต่ 08:00 – 17:00 น. อาบน้ำแต่งตัวไปเรียน 18:00 – 21:00น.

แต่ตอนนี้เขาเกิดมาป่วยหนักไม่สบายมากสาเหตุมาจากการยกเหล็กมากเกินไปหลังของเขาจึงปวดมากไปพบแพทย์เขาก็บอกว่ากระดูกหลังงอและปอดอักเสบ หนูบอกให้เขาพัก เขาก็บอกว่าพักไม่ได้หรอก ถ้าเราหยุดงานแม้แต่วันเดียวก็ไม่มีเงินใช้ แม้หนักแค่ไหน เขาก็ฝืนที่จะทำ ไม่สบายลุกไม่ไหวยังไง เขาก็ต้องไปเรียนเพราะเขาไม่เคยได้รับการช่วยเหลือจากพ่อแม่บุญธรรมของเขาเลยตลอดระยะเวลา ! 6 ปีที่อยู่นี้ แม้โทรมาก็ไม่เคยโทรมาบ้างเลย

และที่หนูอยากจะขอถามอีกเรื่องหนึ่งค่ะ คือตอนที่เขาเรียนอยู่โรงเรียนบางกรวย ม.1- ม.3 เขาไม่มีเลข13 และวันเกิด ทางโรงเรียนจึงสมมุติเลข13 และวันเกิดเอง วันที่เขาจบ ม.3 ทางอำเภอได้ออกทะเบียนกลางซึ่งเลขในบัตร 13 หลักและวันเกิดเป็นเลขใหม่ แต่เขาไม่รู้จึงไม่ได้นำมาแก้ไขจนถึงเดือนสิงหาคมที่แล้วครูที่โรงเรียนวิมลพานิชการเขาได้บอกให้เพื่อนหนูนำ ปพ. ไปให้อาจารย์โรงเรียนบางกรวยแก้เลข 13 หลักและวันเกิดให้ใหม่แล้วนำมาให้ไม่เกินสิ้นเดือนสิงหาคมไม่นั้นเขาจะไม่ให้จบ เพื่อนหนูก็นำ ปพ. ไปให้อาจารย์โรงเรียนบางกรวยแก้ให้ตั้งแต่เดือน สิงหาคม – ตุลาคม ตอนนี้เขายังไม่ยอมแก้ให้ไป ถามอาจารย์เขาเขาก็บอกไม่ว่างตลอด (โรงเรียนที่เพื่อนหนูเรียนปัจจุบัน เป็นของเอกชนแล้ว ถ้าครูเขาไม่ยอมรับใบ ปพ. ที่นำไปแก้เพื่อนหนูจะจบ ป.ว.ช. ไหมค่ะ ) 

-----------------------------------------------------------

อีเมลนี้ส่งมาจาก: 125.25.15.87 [email protected]

-----------------------------------------------------------

---------

คำตอบ

----------

การแก้ไขปัญหาที่สาเหตุ เจ้าของปัญหาต้องสนใจแก้ไขปัญหาตัวเอง และต้องจัดการที่ตัวปัญหา เมื่อต้องทำให้ผู้บริหารโรงเรียนเข้าใจเรื่องนี้ ก็ต้องจริงใจ ทุกคนมีสิทธิทางการศึกษาค่ะ ถ้าเรียนจริงและจบจริง ก็ต้องได้วุฒิการศึกษาจริง

ในส่วนที่เกี่ยวกับสิทธิในเลขประจำตัวประชาชน ๑๓ หลักตามกฎหมายทะเบียนราษฎร  หากฟังได้ว่า เพื่อนคุณเป็นคนไร้รากเหง้าจริง ก็คงได้รับการยอมรับในทะเบียนราษฎรของรัฐไทย และที่โรงเรียนดำเนินเรื่องสำรวจเพื่อนคุณในทะเบียนราษฎรก็น่าจะถูกต้อง

ควรจะต้องให้เจ้าตัวเองเล่าปัญหาอย่างชัดเจนถ้าอยากแก้ไขปัญหา แนะนำให้ไปร้องเรียนที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

http://www.nhrc.or.th/reComp.php

-----------------------------------------------------------

 

Archanwell

หัวเรื่อง: เด็กไร้สัญชาติ

Date: Sat, 3 Oct 2009 18:20:46 +0700

From: [email protected]

To: [email protected]

Subject: [gotoknow.org] You've received a contact mail @ Sat Oct 03 18:20:46 +0700 2009

ชื่อ: เมย์

-----------------------------------------------------------

คำถามครั้งที่ ๓

-----------------

สวัสดีค่ะ ขอบพระคุณอาจารย์มากค่ะที่ชี้แนะ คือเพื่อนหนูเขาก็ไม่รู้เหมือนกันค่ะว่าพ่อแม่เขาเป็นใครเขาก็รู้เท่าที่หนูเล่าให้อาจารย์ฟังนั้น แหละค่ะเขาบอกว่าไม่รู้ว่าพ่อแม่คือใครรู้แต่ว่าเกิดในประเทศไทย วันที่ 7 มกราคม 2532 อายุ 19 ปี (ปัจจุบัน) (พ่อเลี้ยงกำหนดเอง) ตอนอยู่ ม.3 ทางโรงเรียนเคยพาไปแจ้งเรื่องทำสัญชาติที่อำเภอแต่ทางอำเภอเขาก็ให้ทะเบียนกลางมาแทน แล้วทางอำเภอเขาบอกว่ามีสิทธิ์จะได้สัญชาติอีก ประมาณ 2-3 ปี แต่เพื่อนหนูไม่รู้ว่าจริงหรือเปล่า แต่เห็นมีคนบอกว่าถ้าเลขบัตรตัวแรกไม่ขึ้นต้นด้วย 0 ก็มีโอกาสได้สัญชาติเร็วเพราะตอนนี้เลขบัตรเขาขึ้นต้นด้วย 0 คือ 0-1296-89000-11-9 และใน (บัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน) คือวันนี้อาจารย์ที่โรงเรียนบางกรวยเขาได้ทำใบ ปพ. ให้เพื่อนหนูแล้วค่ะ แต่ต้องนำไปให้อาจารย์ที่โรงเรียนวิมลพานิชยการณ์ตอนเปิดเทอมเดือนพฤศจิกายนถ้าอาจารย์เขาไม่รับใบ ปพ. เพื่อนหนูควรทำยังไงค่ะ(เพราะอาจารย์เขาบอกว่าเขาได้ส่งใบ ปพ. ของนักเรียนคนอื่นไปกระทรวงหมดแล้วเหลือแต่เพื่อนหนูคนเดียว) แล้วที่อาจารย์แนะนำให้ไปร้องเรียนที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาตินี้เรื่อง (ใบ ปพ. หรือเปล่าค่ะ)

-----------------------------------------------------------

อีเมลนี้ส่งมาจาก: 125.25.42.178

[email protected]

---------

คำตอบ

----------

ทุกปัญหาเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน ร้องเรียนที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้ค่ะ

http://www.nhrc.or.th/reComp.php

สวัสดีค่ะ(ขอโทษนะค่ะที่หนูมารบกวนอาจารย์อีกครั้ง)

อาจารย์ค่ะตอนนี้เพื่อนหนูเขาเริ่มจะทำงานไม่ได้แล้วค่ะอาการแย่มากแล้ค่ะคงทำงานนี้ต่อไปไม่ไ้แล้ว หนูอยากถามอาจารย์ว่าเขาพอ

จะมีวิธีหางานอื่นทำได้ไหมค่ะหรือสามารถไปของานทำจากกรมการจัดหางานได้ไหมค่ะ แล้วเรื่องการขอสัญชาติควรดำเนินการอย่าง

ไรต่อไปค่ะ

ขอบพระคุณมากค่ะ

Archanwell

ลองไปติดต่อซิคะ

สวัสดีครับอาจารย์ คือผมมีปัญหาเรื่องการเกิดมาไม่มีสัญชาตไทย และไม่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเลย ตอนนี้ผมได้เรียนจบ ม.6 ที่

โรงเรียนหาดอมราอักษรลักษณ์วิทยาแล้ว ผมไปทำเรื่องที่อำเภอตั้งแต่เรียนประถมจนถึงปัจจุบันแต่ไม่ได้เรื่องอะไรเลยครับ ผมควร

ทำอย่างไรดีครับ และผมอยากจะเรียนต่อมหาลัยในภาคค่ำจะเรียนได้ที่ไหนครับ คือผมต้องทำงานเลี้ยงตัวเองครับเลยเรียนจันทร์-

ศุกร์ไม่ได้ ขอขอบพระคุณครับ

Archanwell

ศักดิ์ชัยเกิดที่ไหน พ่อแม่เป็นใครคะ

คือผมเกิดที่จังหวัดชุมพร มารดาชื่อนางวาสนา หัสดี บิดาคือนายอุดร แสนใหม่ คือคุณแม่ผมเป็นคนหลบเข้าเมืองมาครับ แต่พ่อ

ผมเป็นคนไทยแต่เขาได้ทิ้งแม่ผมไปตั้งแต่ผมยังเด็กแล้วครับ คือว่าตอนผมทำเรื่องผมก็หาพ่อตามบัตรของท่านแต่ไปหาที่จังหวัด

เลย ก็ไม่เคยเจอเขาเลยครับ คือผมเกิดวันที่2 ก.ค 32 ตอนนี้ผมอยู่จังหวัดสมุทรปราการครับ

สวัสดีครับอาจารย์ ผมขอรบกวนอาจารย์หน่อยนะครับคือว่าในข่ายของผมนี้ควรจะทำอย่างไรดี เพราะว่าที่ผ่านมาผมก็ได้แต่รอคำ

ตอบจากผู้ใหญ่ มีครั้งหนึ่งที่ผมต้องเสียเงินไปกับนายอำเภอท่านหนึ่ง ท่านบอกให้ผมรอหลายวันเลย พอผมไปหาท่านอีกครั้งท่านก็

ได้ย้ายไปที่อื่นแล้วครับ ตอนนี้ผมยังไม่มีบัตรอะไรเลยครับ เพราะว่าคนที่เดินเรื่องให้ที่อำเภอเขาบอกว่าถ้ามีบัตรเป็นเลข0 สิบสาม

หลัก พอเวลาทำเรื่องมันจะยากมาก ผมขอความกรุณาจากท่านอาจารย์ช่วยชี้แนะให้หน่อยนะครับ

Archanwell

ยังติดต่อกับญาติพี่น้องของบิดาไหมคะ

การตรวจ DNA กับครอบครัวบิดาก็อาจช่วยพิสูจน์ความจริงตรงนี้ได้ค่ะ

Archanwell

เล่าความเป็นมาของแม่มาด้วยก็ดีค่ะ

Archanwell

เล่าความเป็นมาของแม่มาด้วยก็ดีค่ะ

ขอบคุณอาจารย์นะครับที่รับคำปรึกษา คือว่าผมตอนนี้อยู่กับคุณแม่บุญธรรมครับ คือแม่แท้ๆนั้นทำงานที่อื่นครับ แม่ผมเป็นคนชาว

ประเทศลาวครับท่านหนีเข้าเมืองมาตั้งแต่อายุ13 ปีครับโดยไปทำงานที่จังหว้ดชุมพรทำงานเกี่ยวกับยางพาราครับ ท่านเล่าให้ฟังว่า

ท่านไปเจอพ่อเขาที่นั้นพอท่านได้คบกันท่านก็ได้ผมออกมาและไม่นานพ่อเขาก็จากไป แม่เขาโกรธมากและมีผู้ใหญ่แถวบ้านเขาจะ

พาผมไปแจ้งเกิดแต่แม่เขาไม่ยอมแม่เขากล้วเพราะแม่เป็นคนหนีเข้าเมืองมา ตอนนี้ผมก็ไม่รู้อะไรเกี่ยวกับพ่อเลยหรือแม้แต่ญาติพี่

น้องของเขา แต่ผมก็โชคดีนะครับที่ผ่านมาผมเจอแต่คนดีๆค่อยดูแลผม ตอนนี้ผมก็โตเป็นผู้ใหญ่มากแล้วถ้าพวกท่านเหล่านั้นไม่อยู่

ผมจะทำอย่างไรเมื่อผมยังไม่มีหลักฐานอะไรเลย ถ้าต่อไปผมไม่มีบัตรผมจะทำงานอะไรได้บ้างครับ เพราะว่างานที่ผมทำอยู่ตอนนี้

คือทำงานในตราดสดที่ปากน้ำสมุทรปราการโดยรับเข็นของครับ ถ้าวันหนึ่งตำรวจมาจับผม ผมจะติดคุกไม่ครับ

Archanwell

แม่ยังญาติในประเทศลาวไหมคะ

กลับไปพิสูจน์สัญชาติลาว แล้วค่อยกลับมาเป็นที่ถูกต้องตามกฎหมายไทย ก็น่าจะได้นะคะ

ถามแม่ซิคะว่า มีเอกสารที่ออกโดยประเทศลาวไหม

Archanwell

แม่ยังญาติในประเทศลาวไหมคะ

กลับไปพิสูจน์สัญชาติลาว แล้วค่อยกลับมาเป็นที่ถูกต้องตามกฎหมายไทย ก็น่าจะได้นะคะ

ถามแม่ซิคะว่า มีเอกสารที่ออกโดยประเทศลาวไหม

แม่บอกว่าที่ประเทศนั้นก็ไม่เห็นจะมีใบอะไรเลยครับแล้วควรทำอย่างไร แล้วเรื่องของผมล่ะครับควรทำอย่างไร