การจัดการทรัพยากรมนุษย์

สมพิศ
เรียนท่านอาจารย์ หนูเรียน ป โท ที่ราชภัชเพชรบูรณ์ค่ะ รปม. เคยเจออาจารย์แล้วค่ะ แต่ในเทอมนี้หนูไม่ค่อยเข้าใจเรื่องของ HRM/HRD/HRE Human Resource Management/Development/Environment ว่าทั้งสามอย่างนี้มีความสัมพันธ์กันอย่างไร ขอความกรุณาท่านอาจารย์ช่วยตอบคำถามหนูด้วนยน่ะค่ะเพราะต้นธันวาคมก็สอบแล้วค่ะ ขอขอบพระคุณค่ะ สมพิศ
คำตอบ

ในการบริหารจัดการสมัยใหม่ ทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน ต้องคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมทางการบริหารจัดการองค์การ สิ่งแวดล้อมในการบริหารองค์การ คือ สิ่งที่อยู่แวดล้อมในการบริหารจัดการองค์การและมีอิทธิพล ผลกระทบต่อการบริหารจัดการองค์การ ไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อม โดยสิ่งแวดล้อมสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะดังนี้

I.       สิ่งแวดล้อมภายนอก  หมายถึง สิ่งที่มีอิทธิผลและมีผลกระทบต่อองค์กร ที่เกิดจากภาวการณ์ต่างๆ ที่อยู่รอบนอกองค์กร ประกอบด้วยดังนี้

1.           สิ่งแวดล้อมทางการเมือง (Political Environments)

2.           สิ่งแวดล้อมทางเศรษฐกิจ (Economic Environments)

3.           สิ่งแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม (Social and Cultural Environments)

4.           สิ่งแวดล้อมเทคโนโลยี (Technological Environments)

 

II.    สิ่งแวดล้อมภายใน  หมายถึงสิ่งแวดล้อมที่อยู่ภายในองค์กรถือว่าเป็นส่วนที่มีผลกระทบต่อการดำเนินงานขององค์การ

ประกอบด้วย

1.           กลยุทธ์ขององค์กร Strategy

2.           ระบบการปฏิบัติงานในองค์กร) System  

3.           โครงสร้างขององค์กร Structure

4.           รูปแบบการบริหารของผู้นำองค์กร Style  

5.           ค่านิยมร่วมในการปฏิบัติงาน Share values

6.           บุคลากรในองค์กร Staff  (ทรัพยากรมนุษย์- Human Resource Environment)

7.           ความสามารถหรือทักษะของบุคลากร Skill       

 

สิ่งแวดล้อมภายในองค์การ ด้านทรัพยากรมนุษย์ (Human Resource Environment-HRE) จึงนับได้ว่า เป็นสภาพแวดล้อมภายในองค์การ

HRE เป็นสิ่งที่อยู่รอบๆ ของกระบวนการบริหารและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (HRM & HRD) ซึ่งมีอิทธิพลและมี ผลกระทบต่อทรัพยากรมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อม โดยสิ่งแวดล้อมด้านทรัพยากรมนุษย์ดังกล่าว ผมยกตัวอย่างให้เข้าใจเพิ่มเติม ว่า HRE หรือสิ่งแวดล้อมด้านทรัพยากรมนุษย์ ได้แก่

·      การวางทรัพยากรมนุษย์ (Human Resource Planning) เป็นการคาดการณ์ ความ ต้องการของทรัพยากรมนุษย์ ต้องใช้ในภายหน้าโดยพิจารณาบนพื้นฐานของข้อมูลที่รวบรวมมาวิเคราะห์เพื่อหาความต้องการของ จำนวนคนที่จะต้องใช้   แหล่งที่จะหาคน ลักษณะงานและคุณลักษณะที่เหมาะสมของผู้ที่จะทำงาน ได้สำเร็จ สมรรถนะของคน ทุนมนุษย์ที่เหมาะสม

·      การสรรหาคัดเลือก การจ้างงาน (Employment) ซึ่งเป็นการสรรหาผู้ที่จะมาทำงาน การคัดเลือก การบรรจุ การปฐมนิเทศ เพื่อให้เกิดความพร้อมที่จะทำงาน

·      การปฏิบัติงาน (Life on the Job) ซึ่งเป็นการประเมินผลงาน การฝึกอบรม การเลื่อน ตำแหน่ง การโยกย้าย และการพ้นสภาพ

·      การจ่ายค่าตอบแทนและสวัสดิการ (Compensation and Benefits) ซึ่งเป็นค่าตอบแทนต่างๆ สวัสดิการ

·      การอบรมและพัฒนาบุคลากร(HRD)

·      การจูงใจ (Motivation) ซึ่งเป็นการชักจูงให้ผู้ใต้บังคับบัญชาอยากที่จะทำงานให้บรรจุ วัตถุประสงค์

·      แรงงานสัมพันธ์ (Labor Relation) ซึ่งเป็นความเกี่ยวพันกันระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ในด้านการจ้างและการทำงาน

·      ความปลอดภัยในการทำงาน (Safety and Health)  สถานที่ทำงานที่ถูกสุขลักษณะอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน

·      ฯลฯ

สิ่งแวดล้อมภายในองค์การ ด้านทรัพยากรมนุษย์ (Human Resource Environment) ดังที่ กล่าวมาฅข้างต้น หากมีการจัดการได้ดีมีประสิทธิภาพ จะส่งผลให้ การบริหารและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพเช่นกัน  เช่น   HRE ด้านแรงงานสัมพันธ์ ถ้าไม่มีการจัดการที่ดี ย่อมทำให้เกิดปัญหาความขัดแย้งภายในองค์การ ย่อมส่งผลเสียต่อการบริหารและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

ความรู้เกี่ยวกับ  HRM HRD ดูที่ http://gotoknow.org/ask/yom-nark/2380

http://gotoknow.org/ask/yom-nark/3474

http://gotoknow.org/ask/yom-nark/3227