อาชีพ ชีพ

ผมสงสัยครับว่า สองคำนี้เกี่ยวข้องกันอย่างไรครับ ขอบพระคุณครับ
คำตอบ
  • อาชีพ เขียนเป็นบาลีว่า อาชีโว
  • ชีพ เขียนเป็นบาลีว่า ชีโว

ทั้งสองศัพท์มาจากรากศัพท์เดียวกัน คือ ชีวิ (บางมติก็บอกว่า ชีวฺ) โดยคำภีร์ได้ให้ความหมายไว้ว่า ปาณธารเณ ซึ่งอาจแปลตรงตัวว่า ในความทรงไว้ซึ่งลมหายใจ หรือ ในความทรงไว้ซึ่งชีวิต...

 

คำว่า ชีพ หรือ ชีวะ นั้น จึงมีความหมายตามรากศัพท์ และอาจวิเคราะห์ได้ว่า...

  • ชีวตีติ ชีโว
  • สภาวะใด ย่อมทรงไว้ซึ่งลมหายใจ ดังนั้น สภาวะนั้น ชื่อว่า ชีพ

หมายความว่าอะไรบางอย่างที่หล่อเลี้ยงให้ลมหายใจดำรงอยู่ ให้เรามีชีวิตอยู่ได้ นั่นแหละ เรียกว่า ชีวะ (ชีพ) .... คำว่า ชีพ นี้ ยังใช้แทนคำว่า จิต วิญญาณ มโน มนัส ฯลฯ ได้อีกด้วย ซึ่งคำนี้อาจแปลใกล้เคียวกับคำไทยแท้ๆ ว่า ใจ หรือ ขวัญ

 

คำว่า อาชีพ หรือ อาชีวะ นั้น มี อา อุปสัคเพิ่มเข้ามาข้างหน้า ( อา + ชีวะ = อาชีวะ) ... อา แปลได้หลายนัย แต่นัยนี้หมายถึง ทั่ว. นั่นคือ ทั้งหมด. ทั้งปวง. หรือทุกสิ่งทุกอย่าง... พอจะวิเคราะห์ได้ว่า

  • สพฺพโส ชีวติ เตนาติ อาชีโว
  • บุคลย่อมทรงไว้ซึ่งลมหายใจ โดยประการทั้งปวง ด้วยการงานนั้น ดังนั้น การงานนั้น ชื่อว่า อาชีพ

หมายความว่า อาชีพ เป็นตัวเครื่องมือที่ให้เราทรงไว้ซึ่งลมหายใจ หรือดำรงชีวิตไว้ได้ ก็คือ การงานต่างๆ นั่นเอง

 

สรุปว่า ชีพ คือ ตัวที่ดำรงชีวิตอยู่ ... อาชีพ คือ เครื่องมือที่ทำให้ดำรงชีวิตอยู่

เจริญพร

 

ดร. แสวง รวยสูงเนิน

ขอบพระคุณครับ ท่านมหา

ชัดมากเลยครับ ผมจะได้คิดต่อได้ตรงกับความหมายจริงๆเสียที

โดยความเคารพอย่างสูงครับ