ทูตคือใคร

นักการทูตคือผู้ที่ทำหน้าที่เป็นผู้แทนของผู้นำประเทศและเป็นผู้แทนของประเทศในการติดต่อกับอีกรัฐหนึ่ง เช่นการพบปะหารือระหว่างผู้นำลาวกับนายกรัฐมนตรีไทยถือเป็นการติดต่อระหว่างรัฐทั้งสอง ในกรณีที่ผู้นำรัฐมีความสนิทกันก็อาจจะยกหูโทรศัพท์คุยระหว่างกันได้เลยซึ่งก็ถือว่าสิ่งที่พูดหรือตกลงกันทางโทรศัพท์นั้นคือความตกลงระหว่างประเทศทีเดียว

นอกจากนี้การติดต่อกันจะทำกันทางหนังสือก็ได้ เช่น สารแสดงความยินดีของนายกรัฐมนตรีไทยในโอกาสที่นายกรัฐมนตรีกัมพูชาได้รับเลือกตั้งอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งโดยปรกติจะทำผ่านช่องทางการทูต ก็คือผ่านกระทรวงการต่างประเทศ

นอกจากการติดต่อตามรูปแบบดังกล่าวข้างต้นแล้ว มีเหมือนกันที่การติดต่อระหว่างรัฐจะทำผ่านสื่อมวลชนโดยการให้สัมภาษณ์ของผู้นำประเทศหนึ่ง เช่นนายกรัฐมนตรี พาดพิงถึงอีกประเทศหนึ่ง ทำให้อีกประเทศต้องตอบโต้ทางสื่อมวลชน อย่างนี้เรียกว่าเป็นการติดต่อแบบตอบโต้กันระหว่างรัฐ ซึ่งมักจะเป็นเรื่องที่มีความขัดแย้งกันมากกว่าที่จะสร้างความสัมพันธ์

เอกอัครราชทูต หรือในภาษาอังกฤษใช้คำว่า Ambassador  มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า เอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็ม Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary หมายถึง บุคคลที่รัฐผู้ส่ง (เช่นประเทศไทย) แต่งตั้งให้ไปยังรัฐผู้รับ (เช่นประเทศฝรั่งเศส) เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวแทนรัฐผู้ส่ง(คือประเทศไทย)ในรัฐผู้รับ (คือฝรั่งเศส) ในความเข้าใจของคนทั่วไปจะเรียกบุคคลนี้ว่าท่านทูตเฉยๆ เช่นทูตไทย ทูตจีน ทูตลาว

จริงๆแล้ว ทูตมิได้มีเอกอัครราชทูตเท่านั้น ยังมีทูตประเภทอื่นอีก ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ เช่นในกรณีที่ตัวเอกอัครราชทูตมิได้มีถิ่นพำนัก  อยู่ในรัฐผู้รับก็จะมีคำที่ใช้เรียกว่า Non-resident Ambassador (หมายถึงว่าไม่ได้มีสถานทูตตั้งอยู่ในประเทศนั้นแต่ได้รับมอบหมายให้เป็นทูตดูแลประเทศนั้นด้วย เช่น เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงพริทอเรีย ประเทศแอฟริกาใต้ ได้รับมอบหมายให้ดูแลประเทศมาดากัสการ์ด้วยโดยไม่มีสถานทูตไปตั้งที่มาดากัสการ์ )

นอกจากนี้ยังมีเอกอัครราชทูตที่มิได้ประจำอยู่ที่สถานเอกอัครราชทูตใดๆ เลย แต่ประจำอยู่ในองค์การระหว่างประเทศในต่างประเทศซึ่งเรียกว่า เอกอัครราชทูตผู้แทนถาวรแห่งประเทศไทยประจำองค์การสหประชาชาติ Ambassador Extraordinairy and Plenipotentiary Permanent Representative of Thailand to the United Nations ซึ่งปัจจุบันมีอยู่ 2 แห่งที่นครนิวยอร์คและเจนีวา

ว่าที่เอกอัครราชทูตประจำรัฐผู้รับ หมายถึง Ambassador-Designate หมายถึงบุคคลที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรวตำแหน่งเอกอัครราชทูตแต่ยังมิได้ยื่นสาส์นตราตั้งต่อประมุขแห่งรัฐผู้รับ

เอกอัครราชทูตผู้แทนพิเศษ Ambassador-at-Large หมายถึงผู้แทนของกระทรวงการต่างประเทศที่มีสิทธิ์และสถานะเที่ยบเท่าเอกอัครราชทูตผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ดูงานและกิจการเฉพาะกิจหรือเฉพาะเรื่องในต่างประเทศเป็นครั้งคราว

เอกอัครราชทูตประจำกระทรวง-(Ambassador Attached to the Ministry) หมายถึงผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตโดยมีภารกิจดูแลกิจการภายในของกระทรวงการต่างประเทศตามที่ได้รับมอบหมายจากปลัดกระทรวงการต่างประเทศ

(มีต่อ)