GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

กล้วยไข่ : การปลูกโดยใช้เทคนิคพี่เลี้ยงน้อง

ให้ผลผลิตและรายได้ที่มากขึ้น จากผลผลิตกล้วยปีละ 1 เครือ เป็น 2 ปี 3 เครือ

         เมื่อวันที่  23 ธันวาคม 2549 ผมได้มีโอกาสลงไปเยี่ยมเยียนสวนผลไม้ของคุณลุงวิเชียรแย้มมาก(http://gotoknow.org/blog/yutkpp/72227) เกษตรกรที่ตำบลมหาชัย อำเภอไทรงามจังหวัดกำแพงเพชร  เพื่อศึกษาเทคนิคการปลูกกล้วยไข่  ซึ่งเป็นพืชสัญญาลักษณ์ของจังหวัดกำแพงเพชร  แต่ขณะนี้พื้นที่การปลูกกล้วยไข่ของจังหวัดกำลังลดลงอย่างมาก  เราก็เลยต้องทำการศึกษาสถานการณ์  ปัญหาอุปสรรค และค้นหาเกษตรกรที่สามารถทำการปลูกกล้วยไข่และยืนหยัดอยู่ได้เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการส่งเสริมการปลูกกล้วยไข่ของจังหวัดกำแพงเพชรต่อไป

          คุณลุงวิเชียรก็เป็นเกษตรกรครหนึ่งที่เป็นเป้าหมายของเราที่จะเข้าไปศึกษาเทคนิคการปลูกกล้วยไข่และสามารถสร้างรายได้ และยืนหยัดอยู่ได้  และขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มขึ้นอีก โดยปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกประมาณ 13 ไร่  

          สำหรับบันทึกนี้เป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลที่ผมและคุณสายัณห์ ปิกวงค์ ได้รับฟังจากการบอกเล่าจากคุณลุงวิเชียร พร้อมนำเดินดูแปลงปลูกกล้วยไข่   มีเทคนิคหนึ่งที่ได้รับการบอกเล่าจากคุณลุงวิเชียรเล่าอย่างภาคภูมิใจว่าเป็นเทคนิคที่เรียกว่า "พี่เลี้ยงน้อง"

  • คุณลุงวิเชียร  แย้มมาก
  • คุณลุงวิเชียรเล่าว่า แปลงกล้วยไข่โดยทั่วๆ ไป ปัจจุบันจะปลูกใหม่โดยใช้หน่อปลูกปีต่อปี  และโคนต้นก็จะมีหน่อกล้วยแทงออกมาหลายๆ หน่อ และชาวสวนจะตัดทิ้งหมด เพื่อไม่ให้แย่งอาหารต้นแม่
  • แต่ในแปลงของคุณลุงวิเชียร จะเหลือหน่อที่สมบูรณ์ไว้ 1 หน่อ เพื่อใช้ทดแทน  ซึ่งในอดีตการปลูกกล้วยไข่ของกำแพงเพชรก็จะใช้วิธีนี้ แต่ปัจจุบันจะมีปัญหากล้วยปีที่ 2 จะไผลผลิตไม่ดี จึงเปลี่ยนมาเป็นการปลูกใหม่ทุกปี
  • เทคนิคของคุณลุงวิเชียร ก็คือการไว้หน่อทดแทน และไว้ให้เร็วกว่าเดิมคือจากเดิมจะเป็นการทดแทนให้ได้ปีต่อปี จากปีหนึ่งให้ผลผลิตปีละ 1 เครือ เป็น 2 ปี ได้ 3 เครือ
  • หากต้นที่สมบูรณ์ก็จะไว้ 2 ต้นคู่กัน เพื่อให้ผลตอบแทนที่เร็วขึ้น
  • สังเกตต้นที่ตกเครือและใกล้จะตัด ก็จะมีต้นกล้วยไข่ทดแทนทุกต้น
  • หลังจากตัดเครือกล้วยเรียบร้อยแล้ว ก็จะตัดต้นกล้วยต้นเดิมโดยเหลือส่วนของต้นกล้วยส่วนใหญ่ไว้ เพื่อให้ต้นพี่เก็บความชื้นไว้เลี้ยงน้องให้เจริญเติบโตขึ้นมาทดแทนต่อไป

          เทคนิค "พี่เลี้ยงน้อง" นี้ ก็เป็นภูมิปัญญาหนึ่งที่เกิดจากการเรียนรู้และจัดการการปลูกกล้วยไข่ ของเกษตรกรที่เกิดขึ้นจากการลงมือปฏิบัติ และผลจากการใช้วิธีนี้ก็คือ

  • ให้ผลผลิตและรายได้ที่มากขึ้น จากผลผลิตกล้วยปีละ 1 เครือ เป็น 2 ปี 3 เครือ
  • การเลี้ยงหน่อที่เร็วขึ้น  เป็นการป้องกันความเสี่ยงจากลม ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญของกล้วยไข่ หากต้นเดิมถูกลมพัดเสียหาย ก็จะมีต้นใหม่ขึ้นมาทดแทนทันที
  • มีกล้วยไข่ให้ผลผลิตเกือบตลอดปี 

          ผมอาจจะบันทึกเรื่องเล่าได้ไม่ละเอียดมากนักนะครับ  แต่จะเรียบเรียงใหม่หลังจากเก็บข้อมูลเทคนิคการปลูกและดูแลกล้วยไข่ของเกษตรกรในจังหวัดกำแพงเพชรท่านอื่นๆ  อีกครั้งหนึ่งแล้วจัดทำเป็นรวมรูปเล่มเพื่อประโยชน์ในงานส่งเสริมการปลูกกล้วยไข่ของจังหวัดกำแพงเพชรต่อไป

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.ครับ

วีรยุทธ  สมป่าสัก

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 72965
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 14
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (14)

เทคนิคนี้ คุณลุงวิเชียรคิดชื่อได้น่าทะนุถนอมมากเลยนะคะ ... "พี่เลี้ยงน้อง"

  • ครับ "พี่เลี้ยงน้อง" เป็นชื่อที่น่าทะนุถนอมจริงๆ
  • ขอบพระคุณมากครับที่แวะมาเยี่ยมเยียน

สวัสดีครับ...พี่สิงห์ป่าสัก

        ดีมากเลยครับ...เป็นพระคุณอย่างสูง  ผมจะได้นำความรู้น้ีไปเผยแพร่แก่ผู้อยากรู้ทั้งหลาย  ตามหน้าที่ครับ...

         อีกอย่างหนึ่งครับ...ผมคิดว่าเทคนิคน้ีคงจะใช้ได้กับ  ทุกอย่างเลยครับ แม้แต่ในหน่วยงาน  โดยเฉพาะผู้ที่มีอำนาจบารมีท้ังหลาย หากทำตนลงมาเป็นพี่เลี้ยง ให้คำแนะนำ  เป็นกำลังใจ เสริมหนุนให้ผู้อยู่ข้างล่าง ได้ทำหน้าที่ของตนเองอย่างเต็มความสามารถ มีการเสริมแรงบ้าง ก็จะทำให้ หน่วยงานเกิดความสมบูรณ์ได้เช่นกันครับ...

                       ด้วยความเคารพ

                           ครูราญเมืองคอน คนนอกระบบ
 

เรียน ครูราญเมืองคอน

  • เห็นด้วยนะครับ "พี่เลี้ยงน้อง" ก็น่าจะเทียบเคียงได้กับเทคนิค"การสอนงาน" หรือระบบพี่เลี้ยงซึ่งเป็นเครื่องมือหนึ่งของKM ในการ ลปรร.ในหน่วยงานนะครับ
  • ขอบพระคุณมากครับที่เข้ามา ลปรร.

ดิฉันกำลังปลูกอยู่แต่ขาดความรู้ในเรื่องนี้อยู่พอดี ขอบคุณมากเลยคะสำหรับข้อมูลดีๆ

กล้วยไข่สุกทั้งเครือที่เห็นเขาห้อยไว้ขาย

มีบางท่านบอกว่าเขาไม่ได้ใช้การบ่มตามปกติ แต่เขาใช้จุ่มในน้ำยา

ท่านใดทราบว่าใช้น้ำยาอะไร หรือมีวิธีอื่นอย่างไร

ช่วยกรุณาให้ความรู้นี้ด้วย ขอบคุณครับ

อยู่ อ.เกษตรสมบูรณ์ จ.ชัยภูมิ หากต้องการหน่อกล้วยไข่ใกล้บ้านจะหาได้ที่ไหนบ้างครับ ที่ใกล้ที่สุดนะครับ

  • คุณมือใหม่หัดปลูก
  • เท่าที่ทราบบ่มโดยใช้แก๊สครับ
  • สวัสดีครับครูเกษตรพอเพียง
  • น่าจะเป็นนครสวรรค์นะครับ

กล้วยไข่จะเริ่มตกเครือตอนกี่เดือนคะ

ข้อมูลดีมากเลยค่ะ

ขอถามเรื่องการปลูกกล้อยไขและกล้วยหอม จะปลูกที่เนินเขาได้หรือไม่ ความชัน 45 องศา

  • คุณชูชีพ สุขประสงค์
  • หากดินดีและมีน้ำเพียงพอก็น่าจะปลูกได้นะครับ
  • ขอบคุณที่แวะมาครับ

ขอบคุณครับที่ให้ความรู้เรื่องกล้วยไข่ ถ้ามี่เวลากรุณาส่งไปที่อีเมลผมได้ไหมครับ เรื่องการปลูกกล้วไข่