ศูนย์การเรัยนรู้ป่าชายเลน พระเจดีย์กลางน้ำ
ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้ตั้งอยู่ที่ตำบลเนินพระ อำเภอเมือง จังหวัดระยอง ห่างจากตัวเมืองระยองประมาณ 2 กิโลเมตร เริ่มดำเนินงานมาตั้งแต่วันที่ 16 ตุลาคม 2560 บนพื้นที่จำนวน 500 ไร่ นับเป็นพื้นที่ป่าชายเลนที่อยู่ใจกลางเมือง เปรียบเหมือนปอดของคนจังหวัดระยอง ซึ่งเป็นเมืองอุตสาหกรรม มีจำนวนโรงงานมากถึง 4,000 แห่ง แม้ว่าจะเป็นจังหวัดที่มี GDP สูงที่สุดของประเทศ แต่ต้องแลกมาด้วยมลภาวะทางอากาศ ป่าชายเลน พระเจดีย์กลางน้ำที่ตั้งอยู่ใจกลางเมืองจึงทำหน้าที่คอยซับมลภาวะ เป็นปอดของคนระยอง
จุดมุ่งหมายสำคัญในการสร้างพื้นที่ป่าชายเลนกลางเมืองระยองเป็นแหล่งเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ คือเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ในโอกาสเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ และเปิดอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ.2555
ศูนย์การเรียนรู้ป่าชายเลนแห่งนี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ โดยได้จัดทำศาลาเรียนรู้ ศาลาพักผ่อน สะพานทางเดินศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน เรือนเพาะชำกล้าไม้ชุมชน ท่าเทียบเรือ 2 จุด และอาคารสำนักงานโครงการ และพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้ ประชาชนสามาถใช้ประโยชน์จากพื้นที่ป่าชายเลนในเมืองระยองได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม สร้างรายได้เพิ่มขึ้น ส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตทางด้านเศรษฐกิจและสังคม เพื่อรองรับ EEC ตามนโยบาย " สวนป่าในเมือง สวนป่าประชารัฐ เพื่อความสุขของคนไทย"
ป่าชายเลนแห่งนี้เดิมเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติของจังหวัดระยอง ผืนป่าที่ตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำระยอง ทอดยาวขนานไปกับตัวเมือง แต่เดิมเป็นป่าที่อยู่คู่วิถีชีวิตคนระยองในด้านการเป็นแหล่งทรัพยากรทางอาหารจากการจับสัตว์น้ำ ก่อนที่ชาวบ้านที่อาศัยอยู่รอบป่าจะตระหนักถึงความสำคัญของการเป็นพื้นที่สีเขียวผืนใหญ่ จึงร่วมกับเทศบาล จังหวัด และบริษัทเอกชนหลายแห่ง บูรณะพื้นที่ให้กลายเป็นสวนสาธารณะใจกลางเมือง
จากสะพานไม้ที่พาผู้คนเข้าถึงความบริสุทธิ์ในผืนป่าที่ชาวบ้านสร้างขึ้นตามจุดต่างๆ เมื่อรัฐบาลประกาศนโยบาย ป่ากลางเมือง รณรงค์ให้มีการจัดทำสวนป่าในตัวเมือง เมื่อปี พ.ศ. 2561 สะพานตามจุดต่างๆ ก็เชื่อมเข้าหากันกลายเป็นทางเดินระยะทางถึง 7 กิโลเมตร สร้างสถิติสะพานไม้ภายในป่าชายเลนที่ยาวที่สุดในประเทศ รวมถึงการทำประตูทางเข้าเชื่อมจุดต่างๆของเมืองเข้าสู่ผืนป่าแห่งนี้ถึง 7 ประตู ทำให้คนระยองสามารถเดินทางมาสูดอากาศบริสุทธิ์ ชมสัตว์ป่า และความสมบูรณ์ของผืนป่าได้เพียงอึดใจ
หนึ่งในไฮไลต์สำคัญของป่าแห่งนี้ คือ พระเจดีย์กลางน้ำ ซึ่งเป็นเจดีย์สีขาวทรงระฆังที่ตั้งอยู่บนเกาะกลางแม่ระยอง ถูกสร้างขึ้นในปีพ.ศ. 2416 ในสมัยพระยาศรีสมุทรโภคชัยชิตสงคราม (เกตุ ยมจินดา) เป็นเจ้าเมืองระยอง เพื่อใช้เป็นสัญลักษณ์ให้ชาวเรือหรือผู้โดยสารเรือที่เดินทางได้ทราบว่าได้เดินทางมาถึงระยองแล้ว เนื่องจากในสมัยโบราณระยองมีเพียงการเดินทางทางน้ำเป็นเส้นทางคมนาคมหลักเส้นทางเดียว สันนิษฐานกันว่าเจดีย์แห่งนี้สร้างภายใต้แนวคิดเดียวกับพระสมุทรเจดีย์ ในฐานะสัญลักษณ์ให้บรรดานักเดินเรือได้ทราบว่าใกล้ถึงกรุงเทพฯแล้ว ทั้งนี้ปัจจุบันบริเวณเจดีย์กลางน้ำเป็นที่ตั้งของศาลาการเรียนรู้ จุดเริ่มต้นของเส้นทางศึกษาธรรมชาติ และท่าเทียบเรือบริการพานักท่องเที่ยวล่องเรือชมป่าชายเลน
ในช่วงกลางเดือน 12 ของทุกปี ซึ่งเป็นช่วงของฤดูน้ำหลาก จะมีการจัดงานประเพณีทอดกฐินและงานห่มผ้าเจดีย์กลางน้ำอีกด้วย รวมไปถึงงานประเพณีทางน้ำ เช่น งานลอยกระทง การแข่งเรือยาวประเพณี บริเวณรอบๆของพระเจดีย์กลางน้ำมีป่าสนล้อมรอบทำให้ร่มรื่นและสวยงาม หากมีโอกาสเดินทางมาเที่ยวระยอง ไม่ควรพลาดมาสักการะพระเจดีย์กลางน้ำสัญลักษณ์ประจำเมืองระยองแห่งนี้ด้วย
