ความสามารถแสดงออกธรรมชาติแห่งตนของมนุษย์โฮโมซาเปียน แสดงให้เป็นที่ปรากฏและถ่ายทอดสู่การสร้างประสบการณ์เชิงประจักษ์ร่วมกันได้อยู่เสมอมาของมนุษย์ มานานแล้ว ความสมบูรณ์และการสามารถเห็นมิติความงอกงามที่แตกต่างหลากหลาย ลดช่องว่างขาดหายอันจำเป็นของสังคม ส่วนหนึ่งจะเกิดขึ้นได้จากการประกอบสร้างชุดมโนทัศน์พหุปัญญาของวิทยาการลายลักษณ์และวิทยาการพหุลักษณ์ข้อมูลก่อนลายลักษณ์ ยุคหินเก่า ไปจนถึงยุคแรกเริ่มระบุการก่อเกิดพัฒนาการของมนุษย์โฮโมซาเปียน ซึ่งเต็มไปด้วยภูมิปัญญาวิวัฒนาการและความงอกงามมั่งคั่งในภูมิชีวิต แต่วิทยาการลายลักษณ์ยุคใหม่มีอยู่อย่างจำกัด การผสานและปฏิสัมพันธ์ประกอบสร้างพหุปัญญาด้วยพหุลักษณ์ข้อมูล เป็นหนทางหนึ่งของการยกระดับพัฒนาการชุดมโนทัศน์ใหม่ทางพหุปัญญาขึ้น
การบันทึก ถ่ายทอด และสะท้อนสร้างระบบสังคม แสดงชั้นภูมิจักรวาลแห่งปัญญา ภูมิชีวิต นัยสำคัญและความพอดีแห่งตนของมนุษย์ จากธารอณู ‘ลมหัวใจ’ ภูมิชีวิตหยั่งสะท้อนถึงกัน ในมนุษย์ มวลชีวิต และทุกสิ่ง แผ่ไพศาลทั่วถิ่นแดนสามโลก นับแต่มวลอณู อากาศธาตุ ประหนึ่งจุด เส้น สี แสง เงา อวกาศ เม็ดทราย มวลสารสรรพสิ่ง ซึ่งจะสามารถเห็นและรู้สึกต่อความเป็นจริงได้ต่อตำแหน่งแห่งหนความจำเพาะจากในตน นับแต่ขนาดเล็กเบาบางกระทั่งวัดประมาณและระบุภาวะการดำรงอยู่ตายตัวไม่ได้ กระทั่งขนาดใหญ่โตกว้างไกลเกินการประมาณได้ด้วยภูมิปัญญาและสรรพวิทยาการของมนุษย์
มวลน้ำในมหาสมุทรและทั่วจักรวาล องค์ประกอบน้ำในสารเหลวไซโตปลาสซึมของเซลล์ ช่องว่างระหว่างเมมเบรนต่างเซลล์ ช่องว่างการเปลี่ยนส่งผ่านและเปิดรับ แยกออกซิเจนจากอากาศในโลกเป็นออกซิเจนสู่กระแสโลหิตและระบบน้ำไหลเวียนสู่ทุกระบบที่ต่างกันในร่างกาย และการแยกสกัดคาร์บอนไดออกไซด์จากโลหิต เปลี่ยนผ่านเป็นอากาศส่งออกไปห่อหุ้มโลกและเป็นองค์ประกอบแผ่กระจายไปทั่วจักรวาลสรรพสิ่ง ปรากฏการณ์อันเกิดขึ้นอย่างเป็นปรกติ ณ ผิวถุงลมปอด Alveolus ซึ่งล้วนเป็นสิ่งที่มนุษย์ไม่รู้จักแต่เป็นวิวัฒนาการภูมิชีวิตในตนที่ทุกชีวิตล้วนหยั่งประมาณภาวะจริงแท้ในตนได้ เมื่อองค์ประกอบพหุปัจจัยต่างๆมีความเหมาะสม พอดี อีกทั้งจะสามารถก่อเกิดระบบสุนทรียปัญญา เห็นประจักษ์แท้ได้ว่าในความงอกงามและพลวัตความสืบเนื่องต่างๆ ตลอดมาและตลอดไปนั้น มีองค์ประกอบการสะท้อนยึดโยงกันแลกันในสรรพสิ่งอีกมิติหนึ่ง ที่หลากไหลเอิบอาบ โอบอุ้มสิ่งทั้งมวล ประหนึ่งเป็นธารอณู ‘ลมหัวใจ’ มหาศานติสุขภาวะ ที่เป็นภูมิชีวิต เอื้อต่อพหุปัจจัยความงอกงามชั้นภูมิแห่งชีวิตในท่ามกลางการวิวัฒน์ไปด้วยกันของสรรพสิ่ง ในพหุภพ มหาภูมิ เมื่อสามารถออกแบบแนวคิดและจัดองค์ประกอบการหยั่งประมาณ ให้ก่อเกิดเครื่องมือกระบวนการประกอบสร้างปัญญาปฏิบัติ มีกำลังสะท้อนยึดโยงได้กับสานธารภูมิชีวิต น้ำหนักความหมาย ระบบคุณค่า และความงอกงามบนความแตกต่างหลากหลาย จากหลายทิศทางและหลายขั้วการยึดโยง จะสามารถเห็นตำแหน่งแหล่งที่และความลงตัวในตนเองตามบริบทจำเพาะได้ดียิ่งๆขึ้น
สิ่งเหล่านี้ แบบแผนอุปลักษณ์เชิงความหมายและระบบนามธรรมความสัมพันธ์พหุมิติ ดังในภาพเขียนสีและสิ่งสรรสร้างศิลปกรรมหัตถศิลป์ของมนุษย์โฮโมซาเปียน แสดงให้เห็นได้ว่า ภาวะแห่งการมีอยู่และความสามารถแสดงออกให้ปรากฏ สะท้อนไปสู่การสร้างระบบยึดโยงภูมิปัญญา การผลิตสิ่งใช้สอย พื้นที่ปฏิสัมพันธ์เชิงความหมาย ตลอดจนการจัดระบบความสัมพันธ์เชิงพื้นที่พหุลักษณ์มิติ (Form of Pluralistic Spatio-Socio-Environmental Relationship) ซึ่งเห็นได้จาก (คูหานคร) (ภูผานคร) อันแข็งแกร่ง ใหญ่โต เห็นพัฒนาการสั่งสม น่าอัศจรรย์ อันยากที่จะเชื่อได้ว่าสร้างให้ก่อเกิดขึ้นได้ด้วยสังคมมนุษย์ในระดับชุมชนและกลุ่มชนขนาดเล็ก แม้ในยุควิทยาการก้าวหน้าและหลายสิ่งมีความพร้อมมากแล้วในยุคปัจจุบัน ก็ยากที่จะสร้างขึ้นได้หรือไม่สามารถสร้างให้ทัดเทียมขึ้นได้เลย
แต่สิ่งแสดงด้วยวัตถุเชิงประจักษ์ต่อระบบสังคมและอาณาบริเวณที่เกี่ยวข้องกัน ได้หายไปเหลือเพียงภูเขา เพิงผา ถ้ำ ภาพเขียนสี และงานศิลปกรรมหัตถศิลป์ ก่อนยุคสมัยวิทยาการลายลักษณ์ เหตุนั้น การหยั่งสะท้อนสู่ภูมิชีวิตและกระแสธารวิวัฒนาการในสิ่งประกอบสร้างระบบความงอกงามของชีวิต จึงเป็นมิติหนึ่งของการเห็นภูมิชีวิตและภูมิวิวัฒนาการร่วมกันของมนุษย์ ที่มีพลังยึดโยงพหุปัจจัย ข้ามพ้นพหุลักษณ์ปัญญา ที่เอื้อต่อความงอกงามร่วมกันได้แม้ในพหุลักษณ์สังคม
การศึกษาความร่วมกันและสรรสร้างพลวัตภูมิปัญญาหมู่ในมิตินี้ ต้องอาศัยพัฒนาการในด้านการหยั่งประมาณ ประเมิน สะท้อนและยึดโยงกับทุกระบบด้วยความสามารถเห็นภูมิชีวิตและภาวะภายในของชีวิต มิติสุนทรียปัญญา และระบบพหุวิทยาการที่ยึดโยงกับธรรมชาติแห่งชีวิตผ่านองค์ประกอบด้านสุขภาวะมูลฐานและสุขภาวะนิเวศคุณภาพแห่งชีวิต ดังเช่นมิติสุนทรียพลานามัย เหล่านี้ จัดว่าเป็นเครื่องมือเชิงกระบวนการศิลปะวิทยวัฒนธรรมวิวัฒน์ ทางการศึกษา สื่อและการสื่อสาร และพัฒนาการเรียนรู้มวลชน
สามารถนำเสริมพลังปฏิบัติการเชิงสังคมและระดมพลังชุมชนสุนทรียปัญญากร ให้วงจรกระบวนการภูมิชีวิตอันแผ่วเบาแต่มีพลังนัยสำคัญต่อการพลวัตความงอกงามที่ดีอย่างไม่จำกัด ที่แสดงให้ประจักษ์ได้ถึงการมีอยู่เสมอตลอดสายธารวิวัฒนาการของมวลมนุษย์นี้ ให้เกิดขึ้นอย่างเหมาะสมเพียงพอ ยิ่งๆขึ้น.
