การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยประยุกต์ใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเรียนออนไลน์ในสถานการณ์โควิด-19


เรียนเชิญอ่านงานนำเสนอประชุมวิชาการ "การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยประยุกต์ใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเรียนออนไลน์ในสถานการณ์โควิด-19"

“การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยประยุกต์ใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเรียนออนไลน์ในสถานการณ์โควิด-19”

“The Development of Analytical Thinking Skills in Science of Mathayomsuksa 1 Students by Applying Problem-Based Learning Through Online Learning in the Situation of COVID-19”
 

Abstract
This action research aimed 1) to improve the analytical thinking skills of thermal energy in Mathayomsuksa 1 students by applying the Problem-Based Learning as a base through online learning in the situation of COVID-19 to meet the full 80%, and 2) to study the satisfaction of Mathayomsuksa 1 student have managed to learn by applying Problem-Based Learning through online learning in the Situation of COVID-19. The target group in this study consisted of 22 Mathayomsuksa 1/6 students class attending in the second semester of the academic year 2021, Wang Sam Mo Witthayakhan school, Wang Sam Mo District, Udon Thani Province. The instruments used in this study were; 8 lesson plans of Problem-Based Learning, analytical thinking skills tests, an interview form, and a satisfaction questionnaire. The research results were 1) Eighteenth students (81.82%) and twenty-second students (100%) can pass 80% of Analytical Thinking Skills scores in the Spiral 1 and Spiral 2, respectively, and 2) Students had satisfaction towards applying Problem-Based Learning activity in the high level.
Keywords: Analytical Thinking Skills / Problem-based Learning

 

ที่มาและความสำคัญ

      สถานการณ์ที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ส่งผลกระทบต่อระบบการจัดการเรียนการสอนของไทยในทุกระดับชั้น ทำให้สถานการณ์ศึกษาต้องถูกปิดไปด้วยเพื่อลดช่องทางการแพร่ระบาดเชื้อไวรัส ขณะที่รัฐบาลได้ออกประกาศและมีมาตรการเฝ้าระวังเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อไวรัส อาทิ ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในพื้นที่ทั่วราชอาณาจักร โดยอาศัยอำนาจตามพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน 
พ.ศ. 2548 กำหนดให้มีการเว้นระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) ห้ามการใช้อาคารสถานที่ของโรงเรียนและสถาบันการศึกษาทุกประเภท เพื่อจัดการเรียนการสอน การสอบ ฝึกอบรม หรือการทำกิจกรรมใด ๆ ที่มีผู้เข้าร่วมเป็นจำนวนมาก เว้นแต่เป็นการดำเนินการสื่อสารแบบทางไกลหรือด้วยวิธีอิเล็กทรอนิกส์ (สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2563, หน้า 1-2) จึงทำให้เป็นแรงผลักดันให้มีการนำคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนแบบการสอนผ่านออนไลน์อย่างทั่วถึงในทุกสถาบันและสาขาวิชาชีพ (บุญทิพย์ สิริธรังศรี, 2563, หน้า 1-17) ทำให้เกิดมาตรการการเรียนรู้ของไทย โดยมีการกระชับหลักสูตรปรับให้สอดคล้องกับสถานการณ์โควิด-19 หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 สำหรับการจัดการเรียนรู้ ปีการศึกษา 2564 ภายใต้สถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จัดประเภทตัวชี้วัด “ต้องรู้” และ “ควรรู้” ในแต่ละสาระวิชา (เฉลิมชัย เลี้ยงสกุล, 2563, หน้า 4)
     ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน กล่าวถึง การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาความคิด ทั้งความคิดเป็นเหตุเป็นผล คิดสร้างสรรค์ และคิดวิเคราะห์ วิจารณ์ (กระทรวงศึกษาธิการ, 2560, หน้า 1) ทำให้ทราบว่าการสอนการคิดเป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งในการจัดการศึกษาเพื่อให้ประชากรมีคุณภาพสูง สอดคล้องกับ ประเวศ วะสี (2541, หน้า 4) กล่าวถึง การสอนเพื่อพัฒนาความสามารถด้านการคิดเป็นการค้นพบทางการศึกษาที่ยิ่งใหญ่ในศตวรรษ
ที่ 21 เพราะเป็นการสอนที่พัฒนาผู้เรียนให้คิดเป็นทำเป็น แก้ปัญหาได้ด้วยตนเองและในระบบกลุ่ม เนื่องจากเป็นองค์ประกอบที่สำคัญสำหรับการปรับตัวของผู้เรียนเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงทางสังคม สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี
ต่าง ๆ เข้ามาเกี่ยวข้องมากมาย และสอดคล้องกับ น้องนาง ปรืองาม (2554, หน้า 38) กล่าวถึง กระบวนการคิดวิเคราะห์มีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการแก้ปัญหาต่าง ๆ ของมนุษย์การคิดวิเคราะห์จะช่วยให้เรามองเห็นปัญหา ทำความเข้าใจปัญหา รู้จักปัญหาอย่างแท้จริง และสุดท้ายจะสามารถแก้ปัญหาที่พบเจอได้ ซึ่งทักษะการคิดวิเคราะห์ เป็นทักษะในการจำแนกแยกย่อยเนื้อหาสาระที่ระบุหาความสำคัญ ความสัมพันธ์ และหลักการของสิ่งต่าง ๆ เพื่อนำมาใช้ในการตัดสินใจอย่างมีเหตุผล สอดคล้องกับ Bloom (1976, p. 37) กล่าวถึง ทักษะการวิเคราะห์เป็นการตรึกตรองและมีเหตุผลของบุคคลเป็นขั้นตอนโดยการเรียนรู้จากการรู้ การจำ การเข้าใจ การประยุกต์ใช้ การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และการประเมินค่า และสอดคล้องกับ Ennis (1985, p. 45) ให้นิยามความหมายของทักษะการคิดวิเคราะห์ว่าเป็นการคิดตรึกตรองและมีเหตุผล เพื่อการตัดสินใจก่อนที่จะเชื่อหรือลงมือปฏิบัติ
     อีกทั้งผู้วิจัยได้ทำการทดสอบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่อง พลังงานความร้อน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 1 โรงเรียนXXX จากการสุ่มกลุ่มตัวอย่างห้อง 1/6 จำนวน 28 คน พบว่า มีคะแนนเฉลี่ยเลขคณิต ระดับ 11.77 คะแนน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระดับ 0.78 ซึ่งมีค่าร้อยละ 58.86 (พอใช้) ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่โรงเรียนXXXกำหนดไว้ ร้อยละระหว่าง 60 – 100
     จากสภาพปัญหาดังกล่าว ผู้วิจัยได้ตระหนักถึงความสำคัญของทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนและคิดว่าเป็นปัญหาที่ควรได้รับการแก้ไข จึงได้ศึกษาจากการศึกษารวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนที่พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์จากแนวคิดของนักการศึกษาต่าง ๆ พบว่า การจัดการเรียนการสอนโดยประยุกต์ใช้ปัญหาเป็นฐานมีผลต่อทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน สอดคล้องกับ ภัทราวดี มากมี (2554, หน้า 13) ได้ศึกษาเรื่อง การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน กล่าวถึง การเรียนการสอนโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สามารถนำมาใช้ในการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนที่ดีมากที่สุดวิธีหนึ่ง ทำให้ผู้เรียนเกิดทักษะในการคิดวิเคราะห์ ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนและได้ลงมือปฏิบัติมากขึ้น สอดคล้องกับ มัณฑรา ธรรมบุศย์ (2545, หน้า 11-17) กล่าวถึง การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นตามแนวคิดตามทฤษฎีการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์นิยม (Constructivism) โดยให้ผู้เรียนสร้างความรู้ใหม่จากการใช้ปัญหาที่เกิดขึ้นในโลกแห่งความเป็นจริงเป็นบริบท (Context) ของการเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนเกิดทักษะในการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหา และสอดคล้องกับ พัชรี นาคผง (2562, บทคัดย่อ) ได้ศึกษาเรื่อง การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่จัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิค STAD พบว่า ผลการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นปีที่ 1  เรื่อง พลังงานความร้อน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่จัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิค STAD หลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 และความคิดเห็นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิค STAD โดยภาพรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยมาก
     ด้วยสภาพปัญหาและเหตุผลดังกล่าว ผู้วิจัยจึงมีความประสงค์ที่จะพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยประยุกต์ใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเรียนออนไลน์ในสถานการณ์โควิด-19 เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่อง พลังงานความร้อน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยประยุกต์ใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเรียนออนไลน์ในสถานการณ์โควิด-19 ให้ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 และเพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ โดยประยุกต์ใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเรียนออนไลน์ในสถานการณ์โควิด-19
 

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่: https://research.kpru.ac.th/std-conference2/form/full65.pdf

 

_____________________

อ้างอิง APA:

เอกลักษณ์ ราชไรกิจ, ตะวัน ทองสุข, และ ชุลิดา เหมตะศิลป์. (2565). การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยประยุกต์ใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ผ่านการเรียนออนไลน์ในสถานการโควิด-19. ใน บัณฑิตของพระราชา พัฒนาชุมชนท้องถิ่นก้าวไกล ด้วยงานวิจัยสร้างสรรค์. การประชุมวิชาการระดับชาติ สำหรับนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ครั้งที่ 2 (น. 193-204). สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. https://research.kpru.ac.th/std-conference2/form/full65.pdf
 

เลขประจำตัวนักวิจัย ORCID iD: 0000-0002-0085-9259

หมายเลขบันทึก: 702638เขียนเมื่อ 13 พฤษภาคม 2022 16:33 น. ()แก้ไขเมื่อ 13 พฤษภาคม 2022 16:41 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี