ริดสีดวงทวาร โรคของคนติดห้องสุขา

คุณเป็นผู้ที่ใช้เวลาในส้วมนานไหม เคยนั่งพักผ่อนโทรศัพท์ในสุขาเพื่อฆ่าเวลาเพลิดเพลินจนกระทั่งลืมเวลาหรือไม่ ถึงแม้ความประพฤติดังกล่าวมาแล้วข้างต้นดูเหมือนจะปลอดภัยอะไร แม้กระนั้นการนั่งในส้วมนานๆทำให้เสี่ยงเป็น “โรคริดสีดวงทวาร” ได้ ซึ่งโรคนี้สามารถสร้างความหงุดหงิดได้ตลอดวัน รวมทั้งบางทีอาจจำเป็นต้องเสี่ยงเป็นโรคจนกระทั่งบางทีอาจได้รับการผ่าตัดอีกด้วย



ริดสีดวงทวารเป็นอย่างไร


เป็นโรคที่เกิดขึ้นมาจากเส้นเลือดดำทวารหนักหรือส่วนปลายสุดของลำไส้ใหญ่กำเนิดอาการบวมพองหรือยืดตัว มีลักษณะยื่นนูนเป็นติ่งออกมาจากทวารหนัก โดยสามารถแบ่งโรคนี้ออกได้เป็น 2 ชนิด เป็นต้นว่า


- ริดสีดวงข้างใน เกิดจากเยื่อทวารหนักที่อยู่สูงยิ่งกว่าระดับหูรูดทวารหนักมีการโป่งพองแตกมีเลือดไหล และไม่เป็นเหตุให้เกิดลักษณะของการเจ็บปวดอะไรก็แล้วแต่เพราะเหตุว่ารอบๆดังกล่าวมาแล้วข้างต้นมีเส้นประสาทที่รับความรู้สึกน้อยมาก แบ่งตามความร้ายแรงเป็น 4 ระยะ ยกตัวอย่างเช่น

-- ระยะที่ 1 ริดสีดวงยังมีขนาดเล็กอยู่ทำให้ไม่เห็น แม้กระนั้นมีเลือดไหลเวลาขี้

-- ระยะที่ 2 มีขนาดใหญ่เพิ่มมากขึ้นรวมทั้งเริ่มเป็นติ่งยื่นออกมาถ้ากระทำเบ่งเพื่ออึ แต่ว่าในเวลานี้ติ่งสามารถหดกลับเข้าไปเองได้

-- ระยะที่ 3 ราวระยะที่ 2 แม้กระนั้นในตอนนี้คนป่วยจำต้องใช้น้วมือดันติ่งริดสีดวงกลับเข้าไป

-- ระยะที่ 4 ในช่วงนี้ริดสีดวงจะมีขนาดใหญ่เป็นติ่งที่ยื่นออกมาแบบถาวร ไม่อาจจะหดหรือดันกลับเข้าไปได้แล้ว

- ริดสีดวงด้านนอก กำเนิดรอบๆทวารหนักข้างล่างมีลักษณะอาการนูนเป็นติ่งออกมาจากทวารหนัก ริดสีดวงจำพวกนี้สามารถมองเห็นง่ายดายกว่าริดสีดวงข้างในรวมทั้งมีลักษณะอาการซึ่งรู้สึกเจ็บปวดจากประสาทรับรู้


สิ่งที่ทำให้เกิดริดสีดวงทวาร


มักมีสาเหตุมาจากแรงกดดันที่มีจำนวนมากขึ้นกว่าธรรมดาในเส้นโลหิตทวารหนักจนถึงมีลักษณะอาการบวม ส่วนปัจจัยที่นำมาซึ่งการก่อให้เกิดอาการแบบนี้กำเนิดได้หลายประการ ดังเช่น

- การชูของหนักเสมอๆ

- การนั่งขี้นาน การเบ่งอุจจาระแรง และก็การมีลักษณะอาการท้องผูก

- การร่วมเพศทางทวารหนัก

- ท้องเดินหลายครั้ง

- คนภายในครอบครัวเคยเป็นโรคนี้มาก่อน

- คนไข้เฒ่าที่มีความเสื่อมโทรมภาวะของเยื่อเกี่ยวข้องทางทวารหนัก

- กินอาหารที่มีกากใยไม่เพียงพอ

- มีโรคประจำตัวอื่นที่เพิ่มระดับความดันในท้อง ดังเช่นว่า โรคตับแข็ง ภาวการณ์ตั้งท้อง โรคอ้วน ฯลฯ

- การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์


ลักษณะของริดสีดวงทวาร


- มีเลือดไหลขณะหรือหลังจากถ่ายอุจจาระ

- มีติ่งหรือก้อนที่ทวารหนักอาจมีอาการคัน ปวด เจ็บ รอบๆที่เป็นริดสีดวง

- นอกจากนั้นยังอาจมีอาการหน้ามืดเวียนหัวร่วมด้วย


ถ่ายเป็นเลือดบอกอะไรบ้าง


ถึงแม้อาการเริ่มของริดสีดวงเป็นการมีลักษณะถ่ายเป็นเลือด แต่ว่าอาการดังที่กล่าวมาข้างต้นบางทีอาจทำให้เกิดโรคมะเร็งไส้ส่วนปลายที่อยู่ใกล้กับทวารหนัก ซึ่งจุดพิจารณากล้วยๆเป็น หาเป็นโรคมะเร็งไส้จะไม่มีติ่งเนื้อยื่นออกมา มีลักษณะปวดรอบๆตูด แล้วก็ความต่างอีกอย่างเป็น เวลาถ่ายผู้ที่เป็นริดสีดวงทวารจะถ่ายปกติและก็หลังจากนั้นจึงค่อยมีหยดเลือดไหลมา แม้กระนั้นถ้าหากเป็นโรคมะเร็งไส้จะถ่ายเป็นเลือดคละเคล้ามาพร้อมกับอุจจาระ



การวิเคราะห์โรคริดสีดวง


- ถามประวัติความเป็นมาของคนไข้ ตัวอย่างเช่น มีเลือดไหลขณะหรือหลังจากที่ถ่ายอุจจาระ มีก้อนพื้นที่ทวารหนัก โดยอาจมีลักษณะของการปวดหรือเปล่าปวดก็ได้

- ตรวจสุขภาพ

-- ตรวจตราขอบทวารหนัก หมอสามารถแลเห็นได้ด้วยตาเปล่า เนื่องจากว่าจำนวนมากจะมีติ่งออกมาอย่างชัดเจนอยู่แล้ว

-- ตรวจขอบทวารหนักด้วยนิ้วมือ เพื่อแยกโรคอื่นๆดังเช่นว่า ก้อน หรือแผลในทวารหนัก

-- การใช้กล้องถ่ายรูปขนาดเล็กส่อตรวจในทวารหนัก

-- การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ โดยจะทำในผู้เจ็บป่วยที่สงสัยว่าบางทีอาจเป็นโรคในลำไส้ใหญ่


ภาวะแทรกซ้อน


- เลือดไหล ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดภาวะโลหิตจาง หรือภาวการณ์ขาดเลือดกระทั่งความดันเลือดต่ำ จะทำให้คนไข้มีลักษณะเหน็ดเหนื่อย ปากแห้ง มือเท้าเย็น ฯลฯ

- ลิ่มเลือดตันในหัวริดสีดวงทวาร ติ่งเนื้อริดสีดวงเป็นก้อนด้วยเหตุว่ามีก้อนเลือดตันจับกุมกันเป็นก้อนอยู่ข้างใน ทำให้คนเจ็บกำเนิดความเจ็บ

- การบีบรัดของหูรูดทวารหนัก จนถึงเกิดภาวะขาดเลือดในหัวริดสีดวง เมื่อติ่งเนื้อไม่มีเลือดมาเลี้ยงรอบๆนั้นจะมีผลให้เกิดภาวะขาดเลือดรวมทั้งมีการหดตัวของหูรูดทวารหนักจนถึงกำเนิดอาการบวม อักเสบ และก็เน่ามีกลิ่นเหม็น


การดูแลรักษาโรคริดสีดวง


โดยส่วนมากโรคริดสีดวงจะสามารถรักษาให้หายเองได้ โดยมีวิธีการปฏิบัติเช่นนี้


- การนั่งแช่ลงไปภายในน้ำอุ่น เพื่อลดการอักเสบและก็ลดการขยายตัวของเส้นเลือดดำโดยประมาณ 10-15 นาที โดยควรจะทำอีกทั้งก่อนรวมทั้งหลังจากถ่ายอุจจาระ

- เปลี่ยนแปลงความประพฤติการกินอาหาร โดยการเพิ่มของกินที่มีกากใยให้เพิ่มมากขึ้น รวมทั้งกินน้ำให้มากเพิ่มขึ้น

- การกินยา โดยคนเจ็บสามารถรับประทานยาลดอาการบวมของเส้นเลือดดำ หรือยาพารา

- เหน็บยา หมอจะสั่งยาเหน็บเพื่อรักษาให้อาการดียิ่งขึ้น

- การฉีดยา จะทำโดยการฉีดยาเข้าไปในชั้นใต้เยื่อบุ ส่งผลให้เกิดพังผืดรัดเส้นโลหิต โดยฉีดระดับเหนือหูรูดทวารหนัก แม้กระนั้นหมอจะไม่ฉีดสารเคมีเข้าริดสีดวงโดยตรง เนื่องจากสารเคมีบางครั้งอาจจะเข้าเส้นโลหิตแล้วก็ทำให้คนป่วยกำเนิดลักษณะของการปวดท้องแล้วก็แน่นหน้าอกได้

- การใช้ยางรัด เป็นแนวทางสำหรับคนป่วยที่มีริดสีดวงด้านในที่ยื่นออกมาที่มีขั่วขนาดสมควรสำหรับเพื่อการรัด โดยหมอจะใช้ยางรัดเพื่อทำให้หัวริดสีดวงฝ่อรวมทั้งหลุดออกมาเองตามธรรมชาติ

- การจี้ริดสีดวง จะทำจักจี้ริดสีดวงด้วยเครื่องจี๋กระแสไฟฟ้า หรืออินฟาเรด

- การผ่าตัด ใช้สำหรับผู้เจ็บป่วยที่เป็นในระยะที่ 3-4 เพราะเหตุว่าติ่งเนื้อจะมีขนาดใหญ่ หมอจะกระทำผ่าตัดเพื่อเย็บ หรือผูกหัวริดสีดวง นอกเหนือจากนี้ยังมีการใช้อุปกรณ์สำหรับตัดเย็บเพื่อทำให้ติ่งเนื้อกลับเข้าไปในไส้ตรงอีกด้วย


การปกป้องคุ้มครองตัวเองจากริดสีดวง


- กินอาหารที่มีกากใย ยกตัวอย่างเช่น ผักแล้วก็ผลไม้ เพื่อไม่ให้กำเนิดท้องผูก

- ควรจะกินน้ำในจำนวนมากวันละ 8-10 แก้วเพื่อถ่ายง่าย

- ไม่สมควรเบ่งอุจจาระแรงเหลือเกิน

- ถ้าพบว่ามีเลือดไหลมากมายควรจะรีบเจอหมอ

- รักษาสุขลักษณะ โดยการล้างตูดด้วยน้ำที่สะอาดอยู่เป็นประจำ และไม่ควรที่จะใช้กระดาษชำระที่แข็งจนถึงเกินความจำเป็นเนื่องจากอาจทำให้รูทวารหนักกำเนิดรอยแผลได้

- หลบหลีกสิ่งที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงดังที่พูดมาแล้วข้างต้น


การจัดเตรียมก่อนจะมีการผ่าตัด


คนป่วยควรจะพักให้สุดกำลัง งดเว้นของกินตรงเวลา 6-12 ชั่วโมง แล้วก็ชำระล้างรอบๆรอบรูทวาร รวมทั้งบางทีอาจสวนล้างไส้เพื่อความสะอาดก่อนวันผ่าตัด



การกระทำตัวข้างหลังการผ่าตัด


ข้างหลังผ่าตัดคนไข้ไม่สมควรขับขี่รถกลับไปอยู่บ้านเอง แม้มีลักษณะอาการปวดหลังการผ่าตัดควรจะกินยาแก้ปวด ควรจะแช่ตูดในน้ำอุ่นราว 10-15 นาทีเพื่อทำให้รอบๆแผลสะอาด รวมทั้งควรจะนั่งบนเบาะรองที่มีรูเพื่อไม่ให้มีการกดทับรอบๆแผลผ่าตัดมากเกินความจำเป็น รวมทั้งควรจะเลี่ยงสิ่งที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงที่อาจจะเป็นผลให้กำเนิดอาการริดสีดวงอักเสบกำเนิดซ้ำอีก



โรคริดสีดวงเป็นโรคที่อยู่ใกล้ตัว ด้วยเหตุว่าทุกคนจำต้องถ่าย แม้ว่าจะเป็นโรคซึ่งสามารถรักษาให้หายเองได้ก็สามารถกลับมาเป็นไปได้อีก แม้มีลักษณะเปลี่ยนไปจากปกติ หรือมีความรู้สึกว่าตนเองเป็นโรคริดสีดวงควรจะรีบไปพบหมอ ไม่สมควรปลดปล่อยให้เป็นนานเพื่อคุ้มครองภาวะแทรกซ้อนอื่นๆที่บางทีอาจตามมาได้

บทความที่เกี่ยวข้อง

Youtube : https://www.youtube.com/watch?v=UdesdutjXXc

Health Thailand : https://www.healththailand.net/59053

Health D : https://www.healthd.net/viewtopic.php?f=54&t=255

GotoKnow : https://www.gotoknow.org/posts/690367

BlogGang : https://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=healththailand&month=05-2021&date=02&group=19&gblog=16

Wordpress : https://hemorrhoidshealthcaredisease.wordpress.com/2021/05/02/%e0%b8%a3%e0%b8%b4%e0%b8%94%e0%b8%aa%e0%b8%b5%e0%b8%94%e0%b8%a7%e0%b8%87%e0%b8%97%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a3-hemorrhoid/

Blogger : https://hemorrhoids-disease-health.blogspot.com/2021/05/hemorrhoid.html

Facebook : https://www.facebook.com/HealthThailand.net/posts/4517717431591280

Twitter : https://twitter.com/healththailand1/status/1388770225592561666

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ริดสีดวงทวาร



ความเห็น (0)