“อะไรๆ ก็ ลาว” พฤติกรรมเชิงลบของคนไทยในการแสดงความรู้สึกที่ไม่เป็นหนึ่งเดียวของ ASEAN จากการดูถูกด้วยคำเรียก “ประเทศ”


มีนักศึกษานำประวัติการทำงาน (Resume) มาให้ผู้เขียนช่วยตรวจ เพื่อนำไปสมัครงานในองค์กรญี่ปุ่นแห่งหนึ่ง โดยทั่วไปประวัติการทำงานของนักศึกษาที่กำลังจะจบใหม่ คงยังไม่มีรายละเอียดมากมายนัก ผู้เขียนมองผ่านๆ แต่ไปสะดุดตาตรง “ความสามารถทางภาษา ได้แก่ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาญี่ปุ่น” จากนั้น ผู้เขียนหันไปถามนักศึกษาว่า  

“แล้วไม่เขียนภาษาลาวด้วยล่ะ เพราะบริษัทนี้กำลังจะขยายการลงทุนไปที่ลาวเตรียมการเปิด AEC นะ”  

เหตุที่ผู้เขียนแนะนำอย่างนั้นเพราะรู้จักกันนักศึกษาดีว่าเป็นคนมาจากจังหวัดมุกดาหารและสามารถเข้าใจภาษาลาวที่มีความใกล้เคียงกับภาษาอีสานมาก  

คำตอบจากนักศึกษา คือ  

“ถ้าผมเขียนลาว เดี๋ยวก็ถูกล้อว่าเป็นลาวนะสิครับ” 

เมื่อฟังจบแล้วมาลองพิจารณาโยงเข้ากับเรื่องการรวมตัวเป็นกลุ่มประเทศเศรษฐกิจ (Economic Integration)  ในนาม “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” (ASEAN Economic Community : AEC)  ที่กำลังจะเกิดขึ้นและจะส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อประชากรอาเซียนมากถึง 601 ล้านคน1 ในปี 2558 ที่กำลังจะมาถึง ทำให้ผู้เขียนเข้าใจว่า ความอับอายที่เกิดขึ้นในลักษณะนี้ เป็นการแสดงออกถึงการแบ่งแยกโดยตัวเลขผลิตภัณฑ์มูลรวมภายในประเทศ  (GDP) และแสดงถึงการแบ่งเชื้อชาติโดยอาณาเขตอธิปไตย (Sovereignty by Nationality) ของแต่ละประเทศ  

เวลาเราทำอะไรที่รู้สึกเชยๆ หรือแต่งตัวต่างจากคนอื่นในกลุ่ม เพื่อนๆ มักจะเรียกเราด้วยคำพูดที่บ่งบอกถึงการเสียดสีประเทศเพื่อนบ้านอย่างคำว่า “ลาว” ผู้เขียนมองว่าคำนี้กลายเป็นคำพูดที่คนไทยพูดจนติดปากและเป็นคำพรุสวาสไปเสียแล้ว   

แต่งตัวไม่สวยไม่หล่อ ก็.....................ลาว 

ทำอะไรไม่เหมือนเพื่อน ก็.................ลาว 

พูดเสียงดังในห้องสมุด ก็...................ลาว 

Oknation Blog นามแฝง “nhongkampangdin”2 ได้เขียนหัวข้อบล็อกชื่อ “ผมอยากขอโทษพี่น้องคนลาว...ในฐานะคนไทยคนหนึ่ง ที่ผมไม่ได้ทำอย่างนั้น” ได้อ้างถึงงานวิจัยเกี่ยวกับความคิดเห็นที่คนลาวมีต่อคนไทย ได้ใจความโดยสรุปว่า ชาติพูดดูถูกคนลาวมากที่สุด คือ คนไทย  

ม.ร.ว.สุขุมพันธ์ บริพัตร อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงต่างประเทศ (ระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2540 ถึง กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544) อ้างใน “ລາວຍົກໄທເປັນຊາດທີ່ດູຖູກລາວທີ່ສຸດໃນໂລກ 3” (ภาษาไทย, ผู้เขียน : ลาวยกไทยเป็นชาติที่ดูถูกลาวที่สุดในโลก) ให้เหตุผลที่คนไทยดูถูกคนลาวไว้ อันเป็นบ่อเกิดของทัศนคติต่อคนไทย 4 ปัญหา คือ 
 

  1. ความแตกต่างระดับการเมืองการปกครอง 
  2. ที่ตั้งที่ อยู่ใกล้ชิดกัน ลาวจึงมีโอกาสรับข้อมูลข่าวสารจากไทยโดยง่าย รวมไปถึงโอกาสที่จะได้ยินเสียงวิพากษ์วิจารณ์เชิงลบ  
  3. ปัญหาบริเวณชายแดน การลักลอบหลบหนีเข้าเมือง เพราะประเทศไทยมีขนาดใหญ่กว่ามาก GDP เฉลี่ยสูงกว่า 100 เท่า รายได้เฉลี่ยต่อหัวก็มากกว่า 7 เท่า ทำให้บางครั้งเมื่อไทยขยับทำการอะไร จึงไม่ทันรู้ตัวว่าไปเกิดผลกระทบต่อเพื่อนบ้าน 
  4. ความแตกต่างในการพัฒนา เศรษฐกิจ เมื่อเราก้าวไปข้างหน้า การพัฒนาย่อมต้องใช้วัตถุดิบ   

จึงอาจจะต้องพึ่งพาทรัพยากรจากประเทศเพื่อนบ้านและบางครั้งก็ยากที่จะควบคุมเอกชนให้ดำเนินการอย่างยุติธรรม ไม่เอารัดเอาเปรียบ 

จะเห็นได้ว่า คนไทยมองตนเองว่าเป็นชาติที่ยิ่งใหญ่ทั้งทางด้านตัวเลขทางเศรษฐกิจ คุณภาพชีวิตที่มีมาตรฐานสูงกว่าลาว หรือการเข้ามาขายแรงงานของคนลาวในประเทศไทย ที่ทำให้คนไทยมองว่าเป็นงานของพวกไม่มีความรู้ ซึ่งนำมาถึงการพูดดูถูกจนเป็นพฤติกรรมที่น่าละอายของคนไทยที่กระทำต่อบ้านพี่เมืองน้อง 

เมื่อพูดถึงเพื่อนบ้านอย่างลาว คนไทยย่อมจะมองข้ามในการศึกษาภาษาลาว รวมถึงภาษาของเพื่อนบ้านข้างเคียงด้วย ถึงกระนั้นเพื่อนบ้านไม่ว่าจะเป็น ลาว เมียนมาร์ หรือกัมพูชา กลับเรียนรู้ภาษาไทยเพื่อการหางานหรือติดต่อกับคนไทย เปรียบเทียบได้เลยว่า หากสื่อโทรทัศน์ของไทยที่สามารถส่งสัญญาณภาพไปถึงประเทศเหล่านั้น คนในประเทศนั้นพอจะเข้าใจภาษาไทย พวกเขาย่อมรู้ความเคลื่อนไหวของไทยในทุกด้าน มองย้อนกลับมาดูประเทศไทยจะหาคนที่เข้าใจหรืออยากเรียนภาษาเพื่อนบ้านหาได้น้อยมาก ข่าวสารเพื่อนบ้านที่เป็นภาษาของชาตินั้น คนไทยย่อมไม่สนใจที่จะฟัง แสดงให้เห็นว่าเราละเลยและสร้างความเสี่ยงขึ้นมารอบด้านโดยที่ประเทศไทยเองไม่รู้ตัวหรือไม่  

ผู้เขียนเป็นชาวอีสาน เข้าใจภาษาอีสานและภาษาลาวได้เป็นอย่างดี ไม่เคยมองว่าเรื่องการพูดภาษาลาวได้นั้นเป็นจุดอ่อนในการเขียนเรซูเมในการสมัครงานแต่ประการใด กลับมองตรงข้างว่า การรู้ภาษาลาวคือ ความสามารถด้านภาษาต่างประเทศอีกภาษาหนึ่ง หากได้มีโอกาสพูดคุยกับชาวต่างชาติไม่ว่าจะเป็นชาวตะวันตกหรือชาวเอเชียด้วยกันเองอย่างประเทศญี่ปุ่น หากเรากรอกในเรซูเมว่า “เราพูดภาษาอังกฤษ ภาษาไทย หรือภาษาญี่ปุ่นและยังพูดภาษาลาวได้” พวกเขาจะชื่นชมในความสามารถนี้เสียอีก เพราะพวกเขามองว่าพวกเขาพูดไม่ได้และชาติที่เจริญแล้วทั้งหลายให้ความสำคัญกับการศึกษาภาษาต่างประเทศโดยเฉพาะประเทศที่มีชายแดนติดกับประเทศของพวกเขา เมื่อผู้เขียนไปสมัครงานในบริบัทต่างชาติ ผู้เขียนจะระบุบความสามารถด้านภาษาลาวลงไปด้วย ซึ่งผู้เขียนมองว่าคู่แข่งน่าจะเขียนไปเพียง ภาษาอังกฤษและภาษาไทยเป็นอย่างมาตรฐานอย่างน้อย ถ้าผู้เขียนระบุบภาษาลาวลงไป ย่อมได้เปรียบคู่แข่งเพราะพูดได้เพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่งภาษา มองในทางกลับกันถ้าเขียนภาษาลาวลงไปในใบสมัครงานเพื่อจะสมัครงานบริษัทคนไทย มักจจะถูกมองอย่างดูถูกหรือเป็นเพียงเรื่องตลกเรื่องหนึ่งในเรซูเม เเนวความคิดเช่นนี้ ประเทศไทยหรือคนไทยต้องลบออกไปให้ได้ ลบการดูถูกเพื่อนบ้านไม่ใช่เพียงแต่ “ลาว” เท่านั้น หรือการล้อเลียนคนที่พูดภาษาไทยไม่ชัดว่าเป็น “พม่า” ก็ตาม ย่อมทำให้เห็นถึงความที่ไทยยังไม่เปิดพัฒนาใจให้พร้อมต่อการหลอมรวมเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน คนไทยจะแก้ไขปัญหาที่ดูเหมือนจะไม่ใช้เรื่องจะใหญ่โตอะไรหนักหนาแต่กลับทำให้ต่างชาติแอบประนามประเทศไทยโดยที่คนไม่รู้ตัว เมื่อถึงปี 2558 ประชาคนเศรษฐกิจอาเซียนเกิดขึ้น เราในฐานะคนไทยยังจะอายต่อเขียนความสามารถด้าน “ภาษาลาว” อยู่หรือไม่ คนไทยจะลดการเลือกปฏิบัติอย่างไร (Nondiscrimination) แม้ปัจจุบันจะมีหลายกลุ่มออกแสดงตัวว่าคนไทยไม่ได้ดูถูกคนลาวเช่นนั้น แต่จะทันการณ์การสร้าง “One Vision, One Identity, One Community” หรือไม่ ขึ้นอยู่กับสำนึกถึงความเป็นชาวอาเซียนของคนไทยเท่านั้น 

อ้างอิงข้อมูล 

กลุ่มมั่นใจคนไทยทุกคนไม่ดูถูกคนลาว, Facebook Page. มั่นใจคนไทยทุกคนไม่ดูถูกคนลาว. สืบค้นจาก http://www.facebook.com/pages/มั่นใจคนไทยทุกคนไม่ดูถูกคนลาว , 14 กุมภาพันธ์ 2555 (ออนไลน์)   

คลิปลาวตอบโต้ที่ไทยด่าลาวขโมยมาจากคลิปคนลาว, Youtube. ลาวตอบโต้ที่ไทยด่าลาวขโมยมาจากคลิปคนลาว.  สืบค้นจาก http://youtu.be/8aBiwS-li8g , 14 กุมภาพันธ์ 2555 (ออนไลน์)  

ฅนสารเลว. ผมอยากขอโทษพี่น้องคนลาว...ในฐานะคนไทยคนหนึ่ง ที่ผมไม่ได้ทำอย่างนั้น.   สืบค้นจาก http://www.oknation.net/blog/nhongkampangdin/2010/02/07/entry-1, 14 กุมภาพันธ์ 2555 (ออนไลน์)   

Pasalao. ລາວຍົກໄທເປັນຊາດທີ່ດູຖູກລາວທີ່ສຸດໃນໂລກ. สืบค้นจาก  

http://pasalao.activeboard.com/t40386614/topic-40386614/, 14 กุมภาพันธ์ 2555 (ออนไลน์) 

***บทความนี้เขียนขึ้นเมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2555***

ณัฐพล จารัตน์

Twitter @NathJarath

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สังคม ภาษา และวัฒนธรรมเอเชีย

คำสำคัญ (Tags)#วัฒนธรรม#aec#asean#Nondiscrimination

หมายเลขบันทึก: 658477, เขียน: 04 Dec 2018 @ 21:58 (), แก้ไข: 04 Dec 2018 @ 22:01 (), สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง, ดอกไม้: 1, ความเห็น: 1, อ่าน: คลิก


ความเห็น (1)

เขียนเมื่อ 

จับได้ว่า ตอนเรียน ป.ตรี ผมจะรู้สึกโกรธมาก เมื่อมีพี่หรือเพื่อน เรียกว่า “ลาว” หรือแม้แต่เขาพูดกับใครใด ๆ ในทำนองนั้น …. ผมมารู้ทีหลังว่า ความรู้สึกโกรธและโมโหมาก ๆ นั้น เกิดขึ้นจาก ก้นบึ้งของหัวใจตัวเองที่ “ดูถูกตนเอง” … ตอนนี้ผมผู้ใจในความเป็นคน “ไทย” คน “ไทยอีสาน” บ้านผม… ก็เชื้อชาติลาวนั่นหล่ะครับ …. ประวัติศาสตร์ไทยต้องเปลี่ยนใหม่ คนไทยมีหลายเชื้อชาติมาก