ความสัมพันธ์ระหว่างจริยศาสตร์กับจิตวิทยา

ความสัมพันธ์ระหว่างจริยศาสตร์กับจิตวิทยา

เรียบเรียงโดย ดร.เมธา หริมเทพาธิป


             จริยศาสตร์ เป็นศาสตร์ที่ศึกษาถึงความดีอันสูงสุด หรืออุดมการณ์อันสูงสุดแห่งชีวิตของมนุษย์และพฤติกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ที่แสดงออกมาโดยชี้ให้เห็นว่า ดีหรือชั่ว ถูกหรือผิด ควรหรือไม่ควร

            ส่วนจิตวิทยานั้น ศึกษาถึงธรรมชาติที่แท้จริงของจิตมนุษย์ว่าเป็นอย่างไร รวมถึงพฤติกรรม พันธุกรรม และสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ ด้วย

            กล่าวอีกอย่างหนึ่ง จิตวิทยาเป็นพื้นฐานของจริยศาสตร์ เพราะจิตวิทยาต้องศึกษาถึงพื้นฐานแห่งศีลธรรมของจิตวิทยาด้วย นอกจากนี้ จิตวิทยาและจริยศาสตร์ยังต้องศึกษาเรื่องต่าง ๆ รวมกันไปด้วย เช่น ความสัมพันธ์ของเจตนากับพฤติกรรมที่แสดงออกมา เจตนากับความต้องการ ความคิด ความตั้งใจ และความเพลิดเพลิน ฯลฯ เราต้องรู้ความแตกต่างระหว่างการกระทำที่ถูกต้องตามศีลธรรมและผิดศีลธรรม ลักษณะของมโนธรรมและความสัมพันธ์ เหตุผลกับเจตนา อิสรภาพของเจตจำนง เป็นต้น

            สิ่งต่าง ๆ ดังกล่าวมานี้ มีความจำเป็นมากในการตีค่าแห่งความประพฤติของมนุษย์และช่วยให้เราตัดสินความดีอันสูงสุดได้ด้วย


ความแตกต่างระหว่างจริยศาสตร์กับจิตวิทยา

            1. จิตวิทยามีขอบเขตกว้างกว่าจริยศาสตร์ เพราะจิตวิทยาว่าด้วยกระบวนการต่าง ๆ ทางจิตทั้งหมด คือ ความรู้ ความรู้สึก และเจตจำนง รวมถึงแรงจูงใจด้วย ส่วนจริยศาสตร์ว่าด้วยเจตจำนงอย่างเดียว

            2. จิตวิทยาศึกษาพฤติกรรมตามความเป็นจริงหรือเรื่องต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในใจ ไม่ได้พิจารณาว่า ถูก หรือ ผิด ส่วนจริยศาสตร์ศึกษาถึงความถูกผิด ดี ชั่ว และข้อเท็จจริงต่าง ๆ ทางศีลธรรม

            3. จิตวิทยาศึกษาถึงเรื่องความเป็นจริง ส่วนจริยศาสตร์ศึกษาถึงเรื่องที่ควรจะเป็นอย่างนั้น ควรจะเป็นอย่างนี้

            4. จริยศาสตร์ไม่ได้เป็นสาขาหนึ่งของจิตวิทยา

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ปรัชญาและจริยศาสตร์ (Philosophy and Ethics)



ความเห็น (0)

หมายเลขบันทึก

637288

เขียน

19 Sep 2017 @ 12:24
()

แก้ไข

19 Sep 2017 @ 12:25
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
อ่าน: คลิก