ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในฐานะญาณปรัชญาหลังนวยุค

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในฐานะญาณปรัชญาหลังนวยุค

เขียนโดย ดร.เมธา หริมเทพาธิป

เมธา หริมเทพาธิป กล่าวว่า การวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน จึงเป็นชุดคำที่ตอบโจทย์ได้อย่างชัดเจนว่า อะไรคือญาณปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่สอดคล้องกับหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข และสามารถทำให้เกิดประสิทธิผลคือ เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา ทั้งนี้ก็เพราะ

การวิเคราะห์ เป็นสาเหตุนำไปสู่ การเข้าใจ

การวิจักษ์ เป็นสาเหตุนำไปสู่ การเข้าถึง

การวิธาน เป็นสาเหตุนำไปสู่ การพัฒนา

เพราะฉะนั้น ญาณปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ก็คือ วิจารณญาณ ที่ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ การวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน ส่วนสิ่งค้ำประกันความชอบธรรม (justification) ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ การหยั่งรู้ (Intuition) ซึ่งเกิดจาก “ปัญญาปฏิบัติ” ที่มีการทำซ้ำบ่อย ๆ พิจารณาใคร่ครวญอย่างรอบด้าน ที่ในทางพุทธศาสนาเรียกว่า “การอบรมหรือการภาวนา” และ “โยนิโสมนสิการ” การหยั่งรู้มีตั้งแต่ระดับผัสสะจนไปถึงการหยั่งรู้ในระดับสูงหรือระดับศาสนา เช่น การหยั่งรู้ในญาณขั้นต่าง ๆ และการหยั่งรู้ในระดับของศาสดา เป็นต้น ดังนั้น วิจารณญาณจึงมีอยู่หลายระดับ ขึ้นอยู่กับว่าผู้ใช้วิจารณญาณนั้นมีการหยั่งรู้อยู่ในระดับใด ส่วนการแสวงหาความสุขบนความสุขของตนเองและผู้อื่นด้วยการสร้างสรรค์ ปรับตัว ร่วมมือ และแสวงหา ทำให้เรารู้ว่าได้ใช้วิจารณญาณด้วยความถูกต้องชอบธรรมและเป็นไปเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตจริงหรือไม่ เพราะวิจารณญาณที่ถูกต้องชอบธรรมจะต้องเกิดการ “สร้างสรรค์” คือ เป็นความคิดเชิงบวกหรือเป็นความดี ดีทั้งส่วนเหตุ (เจตนาดี) ดีทั้งส่วนผล (เกิดคุณประโยชน์และความสุข) แก่ตนเองและผู้อื่น หากเห็นว่าความคิด การใช้ภาษา และการกระทำใด ๆ ส่งผลกระทบในทางลบ ก่อให้เกิดโทษทุกข์ต่อตนเองและสังคมก็จะมีการ “ปรับตัว” เพื่อสร้างคุณค่าให้เกิดขึ้น และประสานความ “ร่วมมือ” เพื่อแบ่งปันคุณค่าเหล่านั้นสู่สังคม และเมื่อพบว่ามีสิ่งใดที่ขาดหายหรือต้องการพัฒนาต่อไปก็จะ “แสวงหา” สิ่งเหล่านั้นมาเพิ่มเติมและพัฒนา ซึ่งจะนำไปสู่กระบวนการสร้างสรรค์ต่อไปเรื่อย ๆ อย่างไม่รู้จบ (กีรติ บุญเจือ และคณะ, 2558, หน้า 57-60)

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

คำสำคัญ (Tags)#ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง#ดร.เมธา#หริมเทพาธิป#ญาณปรัชญาหลังนวยุค

หมายเลขบันทึก: 629885, เขียน: 16 Jun 2017 @ 10:59, สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง, อ่าน: คลิก
บันทึกล่าสุด


ความเห็น (0)