หลักการทรงงานข้อที่ 22 ในมุมมองของ ดร.ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์

ดร.ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์ ได้อธิบาย "หลักการทรงงานข้อที่ 22 ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลเดช รัชกาลที่ 9" ไว้ดังนี้


หลักการทรงงานข้อที่ 22 : ความเพียร

เมื่อมนุษย์ได้ใช้ปัญญามุ่งที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองให้ก้าวหน้าไปเรื่อย ๆ มีความรอบรู้ ความกล้าหาญ ความพอเพียงและการแบ่งปันดูแลกันเป็นหลักในการประพฤติปฏิบัติก็ย่อมมีความสุขในชีวิต แต่เมื่อดำเนินชีวิตไประยะหนึ่งหรือทำงานไปส่วนหนึ่ง มนุษย์ก็จะพบปัญหาที่ใช้ปัญญาคิดยังไม่ออก จึงตกอยู่ในปัญหานั้น หากหมดกำลังใจเพียงนั้นก็จะหยุดการพัฒนาตนเอง หยุดการพัฒนาคุณภาพชีวิต หากเลวร้ายกว่านั้นก็เท่ากับถอยหลังกลับไปใช้ชีวิตที่มีคุณภาพต่ำลงกว่าเดิมก็ได้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงยกตำนานพระมหาชนกมาเป็นตัวอย่างให้คนไทยน้อมรับมาศึกษาวิเคราะห์ และปฏิบัติตามรอยพระมหาชนก กษัตริย์ผู้เพียรพยายามแม้จะไม่เห็นฝั่งก็ยังว่ายน้ำต่อไป เพราะถ้าไม่เพียรว่าย ก็จะตกเป็นอาหาร ปู ปลา และไม่ได้พบกับเทวดาที่มาช่วยเหลือมิให้จมน้ำไป เรื่องพระมหาชนกนี้ไม่ใช่เพียงการทำงานไปเรื่อย ๆ อย่างดันทุรังหรือดื้อรั้นทำต่อไป หากแต่ความเพียงนั้นประกอบด้วยปัญญาอย่างสำคัญที่เห็นว่าการทำต่อไปอย่างต่อเนื่องนั้นย่อมเกิดผลดีมากกว่าผลเสีย จึงอุปมาว่าหากหยุดว่ายน้ำย่อมตกเป็นอาหารของปู ปลา มนุษย์เมื่อขาดความเพียงก็จะหยุดพัฒนาคุณภาพชีวิต เขาอาจพอใจคุณภาพชีวิตในปัจจุบัน แต่ในอนาคตเขาก็ย่อมทุกข์ได้ แต่หากมีความเพียรเขาก็จะมุ่งไปข้างหน้าอย่างเต็มกำลัง มุ่งแสวงหาการกระทำต่าง ๆ ในเชิงสร้างสรรค์ มีปัญหาเข้ามาก็ปรับตัว มีคนเข้ามาก็เน้นความร่วมมือ และแสวงหาสิ่งที่ดีกว่าไปเรื่อย ๆ เช่นนี้ผลของความเพียงย่อมประกฎเป็นความสำเร็จที่มีอย่างต่อเนื่อง ไม่หมดสิ้นลงก็เช่นเดียวกับที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงริเริ่มทำโครงการต่าง ๆ ในระยะแรก แม้จะไม่มีความพร้อมในการทำงานมากนักเพราะมีปัญหาทั้งในด้านกำลังคน กำลังสติปัญญา และกำลังทรัพย์ รวมไปถึงการแสวงหาความร่วมมือจากทุกภาคส่วน แต่เมื่อทรงตัดสินพระทัยว่าการทำโครงการพระราชดำรินั้นเป็นไปเพื่อประชาชนจึงทรงใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ทั้งสิ้นทดลองลงไป บางโครงการประสบปัญหาก็มิได้ท้อพระราชหฤทัย ทรงเก็บเกี่ยวบทเรียนเหล่านั้นมาเป็นข้อมูลในการปรับปรุง พัฒนาโครงการอื่น ๆ ด้วยมุ่งมั่นพัฒนาบ้านเมืองให้บังเกิดความร่มเย็นเป็นสุข ประชาชนมีความผาสุก ความเพียรจึงไม่มีขอบเขตสิ้นสุด มีแต่ลงมือกระทำความเพียรไปเรื่อย ๆ ด้วยความปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข โดยไม่หวังสิ่งใดตอบแทน สมดังพระปฐมบรมราชโองการ “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม” (พระปฐมบรมราชโองการ เนื่องในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เมื่อวันศุกร์ที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493) (ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์, 2558, หน้า 75)


เอกสารอ้างอิง

ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์. (2558). หลักคุณภาพในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริกับปรัชญาหลังนวยุค : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. สาขาปรัชญาและจริยศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน หลักการทรงงาน 23 ข้อ ในมุมมองของ ดร.ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์



ความเห็น (0)