แบบฝึกหัด ข้อ๒๑-๓๐

แบบฝึกหัดพระไตรปิฎก.doc

แบบฝึกหัดวิชาพระไตรปิฎกศึกษา ๑

๒๑. จงอธิบายความหมายของศัพท์ต่อไปนี้

สังวาสหมายถึง การที่ภิกษุเป็นอยู่ขบฉัน ร่วมอุโบสถ ร่วมสังฆกรรมกันกับภิกษุอื่นๆ

สิกขาหมายถึง ข้อที่จะต้องศึกษา ข้อที่ต้องปฏิบัติ ในทางศาสนาหมายถึง ศีล สมาธิ ปัญญา

วินีตวัตถุหมายถึง การกระทำของภิกษุ

อาทิกัมมิกะ หมายถึง ภิกษุผู้ก่อความเสียหายจนเป็นเหตุให้ทรงบัญญัติสิกขาบทห้ามไว้ ผู้เป็นต้นบัญญัติ

แห่งสิกขาบทนั้นๆ

๒๒. ปฐมปาราชิก มีใจความย่อว่าอย่างไร ใครเป็นต้นบัญญัติในมูลบัญญัติ และอนุบัญญัติ?

ตอบว่าด้วยเหตุการณ์ที่ทรงบัญญัติ ปาราชิกสิกขาบทที่๑ คือสิกขาบทที่ห้ามภิกษุเสพเมถุน พร้อมทั้งเรื่องราวที่ทรงแก้ไขเพิ่มเติม วินิจฉัย ไต่สวน และตัดสินเป็นรายๆไป

๒๓. คำว่า ไถยจิต หมายถึงอะไร?

ตอบจิตคิดจะขโมย,ความคิดที่จะลัก หมายถึงความคิดจะถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขามิได้ให้ ด้วยอาการแห่งโจร คือ มีเจตนาลัก ฉ้อ โกง ตระบัด เป็นต้น

๒๔. วิสาสะคืออะไร? องค์แห่งวิสาสะมีอะไรบ้าง?

ตอบ ความคุ้นเคย ความสนิทสนม การถือว่าเป็นกันเอง พูดจาปราศรัยอย่างคุ้นเคยกัน วิสาสะได้แก่

๑. เป็นผู้เคยได้เห็นกันมา

๒. เป็นผู้เคยคบกันมา

๓. ได้พูดกันไว้

๔. ยังมีชีวิตอยู่

๕. รู้ว่าของนั้นเราถือเอาแล้ว เจ้าของจักพอใจ

๒๕. อุตริมนุสสธรรม คืออะไร?

ตอบ ธรรมอันยวดยิ่งของมนุษย์ หรือธรรมของมนุษย์ผู้ยวดยิ่ง ได้แก่ คุณวิเศษซึ่งมนุษย์ธรรมดาไม่สามารถมีหรือเป็นได้ มิใช่วิสัยของมนุษย์ทั่วไป แต่เป็นวิสัยของผู้บรรลุธรรมขั้นสูงแล้ว ซึ่งก็คือ ฌาน วิโมกข์ สมาธิ สมาบัติ มรรค และผล

๒๖. ทำไมพระพุทธเจ้าทรงห้ามอวดอุตริมนุสสธรรมทั้งที่มีจริง?

ตอบ พุทธบัญญัติไม่ให้ภิกษุอวดอุตริมนุษยธรรม คือ คุณวิเศษหรือการบรรลุธรรมอย่างสูงที่เกินปกติของมนุษย์สามัญ เช่น สมาธิ ฌาน สมาบัติ มรรคผล ถ้าอวดโดยที่ตนไม่มีคุณวิเศษนั้นจริง คือ หลอกเค้าย่อมต้องอาบัติปาราชิก ขาดจากความเป็นภิกษุ แต่ถึงแม้ว่าจะได้บรรลุคุณวิเศษนั้นจริง ถ้าพูดอวดหรือบอกเล่าแก่ชาวบ้าน หรือผู้อื่นใดที่มิใช่ภิกษุ หรือภิกษุนี ก็ไม่พ้นเป็นความผิดเพียงแต่เบาลงมา เป็นอาบัติชาจิตตีต์

๒๗. ภิกษุฆ่าตัวตาย เป็นอาบัติปาราชิกหรือไม่ เพราะเหตุไร จงอธิบาย?

ตอบ ไม่เป็นอาบัติปาราชิก เพราะยังไม่ขาดจากความเป็นภิกษุ ยังสามารถแก้ไขได้จึงเป็นอาบัติทุกกฎ เกิดจากการทำที่ไม่ดีไม่เหมาะสม เป็นอาบัติอย่างเบา ทำให้ภิกษุผู้ต้องอาบัตินั้นต้องประจานตนต่อหน้าภิกษุด้วยกันแล้วจึงจะพ้นโทษนั้นได้

๒๘. สังฆาทิเสส คืออะไร? จัดเป็นอาบัติที่มีโทษอย่างไร?

ตอบ ชื่ออาบัติหนักหมวดหนึ่งรองจากปาราชิก เป็นอาบัติอย่างกลาง ผู้ต้องอาบัติจะต้องแสดงอาบัติต่อหน้าหมู่สงฆ์หรือสงฆ์ ๔ รูปขึ้นไป เมื่อแสดงแล้วต้องได้รับโทษจากหมู่สงฆ์ (คือต้องอยู่ปริวาสกรรม) โดยสังฆาทิเสสมี ๑๓ ข้อ

๒๙. วัตถุอนามาสคืออะไร? วัตถุใดบ้างที่จัดเป็นวัตถุอนามาส?

ตอบ สิ่งของที่พระพุทธองค์ทรงห้ามมิให้พระภิกษุจับต้อง วัตถุที่จัดเป็นวัตถุอนามาส ได้แก่

๑. ผู้หญิง รวมไปถึงเครื่องประดับ รูปภาพ และ/หรือรูปปั้นของผู้หญิง

๒. รัตนะ ๑๐ ประการ ได้แก่ ทอง เงิน แก้วมุกดา แก้วมณี แก้วประพาฬ ทับทิม บุษราคัม (ที่เหลี่ยมทอง) ศิลา เช่น หยก และโมรา เป็นต้น

๓. ศาตราวุธทุกชนิด อันเป็นเครื่องมือไว้ใช้สำหรับประหัตประหารและทำลายล้าง

๔. เครื่องดักสัตว์บกและสัตว์น้ำทุกชนิด

๕. เครื่องประโคมและเครื่องดนตรีทุกประเภท

๖. ข้าวเปลือกและผลไม้อันเกิดอยู่กับที่

๓๐. เมื่อภิกษุต้องอาบัติสังฆาทิเสสแล้วทำอย่างไร จึงจะสามารถออกจากอาบัติสังฆาทิเสสได้?

ตอบ อาบัติสังฆาทิเสสเป็นอาบัติหนัก แต่แก้ไขได้โดยสงฆ์ คือจะปลงอาบัติกับภิกษุเพียงรูปใดรูปหนึ่งไม่ได้ ต้องอาศัยสงฆ์ในการประพฤติเพื่อการออกจากอาบัตินั้น เช่น การให้ปริวาส ให้มานัต ต้องอาศัยสงฆ์อย่างน้อย ๔ รูปขึ้นไป แต่ถ้าการอัพภานคือ การเรียกเข้าหมู่เป็นผู้พ้นจากอาบัติหนักและเป็นผู้บริสุทธิ์ ต้องอาศัยพระสงฆ์ ๒๐ รูปขึ้นไป

นายอภิสิทธิ์ สุขสวัสดิ์ เลขที่๘ ปริญญาตรีปีที่๑ รัฐศาสตร์การปกครอง

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน วิชาพระไตรปิฎกศึกษา๑



ความเห็น (0)