ลิลิตตะเลงพ่าย ตอนที่๑ ประวัติผู้แต่ง

phanny
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ
บุคคลดีเด่นของโลก พระสงฆ์รูปแรกที่ได้รับการถวายพระเกียรติคุณ

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส

จุดประสงค์การเรียนรู้ นักเรียนสามารถ

๑. บอกประวัติผู้แต่งได้

๒. วิเคราะห์ลักษณะเด่นผู้แต่งลิลิตตะเลงพ่ายได้

๓. สังเคราะห์ข้อคิดจากประวัติผู้แต่งลิลิตตะเลงพ่ายได้

สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส พระนามเดิม พระองค์เจ้าวาสุกรี เป็นพระราชโอรส

ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกฯ ประสูติเมื่อ พ.ศ. ๒๓๓๓ เมื่อพระชนมายุ ๑๒ พรรษา

ได้ผนวชเป็นสามเณร ประทับ ณ พระตำหนักท่าวาสุกรี วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรวิหาร

ในสมัยรัชกาลที่ ๒ ได้รับสถาปนาเป็นกรมหมื่นนุชิตชิโนรส สมัยรัชกาลที่ ๔ ได้รับการสถาปนา

เป็นกรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส ต่อมาในรัชกาลที่ ๖ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมสถาปนา

เป็นสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส สิ้นพระชนม์เมื่อ พ.ศ. ๒๓๙๖ รวมพระชนมายุ ๖๓ พรรษา

สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงเป็นสมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๗ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

และทรงเป็นพระราชวงศ์พระองค์แรกที่ทรงได้รับสถาปนาให้ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช

ทรงสถิต ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ดำรงสมณศักดิ์เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๙๔ ถึงปี พ.ศ. ๒๓๙๖ รวม ๒ พรรษา

ในทางพระพุทธศิลป์ได้ทรงคิดแบบพระพุทธรูปปางต่าง ๆ ถวายพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

โดยทรงเลือกพระอิริยาบทต่าง ๆ จากพุทธประวัติเป็นจำนวน ๓๗ ปาง เริ่มตั้งแต่ปางบำเพ็ญทุกขกิริยา

จนถึงปางห้ามมาร พระพุทธรูปปางต่าง ๆ เหล่านี้

ในปี พ.ศ. ๒๕๓๓ องค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ประกาศยกย่อง

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรสเป็นบุคคลผู้มีผลงานดีเด่นด้านวัฒนธรรมระดับโลก

ประจำปี พ.ศ.2533 นับเป็นพระสงฆ์รูปแรกที่ได้รับการถวายพระเกียรติคุณนี้


บทพระนิพนธ์

- สรรพสิทธิคำฉันท์ สมุทรโฆษคำฉันท์ตอนปลาย

- กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ ฉันท์ดุษฏีสังเวยกล่อมช้างพัง
- กาพย์ขับไม้กล่อมช้างพัง ฉันท์มาตราพฤติ
- ฉันท์วรรณพฤติ ลิลิตตะเลงพ่าย
- ลิลิตกระบวนพยุหยาตราพระกฐินสถลมารคและชลมารค
- โคลงยอพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัวเมื่อปฏิสังขรวัดพระเชตุพน
- ร่ายทำขวัญนาค เทศน์มหาชาติ ๑๑ กันฑ์
- ตำราพระพุทธรูปต่างๆ ปฐมสมโพธิกถา
- พระธรรมเทศนาพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ลิลิตจักรทีปนี (เป็นตำราโหราศาสตร์)
- กลอนเพลงยาวเจ้าพระ คำฤษฏี (หนังสือรวบรวมศัพท์) - โคลงเบ็ดเตล็ดต่างๆ เช่น โคลงฤษีดัดตน โคลงภาพต่างภาษา ฯลฯ


https://www.youtube.com/watch?v=C3sbeoeceWw

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บทเรียนบนเว็บ ลิลิตตะเลงพาย



ความเห็น (0)