ความรู้เรื่องเกี่ยวกับอำเภอ

อำเภอเมืองพิษณุโลก

อำเภอ (Amphoe) เป็นหน่วยการปกครองในประเทศไทย ลำดับรองมาจากจังหวัด จัดตั้งขึ้นโดยการตราเป็นพระราชกฤษฎีกามีฐานะเป็นราชการบริหารส่วนภูมิภาค ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดินโดยในแต่ละอำเภอจะแบ่งส่วนย่อยออกเป็น ตำบล และหมู่บ้าน

นายอำเภอ เป็นตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญ สังกัดกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ประเภทอำนวยการ ระดับต้น (ระดับ 8) ยกเว้นอำเภอเมือง และอำเภอที่มีความเจริญทางเศรษฐกิจสูง นายอำเภอจะเป็นข้าราชการ ประเภทอำนวยการระดับสูง (ระดับ 9) มีอำนาจหน้าที่ในการบังคับบัญชาส่วนราชการในอำเภอ ตำบล หมู่บ้าน และกำกับดูแลการบริหารงาน ขององค์การปกครองท้องถิ่นตามกฎหมายกำหนด

การบรรจุและแต่งตั้งนายอำเภอ จะใช้วิธีการสอบคัดเลือกปลัดอำเภอ (หรือเทียบเท่า) เพื่อเข้ารับการศึกษาในโรงเรียนนายอำเภอ สังกัดวิทยาลัยการปกครอง เป็นเวลาราว 5 เดือน จากนั้นจึงเรียกบรรจุแต่งตั้งตามลำดับผลการเรียนที่สอบได้

ปลัดอำเภอ (เจ้าพนักงานปกครอง) เป็นตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญ สังกัดกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ประเภทวิชาการ ระดับปฏิบัติการ (ระดับ 3-5) ระดับชำนาญการ (ระดับ 6-7) จนถึงระดับชำนาญการพิเศษ (ระดับ 8) มีหน้าที่เป็นผู้ช่วยปฏิบัติงานของนายอำเภอ

การบรรจุและแต่งตั้งปลัดอำเภอ (เจ้าพนักงานปกครอง) ปฏิบัติการจะใช้วิธีการเปิดสอบแข่งขันจากบุคคลทั่วไปที่มีคุณวุฒิทางด้านนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ รัฐประศาสนศาสตร์ บริหารรัฐกิจ หรือสาขาอื่นๆ ที่กำหนดให้สมัครได้ ส่วนปลัดอำเภอ (เจ้าพนักงานปกครอง) ชำนาญการพิเศษ จะบรรจุและแต่งตั้งจากบุคคลที่ผ่านการศึกษาจากโรงเรียนนายอำเภอมาแล้ว หรือเรียกว่า "ปลัดอาวุโส"

อำเภอเมือง เป็นอำเภอพิเศษ มีลักษณะคล้ายกับเป็นเมืองหลวงของจังหวัดจะเป็นที่ตั้งของหน่วยงานสำคัญระดับจังหวัด (รวมทั้งศาลากลางจังหวัดด้วย)อำเภอเมืองจึงมักจะมีความเจริญ และประชากรหนาแน่นกว่าอำเภออื่นๆ ในภาษาราชการ

อำเภอเมืองในแต่ละจังหวัดจะต้องเรียกชื่อโดยมีชื่อจังหวัดต่อท้าย ตัวอย่างเช่น อำเภอเมืองชุมพร อำเภอเมืองเชียงใหม่ อำเภอเมืองพิษณุโลก เป็นต้น

ประชากรในบางจังหวัด จะไม่นิยมเรียกอำเภอเมืองของตนว่า อำเภอเมือง แต่ "มักจะ" เรียกชื่อจังหวัดนั้น ๆ แทน เช่น ไปขอนแก่น สำหรับคนในจังหวัดขอนแก่น ย่อมหมายถึง เดินทางไปอำเภอเมืองของจังหวัดขอนแก่น (หรืออาจเรียกชื่ออื่นในท้องถิ่นแทน) เช่น

โคราชหรือบ้านดอน

จังหวัดเดียวในประเทศไทยที่ไม่มีอำเภอเมือง คือจังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีแต่ อำเภอพระนครศรีอยุธยา

มีประวัติความเป็นมาว่า เมื่อจัดรูปการปกครองภูมิภาคใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้จัดให้มีรูปการปกครองจังหวัด และอำเภอขึ้น อำเภอที่ตั้งของจังหวัดพระนครศรีอยุธยาครั้งแรกในปี พ.ศ.2440ชื่อว่า อำเภอรอบกรุง ต่อมารัชกาลที่ 6 ทรงให้เปลี่ยนชื่อ เป็น อำเภอกรุงเก่า ปี พ.ศ.2500 ในสมัย จอมพล ป. พิบุลสงคราม ให้เปลี่ยนชื่อ เป็น อำเภอพระนครศรีอยุธยา จนกระทั่งปัจจุบัน

กิ่งอำเภอ (King Amphoe) เป็นส่วนราชการที่มีเจ้าหน้าที่ของรัฐไปปฏิบัติงานประจำอยู่ มีฐานะเป็นส่วนย่อยของ อำเภอซึ่งใหญ่กว่าตำบล โดยอำเภอหนึ่งๆ อาจแบ่งพื้นที่ออกเป็นกิ่งอำเภอได้ตามความจำเป็นในการปกครอง และในเวลาต่อมา หากกิ่งอำเภอหนึ่งๆ มีชุมชนและชุมนุมการค้าหนาแน่นหรือมีสภาพเจริญขึ้นกว่าเดิมมาก ก็จะมีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอนั้นขึ้นเป็นอำเภอ อำเภอในประเทศไทยที่ตั้งขึ้นในสมัยหลังมานี้ จึงมักจะผ่านการเป็นกิ่งอำเภอมาก่อน มีไม่กี่แห่งที่ได้รับการจัดตั้งขึ้นเป็นอำเภอทันที ในปี 2550 ได้มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 124 ตอนที่ 46 ก หน้า 14 มีผลให้กิ่งอำเภอทั้ง 81 แห่ง ในขณะนั้นยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอทั้งหมด ขณะนี้ประเทศไทยจึงไม่มีเขตการปกครองในระดับกิ่งอำเภอ

ในการบริหารราชการของกิ่งอำเภอนั้น นอกจากมีนายอำเภอท้องที่เป็นผู้บังคับบัญชาแล้ว จะมี ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ รับผิดชอบในการบริหารราชการรองจากนายอำเภอ และปฏิบัติราชการแทนนายอำเภอ ในเวลาที่นายอำเภอมิได้มาอยู่ที่กิ่งอำเภอ โดยปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ เป็นข้าราชการในสังกัดกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ เป็นอำเภอซึ่งได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นอำเภอกรณีพิเศษ โดยไม่ผ่านการเป็นกิ่งอำเภอ มีการประกาศจัดตั้งขึ้นเมื่อ 5 ธันวาคม 2539 เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี โดยมีการตั้งชื่ออำเภอว่า อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ใน 5 จังหวัด ดังนี้

1.อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี 2.อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์

3.อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน 4.อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา

5.อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช<?xml:namespace prefix = o />

ปัจจุบันประเทศไทยมีจังหวัดจำนวน 76 จังหวัด จังหวัดบึงกาฬเป็นจังหวัดใหม่ล่าสุด กรุงเทพมหานครไม่ถือว่าเป็นจังหวัดเป็นการปกครองพิเศษรูปหนึ่งเท่านั้น

มีอำเภอจำนวน 878 อำเภอ อำเภอกัลยาณิวัฒนา จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอำเภอใหม่ล่าสุด

เขียนแบบให้ครอบคลุมพื้นที่ประเทศไทยทั้งหมด จึงต้องเขียนว่า มี 76 จังหวัด 1 เขตปกครองพิเศษ(กรุงเทพมหานคร)

ตัวย่อที่นิยมใช้แทนชื่อเต็มเกี่ยวกับพื้นที่ทางการปกครอง

หมู่บ้าน ใช้ ม. (หมู่บ้าน เรียกเต็มคำว่า หมู่ที่ 1 หรือ หมู่ที่ 2 เป็นต้น)

ตำบล ใช้ ต.

กิ่งอำเภอ ใช้ กิ่งอ.

อำเภอ ใช้ อ.

จังหวัด ใช้ จ.

ชื่อจังหวัด ใช้ อักษรย่อ 2 ตัว ตามทางราชการกำหนด เช่น พิษณุโลก ใช้ พ.ล. จังหวัดพิษณุโลก ใช้ จ.พ.ล.

(สามารถค้นคว้าหาชื่อย่อจังหวัดอื่นๆ ด้วยตนเองได้)

อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก ใช้ย่อว่า อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก หรือ อ.เมืองฯ จ.พิษณุโลก

หรือ อ.เมืองฯ จ.พ.ล.

ชื่ออำเภอทุกอำเภอไม่มีตัวย่อเช่น อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก ใช้ย่อว่า อ.วังทอง จ.พิษณุโลก หรือ อ.วังทอง จ.พ.ล.

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ต้องระบุชื่อจังหวัดต่อท้ายด้วย เช่น อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี ใช้ย่อว่า

อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.สระบุรี หรือ อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.ส.บ.

---------------------------------------------


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สมหมาย ฉัตรทอง



ความเห็น (1)

เขียนเมื่อ 

....ขอบคุณเรื่องราวที่ดี มีประโยชน์ค่ะ